بررسی اثربخشی آموزش مولفه های هوش هیجانی بر استرس والدگری مادران با کودکان معلولیت جسمی –حرکتی شهرستان زنجان سال تحصیلی 93 92- قسمت 8

0 Comments

سيد محسن فاطمي براي هوش هيجاني چهار جزء مرتبط با هم در نظر گرفته و مي‌گويد: «اگر هوش هيجاني را مجموعه‌اي از اجزاي مرتبط با هم تصور كنيم، اجزاي اين مجموعه عبارت‌اند از: 1. آگاهي از هيجان‌هاي خود، 2. بيان هيجان‌ها، 3. آگاهي از هيجان‌هاي ديگران، 4. مديريت هيجان‌ها(فاطمی 1385).
جدول 2-3 اجزاء مرتبط هوش هيجاني فاطمی:

آگاهی از هیجان های خود بیان هیجان ها
مدیریت هیجان ها آگاهی از هیجان های دیگران

مدل بار آن :این مدل هوش هیجانی را حد وسطی از عواطف مرتبط بهم ،صلاحیت های اجتماعی ،مهارت ها و تسهیل کننده هایی موثر بر رفتار هوشمند می بیند ،که توسط خود گزارشی (بار آن 1997 a، b 1997) ،در قالب یک رویکرد پتانسیل دار چند مدلی متشکل از مصاحبه و ارزیابی چند گانه ،اندازه گیری می شود (بار – آن و هندلی2003[57]) .
روون بار آن در مدل خود، به پنج مهارت اشاره مي‌كند:

  1. مهارت درون‌فردي: شامل خودشكوفايي، استقلال و خودآگاهي عاطفي،
  2. مهارت بين‌فردي (برون‌فردي): شامل همدلي و مسئوليت اجتماعي،
  3. مهارت سازگاري: شامل توان حل مسائل و آگاهي به واقعيت،
  4. مهارت مديريت استرس: شامل كنترل تكانه‌ها و تحمل فشارها،
  5. مهارت خلق و خوي يا حال عمومي: شامل شادكامي و خوش‌بيني(فاطمی 1385).

از نظر ماير و سالوي مهم‌ترين مؤلفه‌هاي هوش هيجاني عبارت‌اند از:

  1. آگاهي انسان از عواطف و احساسات خود،
  2. توانايي برانگيختگي و مديريت هيجان‌ها،
  3. توانايي تشخيص و شناسايي عواطف و احساسات ديگران،
  4. توانايي كنترل و هدايت روابط با سايرين(مایر و سالوی1995).

2-1-6 مبانی تئوری مدل هوش هیجانی بار آن:
نخستین کار داروین (1965/1872) در رابطه با اهمیت ابراز عواطف در جهت بقا و سازگاری بر مدل در حال تکامل بارآن ،تاثیر بسیاری گذاشته است، طوری که در این مدل نیز، به اهمیت ابراز عواطف و خروجی رفتارهای هوش اجتماعی اشاره شده است وهمچنین هیجانی که در اصطلاحات داروین در بررسی سازگاری وجود داشته، مورد نظر بار آن قرار گرفته شده است.
علاوه بر این ،توضیحات ثراندایک(1920) از هوش اجتماعی و اهمیت آن در عملکرد بشر بر تفکرات بارآن تاثیر گذار بوده است ، مشاهدات وکسلر(1943) نیز در رابطه با تاثیر فاکتورهای غیر شناختی و سببی علل رفتار، که او از آنها به عنوان رفتار هوشمند یاد می کند، در مدل بار آن دیده میشود.
علاوه بر این توصیف سیف نئوس[58] (1967) از بیماری آلکسیتیمیا[59] در رابطه با آسیب شناسی زنجیره ی هوش هیجانی –اجتماعی ومفهوم سازی آپلبام [60]( 1973) از روانشناسی ذهن با هدف آموزش روانی از این زنجیره بر پیشرفت مداوم مدل بار آن تاثیر گذار بوده است. از زمان داروین تاکنون اکثر توصیفات ،تعاریف، و برداشت ها از هوش هیجانی –عاطفی شامل یک یا چند از مفاهیم کلیدی زیر بوده اند:
الف: توانایی تشخیص، درک و ابراز عواطف و احساسات ب: توانایی درک اینکه دیگران چگونه احساس می کنند و ارتباط برقرار کردن با آنها پ :توانایی مدیریت و کنترل عواطف ت:توانایی مدیریت تغییر ،سازگاری و حل مسائل طبیعی فردی و میان فردی ث:توانایی افزودن و گسترش دادن تاثیرات مثبت و خود انگیزمند شدن .
مدل بار آن بنیان تئوری برای هوش هیجانی –عاطفی فراهم می کند که به طور بدیع جنبه های مختلف این ساختار ومفاهیمش را ارزیابی و امتحان می کند. طبق این مدل، هوش هیجانی _عاطفی، حد وسطی از صلاحیتهای اجتماعی و عواطفی مرتبط بهم، مهارت ها، و تسهیل گرهایی است که تعیین میکند تا چه اندازه به طور موثر ما درک می کنیم ،ابراز می کنیم ،دیگران را درک می کنیم ،با آنها ارتباط برقرار می کنیم و با مسئولیت های روزانه خود کنار می آییم(دیتر – دیکارد 2008).
در این دیدگاه ، صلاحیت های اجتماعی و عاطفی، مهارت ها و تسهیل گرها شامل پنج مفهوم کلیدی ذکر شدهی بالا هستند و هر کدام از این مفاهیم کلیدی خود متشکل از چندین مولفه ها، مهارت ها و تسهیل کننده های مرتبط بهم هستند که در جدول زیر نشان داده شده است(دیتر – دیکارد 2008).

این مطلب را هم بخوانید :
تاثیر عوامل بازاریابی درونی بر کیفیت خدمات مراکز درمانی سازمان تامین اجتماعی استان البرز- قسمت 18