ادعاهای متداول در قراردادها

ادعاهای متعارفی که در قراردادها ی پیمانکاری طرح می شود، عمدتا” در یکی از محورهای محدوده ای، زمانی، هزینه ای وکیفی خواهد بود. که برای درک بهتر هر یک، نمونه ها و مثالهایی از هریک از این محور ها در زیر آمده است.(ربیعی، 1381)

 

2231 ادعاهای مربوط به محدوده و شرایط کار

ادعاهای مربوط به محدوده و شرایط کاری، دعاوی هستند که در آنها کارفرما یا پیمانکار به دلیل اختلاف نظر در خصوص محدوده و شرایط واقعی پروژه و اختلاف آن با محدوده مورد توافق در زمان انعقاد قرارداد، ادعای افزایش یا کاهش محدوده و دستور کار پروژه را می نمایند که این افزایش و یا کاهش محدوده کار قهرا” به افزایش و یا کاهش زمان و هزینه پروژه می انجامد.

به عنوان مثال ، ادعا درباره تغییر در شاریط کارگاهی بعد از عقد قرارداد یکی از ادعاهای معمول برخی پروژه هاست که ادعای این تغییرات ممکن است پی از زمان آزمایش خاک و حفر گمانه، خاکبرداری، تسطیح و یا احداث ساختمان و تاسیسات به وجود آید.

این در حالی است که شرایط کارگاهی به هنگام انعقاد قرارداد به گونه ای دیگر توسط کارفرما توصیف و تبیین شده و چه بسا این مغایرت در محدوده کار و تغییر شرایط در کارگاه، موجب افزایش در هزینه اجرا، بروز تأخیر غیر قابل پیش بینی، لزوم به کارگیری شیوه های پیچیده فنی و در نهایت اختلال در راه اندازی عادی پروژه توسط پیمانکار شود.

از دیگر موارد اجتناب ناپذیر اجرای پروژه ها، اعمال تغییرات در مشخصات فنی و دستور تغییر در اجرای کارها به دلیلی های مختلف است. از جمله این تغییرات در محدوده پروژه که در حین اجرای قرارداد، احتمالا” موجب طرح ادعا از جانب پیمانکار خواهد شد، موارد زیر هستند:

تغییرات دستوری طبق نظر کارفرما، تغییرات به دلایل اجرایی و گریز ناپذیر، اشکال یا نقص در مشخصات فنی و برنامه ها، ابهام در مشخصات فنی، تغییر در عملیات اجرایی به دلیل عدم امکان اجرای یک کار خاص، نبود شفافیت در تصمیمات و اقدامات اجرایی قبلی یا در جریان کارفرما، هر یک از موارد پیش گفته ممکن است موجب تغییر شرح کار قرارداد اولیه و طرح ادعا از طرف پیمانکار شود. (ربیعی، 1381)

مطلب مرتبط :   داستان، پیرنگ، حمام، علّت، خواتیم، موافقت

2232 ادعاهای زمانی

ادعاهای زمانی ادعاهایی هستند که طی آن کارفرما یا پیمانکار بسته به شرایطی که با آن مواجه شده است، تقاضای تجدید نظر در مدت زمان قرارداد را داشته و اصطلاحا” خواستار توسعه زمان قرارداد می شود. این نوع ادعاها می تواند از سوی هر یک از طرفین قرارداد اعم از کارفرما، پیمانکار و مشاور صورت گیرد.

به عنوان مثال، پیمانکار تعهدات خود را در زمان مقرر به انجام نرسانده و به این ترتیب موجب تأخیر در انجام پروژه شده است ویا کارفرما در زمان مقرر به درخواستهای پیمانکار پاسخ نداده و موجب افزایش زمان قرارداد و هزینه های پیمانکار شده است.

تأخیرات کارفرما در تخصیص منابع، ارائه مدارک، صدور تأییدات و مصوبات و اجرای تعهدات قراردادی یکی از موارد مهم و کارساز برای ادعاهای پیمانکاران است و پیمانکاران با جمع آوری مدارک و مستند سازی، در موارد مختلف ادعاهای متفاوتی مطرح می کنند که در بسیاری موارد به اضافه شدن در قرارداد و یا شیوه های دیگر جبران زمانی و غیر زمانی پروژه می شود.

این تأخیرات که محتمل است از جانب کارفرما روی دهد و در نتیجه موجب قبول ادعای پیمانکار و باعث محکومیت کارفرما می شود، ممکن است به شرح زیر باشد:

تأخیر در تحویل ارگاه یا محل اجرا به پیمانکار توسط کارفرما، تعلیق کار، تأخیر در ارائه و تحویل اسناد و مدارک ، تأخیر در پرداخت پیش پرداخت، تأخیر بدون جبران مالی ( فقط مدت قرارداد تمدید می شود)، تأخیر در گشایش اعتبار اسنادی، تأخیر در ترخیص کالا و تجیزات گمرک، ناکارایی و احتلال در کار، تأخیر در پرداختهای صورت وضعیتها، تأخیر در صدور تاییدیه یا صورت مجلس تحویل موقت و یا قطعی. (ربیعی، 1381)

 

 

 

2233 ادعای هزینه ای

ادعاهی هزینه ای ادعاهایی هستند که در آن کارفرما یا پیمانکار به دلیل نقض عملکرد طرف مقابل و یا به شکل قهری و به دلیل تغییر شرایط محیط متضرر شده و تقاضای جبران خسارت می کند. به عنوان مثال، پیمانکار مدعی می شود که به دلیل تحریمهای خارجی، قادر نبوده است بخشی از تجهیزات مورد نیاز پروژه را به قیمت پیش بینی شده تهیه کند و لذا خواستار افزایش رقم می شود و یا کارفرما مدعی می شود که به دلیلی موجود نبودن نوع خاصی ازکالا یا تجهیزات در بازار، پیمانکار از کالا و تجهیزات ارزان تری استفاده کرده است که باید مابه تفاوت آن در هزینه های پروژه محاسبه شود.

مطلب مرتبط :   فیل‌ها، ، داستان، خرگوش‌ها، (همان:، مأخذ

به عنوان مثالی دیگر ، در سالهای اخیر قیمت بعض مواد و مصالح، به علل مرتبط با شرایط اقتصادی و سیاسی جهانی و یا به علت شرایط اقتصادی داخلی، افزایش و جهش ناگهانی پیدا کرده است (به طور مثال : قیمت مس، آهن آلات، سیمان). در اغلب پروژه ها، بین ارائه پیشنهاد مناقصه به کارفرما، تا عقد قرارداد و اجرای پروژه فاصله طولانی به وجود می آید و اگر در این فاصله قیمت مواد، مصالح و کالاهای مورد نیاز پروژه، تغییرات شدید کند یا تغییر تعرفه گمرکی کالاهای وارداتی که قابل پیش بینی نباشد، این موارد موجب طرح ادعای ضرر و زیان از جانب پیمانکار میشود.(ربیعی ،1381)

2234 ادعاهای کیفی

ادعاهی کیفی دعاوی هستند که در آن یکی از طرفین نسبت به کیفیت عملکرد طرف مقابل معترض می شود. به عنوان مثال، کارفرما مدعی می شود که پیمانکار، کار را با کیفیت مندرج در قرارداد به انجام نرسانده است و یا پیمانکار مدعی می شود که امکانات و تجهیزات که از سوی کارفرما در اختیار پیمانکار قرار گرفته است، کیفیت و کارایی مورد توافق در قرارداد را ندارد.

هر چند محور های بالا، قابل تبدیل به یکدیگر بوده و در بیشتر موارد به افزایش و یا کاهشی در رقم قرارداد منتج خواهند شد، لیکن تفکیک آنها از یکدیگر می تواند زمینه های متداول طرح دعاوی را مشخص کرده و امکان تدوین راهکارهایی را برای مدیریت آنها در قرارداد فراهم آورد. (ربیعی ،1381)