دانش‌آموزان برمبنای استعدادهای خود و مشاوره تحصیلی آموزگارانشان به یکی از آن‌ها هدایت می‌شوند. این چهار نوع دبیرستان عبارتند از:
1ـ آموزشگاه‌های عالی (دبیرستانGymnasium)
با استعدادترین دانش‌آموزان به این مدارس راه می‌یابند تا برای ورود به دانشگاه آماده شوند.
2ـ مدارس (Realschule)
این مدارس طیف وسیع‌تری از دانش‌آموزان را در بر می‌گیرد و دانش‌آموزان متوسط به آن راه می‌یابند.
3ـ مدارس (هنرستان Hauptschule)
این مدارس دانش‌آموزان را برای آموز‌ش‌های فنی و حرفه‌ای آماده می‌کند.
4ـ مدارس جامع (Gesamtschule)
این مدارس آمیزه‌ای از سه نوع مدرسه قبلی است.
برای ورود به دانشگاه، دانش‌آموزان دبیرستانی می‌بایست در امتحان ورودی یا کنکوری که (Abitur) نامیده می‌شود شرکت کنند. دانش‌آموزان دارای دیپلم فنی و حرفه‌ای نیز می‌توانند در این آزمون شرکت کنند.علاوه بر این مدارسی برای کودکان استثنایی وجود دارد که (sondernschule)نام دارد .
نظام ویژه‌ای برای کارآموزی که Duale Ausbidung یا آموزش دو سویه نام دارد به هنرآموزان فنی و حرفه‌ای این اجازه را می‌دهد تا در یک شرکت به هنرآموزی و کسب تجربه مشغول شوند.
کشور آلمان گرچه دارای پیشینه قوی آموزشی است اما دارای ضعف‌هایی نیز می‌باشد. به عنوان مثال در تست PISA (پیشرفت آموزشی دانش‌آموزان) ضعف‌های نظام آموزشی آلمان در برخی دروس و زمینه‌ها مشخص گردید. به عنوان مثال در سال 2000 آلمان در درس (خواندن) در رتبه بیست و یکم و در درس ریاضیات و علوم طبیعی در رتبه بیستم از بین سی و یک کشور شرکت کننده در این تست قرار گرفت که نشان دهنده نیاز به بازنگری و اصلاح در این زمینه‌ها بود.282
پژوهش در مؤسسات آموزش عالی آلمان اهمیت بسیاری زیادی دارد. دانشگاههای آلمان- پیرو اصل یکپارچگی پژوهش و دانش_ نه فقط جایی برای آموزش علم به دانشجویان، بلکه مکانی برای پژوهش های پیچیده هستند. پیش شرط تحقق این وظیفه همکاری فشرده میان دانشمندان و مؤسسه های پژوهشی در داخل و خارج از کشور است. اعتبار لازم را برای این منظور بخش دولتی، بنیادها و یا سفارش دهندگان پروژه های تحقیقاتی به عنوان منبع سوم تأمین می کنند.283
5- دانشگاه های خصوصی
از سال های دهه هفتاد قرن گذشته به بعد، با تأیید مراجع دولتی و در کنار مؤسسه های آموزش عالی دینی، تعدادی موسسه های آموزش عالی خصوص تأسیس شدند در این میان در آلمان حدود 130 موسسه ی اغلب کوچک، آموزش عالی از جمله 13 دانشگاه خصوصی مانند مدرسه بازرگانی اروپایی در اتریش– وینکل و دانشگاه خصوصی ویتن– هرد که همچنین 12 دانشگاه علوم دینی با عاملیت بخش غیر دولتی فعال هستند.284
2.4.3.3 بند دوم) آموزش در قانونی اساسی آلمان
آموزش در قانون اساسی آلمان تأیید و تضمین شده است و به حدی در این کشور حمایت می شود که کشوری مقصد برای دانشجویان از سراسرجهان است. حقوقی مانند آزادی تحقیق و پژوهش نیز در قانون سیاسی و اجتماعی آلمان پیش بینی شده است. اینک در آلمان حدود 2 ملیون دانشجو در مقاطع مختلف تحصیلی در حال تحصیل هستند و دولت از محصلین حمایت می کند. برخلاف بسیاری از کشورها ی دیگر و در مقایسه با آنها دانشگاه های خصوصی نقش کوچکی در آموزش عالی آلمان را به عهده دارند: 96 درصد دانشجویان در مؤسسه های آموزش عالی دولت تحصیل می کنند. این مؤسسات توسط دولت اداره می شود و تحت نظارت دولت هستند. تحصیل در همه این مؤسسات برای همه ی کسانی که با کسب مدرک پایان دوره ی دبیرستان و یا مدرکی هم تراز با آن صلاحیت ورود به تحصیلات عالی را داشته باشند امکان پذیر است.285
حق بر آموزش یکی از حقوقی است که در آلمان مورد حمایت است و این به خاطر به رسمیت شناختن حق آموزش در اعلامیه جهانی حقوق بشر است. این حق از حقوق غیر قابل فسخ و تغییر است و نمی توان این حق را از هیچ انسانی سلب نمود. در حقیقت این حق ناشی از کرامت انسان ها و اصل برابری است که قانون سااسی آلمان آن را به رسمیت شناخته است. به همین دلیل نمی توان هیچ انسانی را به دلیل نژاد، مذهب، جنسیت و سایر علل از آموختن محروم نمود. یکی از موراد و ابزارهایی که دولت از آن استفاده می کند تا همگان تحصیل کنند آموزش اجباری است. براین مبنا افراد باید در یک سن خاص و در یک مدرسه خاص تحصیل کنند.286
وجود فرصت مناسب جهت آغازتحصیل برای همه پیش شرط اصلی برای کسب دانش و توانمندی است. دولت فدرال قصد دارد جهت افزایش امکان موفقیت برای کودکان خانواده های مهاجر از همه ی کودکان چهار ساله ازمون میزان آشنایی به زبان آلمانی به عمل آورد. با آموزش هدفمند آلمانی، زبان آلمانی در صورت نیاز به کودکان تا زمان ورود به مدرسه به رفع کمبود آنان در این زمینه کمک خواهد کرد. نه سال اول آموزش در آلمان برای همه کودکان از شش سالگی اجباری است. آموزش در مدارس دولتی مجانی است. کودکان به طور معمول چهار سال در دوره ی آموزش ابتدایی تحصیل می کنند. پس از آن امکانات متفاوتی برای ادامه تحصیل می کنند. پس از آنکه امکانات متفاوتی برای ادامه تحصیل وجود دارد؛ هاپت شوله، رئال شوله، گیم نازیوم، تفاوت این مدارس در توانمندی مورد انتظار از دانش آموزی و اهمیتی است که هر مدرسه برای آموزش عملی یا نظری قائل میشود. در کنار این مدارس گزامت شوله نیز وجود دارد که دانش آموزان با توانمندی های متفاوت را آموزش می دهد. در این نوع مدرسه تغییر بین اشکال گوناگون آموزش به راحتی امکان پذیر است. هاپت شوله کلاس های پنجم تا نهم را به عنوان دوره اجباری آموزش در بر میگیرد. گذراندن کلاس دهم را در این نوع مدارس اختیاری است. رئال شوله کلاس های پنجم تا دهم را در بر میگیرد ورئال شوله با مدرک پایان دوره متوسطه پایان می پذیرد. گیم نازیوم پی از 12 تا 13 سال با دریافت مدرکی پایان می پذیرد. اغلب مدارس در آلمان نیمه وقت هستند. ولی دولت فدرال از سال گذشته حمایت از توسعه و ساخت هفت هزار مدرسه تمام وقت را موردحمایت قرار داده است که از نظام آموزش آلمان قابل حذف نیستند. مسئولیت نظام آموزشی برعهده دولت ایالات است. سیاست آموزشی وای از طریق کنفرانس دائمی وزرای فرهنگ ایالات هماهنگ می شود.287
در جامعه آلمان انسان های زیادی زندگی می کنند و به دلیل مهاجرت آلمان از تنوع نژادی برخوردار است به همین دلیل هرکس استعداد و توانایی هایی دارد و باید بر اساس همان توانایی ها آموزش بیند. در تمام شهرها و استان ها باید همه موانع حذف شود تا همه مردم آلمان بتوانند از یادگیری برخوردار شوند.
یعنی حتی اگر کسی قادر به حرکت نیست نیز بتواند با استفاده از ابزارها و امکانات از آموزش برخوردار شود. همه و حتی معلمان باید آموزش ببیند تا بتوانند به خوبی آموزش دهند.288
مدارس باید دارای ویِژگی های خاص در آلمان باشند و باید علاوه بر آموزش تربیت نیز مورد توجه قرار گیرد. به کارگیری افراد متخصص بسیار مهم است و باید همه افراد متخصص به کار گرفته شوند. و هرکس نیز حرفه ای بیاموزد. علاوه بر این هرکس حق دارد چیزهای تازه بیاموزد و مطالب تازه ای فراگیرد برای مثال کارمندان حق دارند تا آموزش بیشتری ببینند ماهرتر شوند.289
در بند سوم از اصل پنجم این حق تضمین شده و مشروط به وفاداری نسبت به قانون اساسی است.
در اصل هفتم قانون اساسی نیز آمده است:
1- اصول‏ تعلیم‏ و تربیت‏ تحت‏ نظارت‏ دولت‏ می‌باشد.
2- اشخاصی‏ که‏ حق‏ تربیت‏ کودکی‏ را دارند حق‏ این‏ تصمیم‏ را نیز خواهند داشت‏ که‏ به‏ او تعلیم‏ اصول‏ دینی‏ بدهند.
3- تعلیم‏ اصول‏ دینی‏ در مدارس‏ دولتی‏ جزء دروس‏ رسمی ‌محسوب‏ می‌شود مگر در مدارسی‏ که‏ از لحاظ تعلیمات‏ دینی‏ آزاد باشند. بدون‏ این‏ که‏ به‏ حق‏ نظارت‏ دولت‏ لطمه‏ ای‏ برسد. تعلیمات‏ دینی‏ بر طبق‏ اصول‏ فرقه‏ های‏ مذهبی‏ داده‏ می‌شود. هیچ‏ معلمی ‌را بر خلاف‏ اراده‏ او به‏ تعلیمات‏ دینی‏ وادار نمی‌توان‏ کرد.
4- حق‏ تأسیس‏ مدارس‏ ملی‏ تضمین‏ شده‏ است‏. برای‏ ایجاد مدارس‏ ملی‏ به‏ جای‏ مدرسه‏ های‏ دولتی‏ یا شهرداری‏ اجازه‏ دولت‏ و رعایت‏ قوانین‏ هر استان‏ ضروری‏ است‏. این‏ اجازه‏ هر گاه‏ مدارس‏ ملی‏ از لحاظ برنامه‏ های‏ تحصیلی‏ و وسایل‏ و صلاحیت‏ حرفه‏ ای‏ طبقه‏ معلم‏ پست‏ تر از مدارس‏ دولتی‏ یا بلدی(شهرداری)‏ نباشد و اگر تأسیس‏ آن‏ موجب‏ تشدید اختلافات‏ میان‏ شاگردان‏ بنابر وسایل‏ اولیای‏ آنها نشود باید اعطا گردد. از صدور این‏ اجازه‏ اگر وضع اقتصادی‏ و قانونی‏ هیات‏ مربیان‏ به‏ قدر کافی‏ تضمین‏ نشده‏ باشد، باید امتناع‏ شود.
5- تأسیس‏ دبستان‏ ملی‏ وقتی‏ مقدور است‏ که‏ دستگاه‏ فرهنگی‏ اقناع‏ شود که‏ برای‏ یک‏ نتیجه‏ تربیتی‏ خاص‏ مفید خواهد بود و یا بنا بر درخواست‏ اشخاصی‏ که‏ حق‏ تربیت‏ کودکان‏ را دارند و به‏ منزله‏ یک‏ مدرسه‏ مختلط یا مذهبی‏ یا مسلک‏ معنوی‏(ایدیولوژیک‏) تأسیس‏ یابد و دبستان‏ دولتی‏ یا بلدی‏ از آن‏ نوع‏ در آن‏ حوزه‏ نباشد.
6- مدارس‏ تهیه‏ منحل‏ خواهد ماند.
در بندهای ابتدایی اصل قانون اساسی آلمان به تعالیم دینی می پردازد و آن را آزاد می داند اما این اصول دینی در انحصار هیچ دینی نیست و گویی شامل همه ادیان می شود و این به گونه ای بیانگر تسامح و تساهل در قانون اساسی آلمان است.
محققین این اصل را در حقیقت بی طرفی دولت آلمان در برابر ادیان است و این فرصت را به تمام ادیان می دهد تا بتوانند برای دین خود تبلیغ کنند و به پیروان خود آموزش دهند. در حقیقت می توان گفت جامعه آلمان پلورالیسم 290دینی را پذیرفته است و به همه ادیان فرصت برابر برای همه فعالیت ها می دهد.291
پ) شناسایی و بررسی ابعاد حق برآموزش در آلمان
– تحصیلات رایگان و عمومی تا دوره دبیرستان
– عمومی و در دسترس بودن آموزش
– عمومی و آزاد بود راه یافتن به تحصیلات برای همه افراد، به خصوص تحصیلات رایگان برای همه
– فعالیت و اثر گذاری در تمام دوره ها
– تعالیم اساسی برای تمام مقاطع و سطوح
– آزادی والدین برای اینکه فرزند خود را به مدارس دولتی نسپارند.
– آزادی برای خلق و ایجاد تا جایی که حداقل امکانات اجازه دهد.
ث) محتوای حق بر اموزش
– قابل دسترس بودن
– ورود به تمام محتوای آموزش
– قابل قبول بودن -کیفیت
– فرهنگی مناسب، نیاز به برنامه آموزش و روش های آموزش
ج) تدبیرات دولت ( احترام )
– اعتراف و پذیرش آزادی فراگیری دانش، تحقیق، عقیده
– اهمال نکردن نسبت به شخصیت دانش آموز و معلم
– پذیرش استقلال آموزشی
– پذیرش آزادی دین در آموزش
– پذیرش حق آموزش خصوصی
– حق والدین بر اینکه فرزند خود را به مدرسه عمومی نفرستند
– محافظت دانشگاه ها از بسته شدن
چ) تدابیر دولت
– محافظت دولت در برابر جرایم علیه دانش آموزان و دانشجویان و اساتید ومعلمان
– نگهداری و حفظ حقوق انسانی دانش آموزان
– گسترش اقدامات ملی برای نظام آموزش
– تجهیز امکانات مناسب برای سیستم آموزشی بوسیله افراد و ابزار آموزشی 292
5.3.3 گفتار پنجم) حق بر مسکن
1.5.3.3 بند اول) تعریف مسکن
در تعریف مسکن آمده است:
مکانی برای اقامت در آن را مسکن می گویند. البته معادل دیگر آن پناهگاه است.293
حق مسکن مناسب انسان را از سرما و هوای مرطوب محافظت می کند و دسترسی به انرژی و آب و فاضلاب را تضمین می کند.294
2.5.3.3 بند دوم ) مساله خلوت
مسئله خلوت که به حریم خصوصی شناخته می شود و بایداز حریم خصوصی افراد بدون محدویت و آزادانه حمایت شود.
این موارد از مصادیق حق خلوت است:
– آزادی از نظارت دولت ازحریم خصوصی
– حق احترام به روابط انسانی مانند رابطه جنسی
– حق تعیین سرنوشت مانند احتیار بر بدن
– سلامت روحی و جسمی حفاظت از خشونت فیزیکی
– داشتن هویت شخصی نام، لباس، مدل مو
– مصونیت از تولید گازهای گلخانه ای و آلودگی صوتی 295
ماده 11 منشور حقوق اجتماعی اروپا این گونه نگاشته است:
هر یک از کشورها وظیفه دارد حق هر انسان را برای یک زندگی مناسب برای خود و خانواده اش غذا، خوراک و پوشاک داشته باشد برسمیت بشناسد.296
3.5.3.3 بند سوم)حق بر مسکن در قانون آلمان
اصل سیزدهم قانون اساسی آلمان در این باره می نویسد:
خانه‏ از تجاوز مصون‏ است‏.
– بازرسی‏ منزل‏ فقط بر طبق‏ رأی‏ قاضی‏ و یا در صورت‏ احتمال‏ خطر ناشی‏ از تأخیر به‏ وسیله‏ اعمال‏ دیگری‏ که‏ قانون‏ تعیین‏ نموده‏ و فقط مطابق‏ ترتیبی‏ که‏ در خود قانون‏ پیش‏ بینی‏ شده‏ است‏ امکان‏ دارد.
و یا این‏ مصونیت‏ از تجاوز ممکن‏ است‏ فقط در مورد پیشگیری‏ از خطری‏ همگانی‏ و یا خطر مهلک‏ برای‏ افراد یا بر طبق‏ مقررات‏ قانونی‏ جهت‏ جلوگیری‏ از خطری‏ عاجل‏ نسبت‏ به‏ امنیت‏ و نظم‏ عمومی ‌و به‏ خصوص‏ تعدیل‏ مشکل‏ کمیابی‏ مسکن‏ و مبارزه‏ با خطر ناخوشی‏ های‏ مسری‏ یا حمایت‏ از جوانانی‏ که‏ در مخاطره‏ افتاده‏ باشند مقید و یا محدود گردد.
در توصیف مصون بودن از تجاوز باید به مصون بودن خانه از ورود شخص ثالث بدون اجازه، همچنین نصب دستگاه های استراق سمع اشاره نمود. اما در صورت رضایت صاحبخانه که البته نباید با فریب بدست آمده باشد این موارد بدون اشکال خواهد بود. اما در شرایط بحرانی مانند دور کردن خطر و

مطلب مرتبط :   ادیان، هویّت، گفت‌وگوی، الهیاتی، درباره‌ی‌، این‌حال