دانلود پایان نامه
همانطوری که واضح بوده در صدد به اصطلاح کودتا است.اگر نقشه شما نیست که مانند سی ام تیر عقب نشینی کنید و به ظاهر قهرمان زمان بمانید و اگر حدس و نظر من صحیح نیست که همانطور که در آخرین ملاقاتم در دزاشیب به شما گفتم و به هندرسون هم گوشزد کردم که امریکا ما را در گرفتن نفت از انگلیسی ها کمک کرد و حالا به صورت ملی و دنیاپسندی می خواهد به دست جنابعالی این ثروت ما را به چنگ آورد. و اگر واقعاً با دیپلماسی نمی خواهید کنار بروید این نامه من سندی در تاریخ ملت ایران خواهد بود که من شما را با وجود همۀ بدی های خصوصی تان نسبت به خودم از وقوع حتمی یک کودتا وسیلۀ زاهدی که مطابق با نقشه خود شماست آگاه کردم که فردا جای هیچگونه عذر موجّهی نباشد. اگر به راستی در این فکر اشتباه می کنم با اظهار تمایل شما سید مصطفی و ناصرخان قشقائی را برای مذاکره خدمت می فرستم. خدا به همه رحم بفرماید.
ایام بکام باد سید ابوالقاسم کاشانی

متن نامه محمدرضا شاه پهلوی در انتصاب فضل الله زاهدی به عنوان نخست وزیر پس از کودتا

جناب فضل الله زاهدی
نظر به اینکه اوضاع کشور ایجاب می نماید که شخصی مطلع و با سابقه برای در دست گرفتن زمام امور مملکت تعیین نمائیم لذا که به کفایت و شایستگی شما داریم بموجب این دستخط بسمت نخست وزیری منصوب میشوید و مقرر میداریم که در اصلاح امور کشور و رفع بحران و بالا بردن سطح زندگانی مردم اهتمام و سعی کافی بعمل آورید.
مرداد 1332

اسناد انگلیسی کودتای 28 مرداد

ترجمه فارسی:
نبرد برای ایران
محتویات
1.معرفی
2.ایران، باستانی و مدرن
آ. ملت
1.گذشته امپریالیستی، 2.مردم، 3. اقتصاد،4. سیاست و حکومت،
ب. میان روسیه و غرب
1. حمله از سمت شمال، 2. اختلافات نفتی از سال 1328 تا1332، 3. سیاست خارجی ایران و آمریکا
3. اقدامات پنهانی:
آ. ایجاد تی پی آژاکس، ب. برنامه ریزی مراحل(کودتا)، سی. عملیاتی کردن برنامه(کودتا)، دی. مشمول نمودن شاه(منظور وارد نمودن شاه و دربار به کودتا است)، ای. اولین تلاش(اولین اقدام) و…. شکست (ملی گرایان)
اف. حول شکست گردیدن(تمرکز بر پیروزی قطعی در کودتا).
4. پس از پیروزی.
5. نمایش طولانی از اقدامات مخفیانه در ایران.

گفتار3- جدایی بحرین و نقش انگلیس در این خصوص، تکرار سناریوی جدایی های ارضی از ایران:
با اجرای کودتای 28 مرداد و شرح و بسط نقش انگلستان در بحران سیاسی مذکور، وارد دومین مرحله از حیات سیاسی پهلوی دوم می شویم. در این بین، جدایی بحرین بسان سناریو های ارضی دوران قاجار(سیاست تجزیه طلبی ارضی)، از ید حاکمیت ایران خارج شده که در این فاجعه سیاسی نیز سیاست های بحران ساز انگلستان مشهود است. از یک سو، همچون بخش های پیشین در راستی آزمایی نقش انگلیس در بحران جدایی بحرین از ایران باید گذرانی در تاریخ حاکمیت ایران بر سرزمین بحرین داشته باشیم و از دیگر سو نیز بر اساس سطح تحلیل سه گانه دوس سانتوس- ساندرز- برچر به آسیب شناسی بحران مذکور بپردازیم. همچنین استفاده از اصل جامعیت تاریخی را می توان در رویداد منتهی به جدایی بحرین از ایران طی یک سلسله وقایع طولانی مناسب دانست. در نهایت با استفاده از اصول روش جامعه شناسی تاریخی(داخلی) همچون اقدامات سلسله مراتبی، اهداف، ابزارها و نهایتا بازخورد بحران مذکور بر جامعه ایران خواهیم پرداخت.
بند1- نگاهی گذرا بر سیر حاکمیت ایران بر مجمع الجزایر بحرین در طول تاریخ:
از لحاظ رویکرد تاریخی، بحرین در دوران سلسله هخامنشی به تصرف ایران درآمد(آوری،1369: 156) و در دوران پادشاهان ساسانی رقابت بین حاکمان عرب ساحل جنوبی خلیج فارس و فرمانروایان ساسانی بر سر مجمع الجزایر بحرین شدت گرفت، زیرا این مجمع الجزایر در ارتباط دریایی بین خاورمیانه و هند و مصر نقش مهمی داشت. (ویلسن، 1366: 65). با به قدرت رسیدن انوشیروان ساسانی، وی کشور را به چهار بخش تقسیم کرد و هر قسمت آن را به یکی از افراد مورد اعتماد خود سپرد، قسمت نخست شامل خراسان و سیستان و کرمان، بخش دوم اصفهان و قم و ناحیه جبل و آذربایجان و ارمنستان، بخش سوم فارس و اهواز تا بحرین و بخش چهارم عراق تا مرز کشور روم را در بر می گرفت. (دینوری، 1368: 96). در این دوره حاکمیت ایران بر مناطق جنوبی خلیج فارس و به ویژه بحرین توسط مرزبانی اعمال می شد که از طرف شاهان ساسانی منصوب می شدند. تسلط ایران بر بحرین تا پایان حکومت ساسانیان ادامه داشت و از مراکز مهم بازرگانی خلیج فارس به شمار می رفت. با ورود مغول ها به ایران، کیش و بحرین و قَطیف که در زمان فتوحات مسلمین از ایران جدا گشته و به اراضی اعراب الحاق یافته بود، نیز همراه با بقیه ایران به تصرف درآمد(حافظ ابرو، 1378: 171).
مؤلف کتاب جغرافیایی “نُزهه القلوب” و از معاصرین مغول نیز می نویسد”و در این بحر جزایر بسیار است و آنچه مشهور و از حساب ملک ایران شمارند ومردم نشین هرمز و قیس و بحرین و خارک و… است”(مستوفی قزوینی،1362: 234). ‌به دلیل اهمیت اقتصادی این ناحیه دائما بین حکام محلی آل اینجو و آل مظفر درگیری و اختلاف وجود داشت(شبانکاره ای، 1363: 315-319)‌در عهد حکومت سلغور شاه جزایر خلیج فارس و از جمله بحرین به تصرف پسرش تورانشاه (890هجری قمری) درآمد بدین ترتیب از تابعیت امرای آق قویونلو خارج شد. از این زمان این مناطق در دست فرزندان سلغور شاه اداره می شد تا اینکه پرتغالی ها بر جزایر و سواحل خلیج فارس تسلط پیدا کردند(اقتداری،1348 :530-527). همزمان با ظهور صفویه در ایران، پرتغالی ها که ایده کسب منابع طبیعی و معدنی هرچه بیشتر را دنبال می کردند،‌ با ورود به خلیج فارس و جزایر آن و تصرف هرمز به عنوان یکی از مهمترین مراکز اقتصادی جنوب کشور، با حاکمان محلی جنوب به مبارزه برخاستند. در هنگام حمله آلبو کرک64 پرتغالی حکومت هرمز در دست مردی به نام خواجه عطا بود که از بردگان توران شاه حاکم هرمز بود که با عنوان نایب السلطنه و همه کاره هرمز سالی دوهزار اشرفی و هدایای دیگر به دربار شاه اسماعیل صفوی می فرستاد(نوایی،1377: 82 ).
پرتغالی ها توانستند بنادر و جزایر امیر هرمز را فتح کنند، اما بر بحرین مسلط نشدند و تنها توانستند در برخی نواحی مهم خلیج فارس مانند بحرین و قطیف و صحار دست به تاسیس تجارتخانه بزنند. در سال 1027 هجری نیز مجددا دولت پرتغال خواستار بندر گمبرون و بحرین شد تا متقابلا کشتی های پرتغالی راه تجارت دریایی دولت عثمانی را در دریای سرخ ببندند. اما شاه عباس صفوی صریحا جواب داده که گمبرون در خاک ایران و متعلق به کشور ایران است و بحرین را هم گرفته و به هیچ وجه پس نخواهد داد. ‌در اواخر قرن شانزدهم میلادی و در زمان شاه صفی واپسین تلاش پرتغالی ها جهت اخذ امتیاز از ایران صورت گرفت. آنها از دولت ایران بندر کنگ در شمال شرقی بندر لنگه را جهت دایر کردن قلعه و دارالتجاره و همچنین نیمی از عایدات صید مروارید در بحرین را در قابل دست کشیدن از تمامی دعاوی پیشین خود نسبت به جزایر و سواحل خلیج فارس خواستار شدند(نوایی،1377 :109) این امر با رقابت شدید هلندی ها و انگلیسی ها در خلیج فارس همراه و هم زمان شد که در اینجا می توان رگه های برجسته ای از روش جامعه شناسی تاریخی در بعد خارجی استفن هابدن و در قالب رقابت های امپریالیستی قدرت های بزرگ مشاهده کرد. در واقع، از همین جاست که می توان رگه های حضور استعمار انگلستان در این منطقه را مشاهده نمود. اگر چه ابتدا حاکمان صفوی نظر مساعدی به انگلیسی ها نداشتند، اما از دوره شاه عباس و به کمک رابرت شرلی65 نمایندگان کمپانی انگلیسی هند شرقی به ایران آمده و برای نخستین بار توانستند سه فرمان از شاه عباس مبنی بر کمک و مساعدت حاکمان جنوب کشور به کشتی های تجاری انگلیسی در بنادر جنوبی بگیرند. در جنگ های شاه عباس و پرتغالی ها، کمپانی هند شرقی به کمک قوای شاه عباس آمد. لذا پس از بیرون راندن پرتغالی ها، انگلیسی ها اجازه یافتند در بندر گمبرون تجارتخانه ای برپا نموده و فعالیت های بازرگانی خود را توسعه دهند(رایت،1364: 15).
در اواخر حکومت صفویه خلیج فارس صحنه تاخت و تاز دزدان دریایی عمان و مسقط شد. در سال 1099شمسی اعراب مسقط با استفاده از بروز جنگ های داخلی در ایران تعدادی از جزایر ساحلی ایران و از آن جمله قشم را تصرف کردند، (ویلسن،1366: 201). در این هنگام، دولت انگلیس سعی درایجاد خصومت میان قدرت های منطقه داشته تا از وحدت آنان جلوگیری کند و به تثبیت مواضع خود بپردازد (الهی،1370 :63). شاید بتوان نخستین بحران های سیاسی ناشی از اقدامات انگلستان در ایران آن اوان را با استفاده از تئوری بی ثباتی سیاسی دیوید ساندرز تبیین نمود. به عبارتی دیگر، انگلستان با تحریک و ترغیب قبیله های ساکن در بحرین و ایجاد شورش، چند دستگی و نهایتا بی ثباتی از سوی آنان نخستین چالش های مسالمت آمیز را بنا نهادند. در تفسیر این موضوع که چرا انگلستان درصدد چنین اقداماتی برآمد رقابت های دریایی انگلستان با قدرت هایی نظیر پرتغال و هلند از یک سو و استیلای امور بازرگانی در جنوب ایران و سود سرشاری که از این طریق نصیب انگلستان می شد را از سوی دیگر را می توان درنظر گرفت اما سرانجام قبیله ای از اعراب ایران به نام “هوله” حکمرانی بحرین را به دست آوردند.در سال 1735 میلادی، نادرشاه از نماینده شرکت هند شرقی انگلیس خواست چند فروند کشتی در اختیار او قرار دهد تا تسلط ایران بر خلیج فارس را تثبیت کند و در سال 1736 میلادی دستور خرید ناوهای کوچکی از هلندی ها و انگلیسی ها را داد و عده ای دریانورد را به استخدام در آورد و فرماندهی این ناوگان را به یکی از سرداران خود به نام لطیف خان سپرد. ناوگان دریایی او توانست بحرین را تصرف و این مجمع الجزایر را از وجود اعراب مسقط و عمان پاک کند(هوشنگ مهدوی،1390: 165) لطیف خان پس از تصرف بحرین حکومت آن را به ناصرخان آل مذکور سپرد (آوری،1369: 156).
اگرچه نادر به وسیله این ناوگان توانست بر شورشیان عمان و مسقط پیروز شود، با این وجود عملیات جنگی وی که همزمان با جنگ های ایران و عثمانی بود، بدون حصول نتیجه باقی ماند(هوشنگ مهدوی،1390: 167). دولت انگلستان با اتکاء به قدرت نیرومند دریایی خود پا به خلیج فارس نهاد و طی سالیان متمادی با استفاده از سوءسیاست دولت مرکزی ایران، ضعف قوای نظامی و دریایی ایران، انعقاد قرارداد با شیوخ عرب منطقه حضوری فعال در این ناحیه داشت. بریتانیا به تدریج، تسلط خود را توسعه داد. علاوه بر هندوستان، کشف نفت در این منطقه و ظهور بلشویسم در روسیه در ابتدای قرن بیستم، نگرانی های انگلستان را در این منطقه بیشتر کرد. جنگ های اول و دوم جهانی که هر دو منجر به اشغال ایران گردید، انگلستان را مجاب نمود نیروی نظامی ثابتی در منطقه داشته باشد و ملی شدن نفت در ایران و کانال سوئز در مصر به این حضور رنگی دیگر بخشید. اما به تدریج ناتوانی های مالی آن دولت و تعویض استراتژی غرب در برابر شوروی در خلیج فارس و اقیانوس هند، موجب شد انگلستان نیروهای نظامی اش را از منطقه خارج کند. اما پیش از این خروج باید فرجام هر قطعه از منطقه و نیز نیروی جایگزین انگلستان در منطقه به روشنی مشخص می شد، لذا آخرین رویکرد سیاست های بحران ساز بریتانیا در خلیج فارس، استقلال بحرین، پیدایش امارات عربی متحده بود.
بند2- نفوذ انگلستان در منطقه خلیج فارس و بحرین:
پس از فتح قسطنطنیه توسط عثمانی در 1453میلادی بازرگانان اروپایی به دنبال یافتن راه جدیدی برای تجارت با شرق بودند. با کشف دماغه امیدنیک پای اروپاییان به خلیج فارس رسید و داشتن یک پایگاه ثابت در منطقه، ضروری به نظر می رسید. فتح جزیره هرمز به دست آلفونسو آلبوکرک پرتغالی این فرصت را ایجاد کرد. به تدریج پرتغال، اسپانیا، هلند، فرانسه و انگلستان بر منطقه مسلط شدند(تکمیل،1380: 44).تأسیس کمپانی هند شرقی به دستور ملکه الیزابت اول نخستین اقدام دولت انگلستان برای تسلط بر این منطقه بود (کارلوترنزیو،1351: 11). تسلطی با ظاهری اقتصادی که در عمل منافع سیاسی و نظامی را دنبال می کرد. تصاحب یک کشتی پرتغالی توسط آنان در 1578میلادی و دسترسی به اسناد آن به انگلیسی ها فهماند سود تجارت با شرق چقدر است(ویلسن، 1366: 147). در سال 1612میلادی سه فروند کشتی انگلیسی به سورات، در هند، رسید و با امرای محلی، قراردادی منعقد کرد که به ایجاد تجارت خانه ای منجر شد(ویلسن،1366: 153). در دوران صفویه و خصوصا شاه عباس اول، کاناک66 و بارکر67متیازات زیادی برای دولت انگلستان به دست آوردند (حق کاپیتولاسیون، تأسیس تجارت خانه و فروش انحصاری ابریشم ) و قرارداد مانوکس- امام قلی به پایان دادن کار پرتغالی ها و تسلط انگلیسی ها بر هرمز انجامید( مهدوی،1364: 91 و همچنین، نوایی،1377: 267).
سپس انگلیسی ها از جاسک به بندر هرمز آمدند. هلند به عنوان یکی از رقبای انگلیس در این منطقه شکست خورد و انگلیس می توانست جایگزین مناسبی باشد(جامعه شناسی هابدن). نادرافشار سعی کرد با ایجاد نیروی دریایی، سیاست دریایی ایران را تجدید کرده (لکهارت، 1357: 272) و اجازه حضور به نیروی دریایی بیگانه در جنوب ندهد. این تلاش با رقابت انگلستان و مخالفت روسیه ناکام ماند. کریم خان زند نیز امتیازات زیادی به انگلیسی ها داد، جز حق خروج

مطلب مرتبط :   وکیل، وکالت، دادگستری، متهم، دادگاه، تسخیری