، پخش فیلم خروج مهندسان انگلیسی از ایران، پخش فیلم بدرقه زاهدی از هیئت‌مدیره شرکت نفت ایرانی، استیون کینزر- نویسنده کتاب «همه مردان شاه»، ملکم برن- آرشیو امنیت ملی آمریکا، پخش فیلم رژه ارتش شوروی جلوی استالین، پخش فیلم حضور هریمن در ایران؛ <br/” title=”br”>br />پیش‌فرض:
ترومن و دموکرات‌ها به ارزش‌های آمریکایی پایبند بودند.
– دولت ترومن و نماینده‌اش هریمن تلاش زیادی برای حل‌وفصل اختلافات ایران و انگلیس انجام دادند.
– بین دموکرات‌ها و جمهوریخواهان در نحوه اداره آمریکا تفاوت فاحش وجود دارد.
– سخنرانی دکتر مصدق در شورای امنیت در زمان خود یک عمل قهرمانانه بود.
– رخدادهای بیشتر با مدیریت حزب توده به سرانجام رسید.
– روحانیون (به‌ویژه آیت‌الله کاشانی) در کنار سایر گروه‌ها داخلی مانند شاه، ارتش و اوباش در کودتا شرکت داشتند.
– نفرت مردم از آمریکا به خاطر شرکت این کشور در کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ است؛ نفرتی که پس از ۶۰ سال هنوز از بین نرفته و تبدیل به یک حالت مالیخولیایی و بیمارگونه شده است.
– در انگلیس طرح کودتا فقط با روی کار آمدن چرچیل مطرح شد،‌ قبل از آن تنها به راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز فکر می‌شد.
انقلاب یکی از نتایج بیگانه‌ستیزی است در اثر کودتای ۲۸ مرداد بین مردم به وجود آمد.
– علیرغم موفقیت سخنرانی دکتر مصدق در جلسه شورای امنیت اکثریت جامعه جهانی (ابرقدرت‌های جهان) هنوز ظرفیت پذیرش حق ایران را نداشت. (مصدق نباید برخلاف جریان غالب جهانی عمل می‌کرد. این حرکت از اول منتهی به شکست بود.)

دلالت‌های ضمنی:
تداعی:
– حضور مهدی بازرگان در هیئت‌مدیرهی شرکت نفت، تداعی‌کنندهی وی به‌عنوان اولین نخست‌وزیر بعد انقلاب است.
– اشاره به بستهشدن سفارت انگلیس در زمان دکتر مصدق، یادآور قطع روابط دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران و انگلیس در سال ۱۳۹۰ است.
جنگ سرد و رقابت آمریکا و شوروی در عرصهی جهانی که در گزارش آورده شده،‌ تداعی‌‌کنندهی فضای دوقطبی سیاست، پیش از فروپاشی شوروی در عرصهی جهانی است.
– تکرار چندبارهی تلاش آمریکا برای ایفای نقش میانجی در مذاکرات ایران و انگلیس، تداعی‌کنندهی مذاکرات هسته‌ای جمهوری اسلامی و گروه ۵+۱ و نقش ویژه‌ای است که آمریکا برای خود قائل است.
تلقین:
– سستی دکتر مصدق در توافق و به سرانجام رساندن مذاکرات باعث شد تا نیروهای تندرو جمهوری‌خواه، دولت آمریکا را به عملیات نظامی وادار کنند.
– سابقهی انقلابی و فعالیت ضد امپریالیستی ملی-مذهبی‌ها و شخص بازرگان، به خیلی پیش از انقلاب و سال ۱۳۳۰ برمی‌گردد؛ آنها در این زمینه از گروه‌های مذهبی و امام خمینی(ره) جلوتر بودند.
– دولت آمریکا با هدف حل مناقشهی نفت بین ایران و انگلیس وارد مذاکرات شد و از این کار هیچ‌گونه نفع شخصی را دنبال نمی‌کرد.
– آمریکا همواره مدافع استقلال کشورها و افزایش دموکراسی در آنها و با استعمارگری و زیاده‌خواهی انگلیسی‌ها مخالف بوده است.
– حتی آیزن‌هاور که یک جمهوری‌خواه بود، به دموکراسی و استقلال کشورها احترام می‌گذاشت و در نهایت با فشار اطرافیان و شرایط جامعهی جهانی، حاضر به صدور فرمان عملیات نظامی علیه ایران شد. (توجیهی برای تعارض بین عملیات نظامی و ارزش‌های آمریکایی)
– هریمن که خود از دلالان بین‌المللی نفتی بود،‌ به مخاطب شناسانده نمی‌شود و طوری معرفی می‌شود که گویا با موضعی بی‌طرف و خیرخواهانه و برای حل بینابینی مشکل وارد مذاکرات شد.
– با اینکه در متن گزارش به موضوع نمایشی و غیر واقعی بودن مذاکرات اشاره می‌شود، اما لحن گویندهی آن به شکلی است که تلاش دارد بدون ارائهی دلیل، این گزاره را بی‌اعتبار کند. ظاهراً دلیل پخش آن نیز رفع اتهام از این رسانه به طرفداری یک‌جانبه از آمریکا و انگلیس است.
– نویسنده‌ی متن تلاش دارد تا ناموفق بودن تلاش‌ها را برای ملی کردن صنعت نفت و شکست نهضت به‌گردن اختلافات داخلی و شکاف در جبهه ملی بیندازد و به‌خصوص گروه‌های مذهبی و آیت‌الله کاشانی را مقصر جلوه دهد.
– این گزارش در حالی تهیه شد که با برگزاری انتخابات ریاست‌ جمهوری یازدهم، رئیسجمهور جدید، انتخاب و به‌تبع آن سیاست خارجی دولت نیز تغییر کرد. بنا بر تصمیم دولت، تیم جدید هسته‌ای تلاش دارد با رویکردهای جدید، وارد دور تازهای از مذاکرات با گروه ۵+۱ شود. این گزارش درصدد القاء این مطلب به مخاطب است که بهنفع شماست تا این دور از مذاکرات به نتیجه برسد؛ و در صورت بهنتیجه نرسیدن این دور از مذاکرات به‌عنوان دور آخر یا فینال، آمریکا حق دارد تا به‌عنوان قیم و بزرگ‌تر جهان و حافظ دنیای آزاد، از راه‌ حل نظامی یا سایر گزینه‌های روی میز استفاده کند.
اجماع:
* کنشگر متن درصدد است با تمرکز روی مسائل جنگ سرد و خطر نفوذ کمونیسم از طریق حزب توده در ایران، این خطر را یک خطر واقعی و فوری نشان دهد که با غفلت از آن هرلحظه امکان داشت، ایران با هجوم و تصرف شوروی مواجه شود. از سویی آمریکایی‌ها پس از تلاش‌های زیاد برای میانجیگری و وساطت، نتوانستند از طریق مسالمت‌آمیز بحران را حل کنند؛ بنابراین با توجه به رسالتی که برای خود در قبال نجات دنیا قائل بودند، این حق را به خود دادند که به ایران تجاوز کرده و در امور داخلی‌اش دخالت کنند تا ایران را از خطرِ سقوط در دام کمونیسم حفظ کنند.
* کنشگر متن درصدد است تا با تقویت گزارهی «دمکرات خوب، جمهوری‌خواه بد» تمام تقصیرها را به گردن آیزن‌هاورِ جمهوری‌خواه و یا حتی بالاتر از آن، برادران دالاس بیندازد، تا از این رهگذر ضمن قبول اتهاماتی که متوجه آمریکا در مسئلهی کودتای 28 مرداد است، لااقل مسئولیت آن را بهعهدهی بخشی از هیئت حاکم (حزب حاکم) بیندازد و به این شکل، آن کلیت و روح آمریکایی که همیشه در حال ادعای دفاع از دموکراسی و استقلالخواهی است، قابل دفاع باشد. در عین حال با بزرگ جلوه دادن خطر حزب توده و شوروی، این اقدام را عملی ضروری و حیاتی به‌منظور دفاع از جهان آزاد جلوه دهد.
گزاره‌های اساسی:
– دولت آمریکا تلاشهای زیادی برای میانجیگری بین ایران و انگلیس و حل بحران نفتی انجام داد.
– آمریکا پس از جنگ جهانی دوم سیاستی مخالف سیاستهای استعمارگرانه انگلیس داشت.
– شکاف و اختلاف در جبههی ملی و تنها گذاشتن یاران مصدق و حامیان وی، به‌خصوص آیتالله کاشانی عامل اصلی شکست نهضت بود.
– خطر کمونیست و قدرت گرفتن حزب توده در ماههای پایانی سال 31 و ابتدای سال 32 در ایران کاملاً ملموس و عینی بود.
– دولت آمریکا و رؤسای جمهورش تا حد ممکن تلاششان را انجام دادند تا بحران را از طریق مذاکرات و راه‌حل مسالمتآمیز حل‌وفصل کنند.
– مصدق عزم راسخ برای رسیدن به یک توافق قابل‌قبول و جامع را نداشت.
– دلیل اصلی کودتای 28 مرداد، اتفاقات پیرامون آن به دلیل جنگ سرد و رقابت بین آمریکا و شوروی انجام پذیرفت.
– ترومن که یک دموکرات بود، نه خود طرحی برای عملیات نظامی داشت و نه به دولت انگلیس اجازهی چنین عملیاتی را داد.
– با پیروزی آیزنهاور دولت چرچیل فرصت را برای همکاری مشترک اطلاعاتی علیه محمد مصدق مناسب دید و نمایندگانی را به واشنگتن فرستاد تا مقدمات سرنگونی او فراهم شود.
– تشدید بحران اقتصادی ایران به خاطر تحریم‌های نفتی بریتانیا و جدا شدن آیت‌الله کاشانی و گروهی از اعضای جبهه ملی از حلقه حامیان محمد مصدق نخست‌وزیر ایران را در وضع بدی قرار داده بود.
– درنهایت با شکست دیپلماسی آیزن‌هاور با سرنگونی مصدق موافقت کرد.
– نقش سی‌آی‌ای حیاتی بود ولی بدون کمک شبکه‌های داخلی و گروهی از ایرانیان مانند شاه، زاهدی، حتی خود مصدق، روحانیون که هنوز نقششان واضح نیست و اوباش موفقیت این کودتا امکان‌پذیر نبود.
1-2-1-4- تحلیل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- دکتر مصدق و جبهه ملی
عمده افراد و نهادهای مربوط دکتر مصدق و یارانش در متن‌ها، خانواده اشرافی قاجار، وزیر دارایی ناصرالدین‌شاه، شاهزاده قاجار انقلاب مشروطه، منشی مخصوص شاه، استاندار فارس، استاندار خوزستان، استاندار آذربایجان، وزیر دارایی، وزیر خارجه، نماینده مجلس، دانشگاه تهران، جبهه ملی، مجلس شانزدهم، احمدآباد، دولت مصدق، ایران، سازمان ملل، دیوان لاهه، نیروهای پاسدارِ خانه مصدق، یاست ستاد مشترک ارتش، تیمسار ریاحی، خانه مصدق، ایران، روشنفکران، قاجاری، خوزستان، تیمسار زاهدی وزیر کشور دولت دکتر مصدق، مهدی بازرگان، دادگاه بین‌المللی لاهه، کشورهای خاورمیانه، نیویورک، شورای امنیت، کاسترو، نکرومن، سوکارنو، کشورهای صنعتی، کشور فقیر، بوده است.
گزارش‌های «ویژه شصتمین سالگرد کودتای ۲۸ مرداد» دکتر مصدق و جبهه ملی با گزاره‌های زیر توصیف‌شده‌اند:
– نجیب‌زاده‌ای که پس از عمری عیب‌جویی از شیوه اداره مملکت، وزیر اعظم شد.
– در عرض چند ماه همه دنیا خیره گفتار، کردار، شوخی‌ها، اشک‌ها و کج‌خلقی‌هایش شدند.
– مجله تایم محمد مصدق را به‌عنوان مرد سال ۱۹۵۱ در سال اول نخست‌وزیری او انتخاب کرده بود.
– از آقای مصدق به‌عنوان جرج واشنگتن ایران نام می‌برد.
– همزمان او را جادوگری پیر، فرصت‌طلب و متعصب می‌نامید.
– برای مطبوعات آمریکا، محمد مصدق فردی قابل‌احترام ولی غیرقابل درک بود.
– برای رسانه‌ها، مصدق شخصیت غریبی بود.
– ممکن است که در ایران این هیجانات بیانگر صداقت باشد ولی در اینجا به معنی جنون تلقی می‌شد.
مطبوعات آمریکا در ابتدا دید مثبتی به محمد مصدق داشتند.
نیویورک‌تایمز، او را دشمن بیگانگان نامید و مصدق را با آزادیخواهانی چون توماس جفرسون از بنیان‌گذاران ایالات‌متحده مقایسه کرد.
– درمجموع تصویر دوستانه‌ای از مصدق ارائه می‌شد.
– مصدق ثبات ندارد.
– (مصدق) شدیداً ضد بریتانیایی است.
– (مصدق) کشورش را به داخل زباله‌دان تاریخ هدایت می‌کند.
– دوران مصدق به‌عنوان دیکتاتور ایران پایان یافت.
– نام او (دکتر مصدق) برای همیشه با تلاش برای ملی شدن صنعت نفت ایران گره‌خورده.
– او نماد ملی‌گرایی و استقلال‌خواهی است.
– محمد مصدق یا مصدق‌السلطنه یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های تاریخ معاصر ایران است.
– او به دور از طبقه و جایگاه طبقاتی‌اش خودش را در بطن مردم جست.
– مصدق به یک خانواده اشرافی قاجار تعلق داشت.
– این‌که یک کسی تغییر طبقه بدهد، از یک خانواده اشرافی به ملت بپیوندد؛ این خیلی ارزشمند است.
– (دکتر مصدق) خیلی تحت تأثیر انقلاب مشروطه قرار می‌گیرد.
– منشی مخصوص شاه شد و این آغاز ورود وی به سیاست و دنیای دیوان‌سالاری بود.
– مصدق کودتا را محکوم کرد.
– با به حکومت رسیدن رضاشاه مخالفت کرد، زیر بار نرفت و حدود 24 سال در تبعید و گرفتاری‌ها و مشکلات بود.
– روی کار آمدن (محمدرضا شاه)، زمینه بازگشت دوباره دکتر مصدق به عرصه سیاسی و اجرایی کشور بود.
– قبل از قبول پست نخست‌وزیری، وی دارای سوابق زیادی در موقعیت‌های مختلف اعم از نمایندگی مجلس، شغل دولتی و پست‌های اجرایی داشت.
– (دکتر مصدق) چهره‌ای دانشگاهی بود.
– مصدق با جمعی از همفکرانش در سال 1328 جبهه ملی ایران را پایه‌گذاری کرد.
– او (دکتر مصدق) با کمک چند نماینده طرح ملی شدن صنعت نفت را در مجلس شانزدهم به تصویب رساند.
– با این اقدام (ملی کردن صنعت نفت)، چهره مصدق جهانی شد.
– او نماد استقلال‌خواهی و مبارزه با دخالت خارجی‌ها شد.
– مصدق که بارها پیشنهاد نخست‌وزیری را رد کرده بود اما این بار پذیرفت.
– این دوره‌ای بود که مصدق یک نوع وفاق عمومی داشته.
– مصدق در ابتدای امر 30 تیر، دارای قدرت بسیار شگرفی می‌شود.
– یکسری از کسانی که مدافع مصدق بودند، مانند حسین مکی و مظفر بقایی؛ رییس حزب زحمتکشان، این‌ها دچار شکاف می‌شوند و از مصدق دوری می‌کنند.
– این اختلاف‌ها به انحلال مجلس هفدهم از طرف مصدق منجر شد.
– نیروهای وفادار به نخست‌وزیر، گارد سلطنتی را محاصره و خلع سلاح کردند و فرمانده‌شان بازداشت شد.
– طرفداران مصدق به خیابان‌ها ریختند.
– رسم و رسوم حکومت‌داری مصدق مخالفان و موافقانی داشته و دارد.
– من نمی‌خواهم که ما از مصدق بت درست کنیم، البته اون هم اشتباهاتی کرده بود.
– (دکتر مصدق) در 84 سالگی تسلیم بیماری شد.
– مصدق در سازمان ملل و دیوان لاهه از اقدام دولت در ملی کردن نفت دفاع کرده است.
– مصدق از جامعه خودش خیلی خیلی جلوتر بود.
– اعتراضات خودجوش مردم علیه مصدق
– مصدق به خون اشرف تشنه بود.
– مصدق میگفت شما باید سلطنت کنید نه حکومت و مشروطی سلطنتی
– تشکیلات سکولارها و طبقه متوسط متلاشی شد
– مصدق همچین اجازه‌ای نداشت و نمی‌خواست بکند اصلاً همچین هدفی نداشت
– مصدق معمولاً جوابشان را نمیداد. می‌گذاشت حرفشان را بزنند.
– رهبر جنبش ملی نفت مغلوب شد و خانه‌اش زیر آتش نظامیان و کودتاگران به ویرانه‌ای تبدیل شد.
– مهدی بازرگان به آبادان رفت تا چرخ‌های بزرگ‌ترین پالایشگاه جهان را دوباره به حرکت درآورد.
– اوضاع ایران‌ نگران‌کننده بود.
– محمد مصدق در جلسات شورای امنیت با تشبیه رابطه ایران و بریتانیا به رابطه گرگ‌ومیش درباره حق مالکیت کشورش بر منابع عظیم نفتی خود سخنرانی کرد.
– حضور مصدق در آمریکا به بسیاری از مردم این کشور و دیگر کشورهای صنعتی برای نخستین بار فرصت داد تا سخنان رهبر یک کشور فقیر را بشنوند.
– اختلاف او با شاه بر سر انتصاب وزیر جنگ،

مطلب مرتبط :   ابراء، دین، ذمه، اسقاط، حقوق، مدیون