دانلود پایان نامه
شکل8 : نقش حیوان شاخدار روی تکه ای از
ظرف_3000ق.م
5 نقش خورشید روی دیواره معابد به شکل نخل تزئینی کار شده ولی روی سفالینه ها بیشتر به صورت صلیب شکسته دیده می شود (شکل 8)
جالب توجه است که نقوش روی دیواره معابد و ظروف سفالینی که به معبد اهدا شده یک موضوع را بیان می کنند.

شکل 8: نقش خورشید متعلق به
نقوش ظروف سفالی- شوش
5-8-6نقش ماه
ماه که شب تیره و تار را روشنی می بخشد همواره ستایش شده است. خورشید روشنی و گرما و خشکی به همراه داشته و ماه خنکی و باران را از قدیمی ترین نهادهای ماه صلیب مالتی است که بر روی ظروف به دست آمده از شوش دیده شده است. براساس قدیمی ترین سفالهای به دست آمده بز کوهی، گوزن و بعدها خرگوش از حیوانات متعلق به ماه هستند. بز کوهی با شاخ های بزرگتر از اندازه معمول و درست شبیه هلال ماه بر روی سفالینه ها ترسیم می شده است. بعدها فقط شاخ او نماد ماه است. (شکل 9) شاخ قوچ مظاهر باروری و حاصلخیزی است که حاصلخیزی یکی از خصلتهای ماه است. بدن گوزن را گاه با دو مثلث نشان می داده اند که قبلا از نهادهای آسمان بوده و بعدها به ماه تعلق پیدا می کنند.

شکل9 :نقش ماه روی جام_3500ق.م
بز کوهی نیروی جاودانه دارد. به احتمال قوی در آغاز میان شاخ های خمیده و هلال ماه ارتباطی متصور بوده است. از جانب دیگر، ماه از زمانهای بسیار دور با باران مربوط می شده است. چنان که در مقابل آن خورشید در نظر مردم شوش با گرمی و خشکی ارتباط داشته است. بنابراین شاخ در نزول باران موثر شمرده می شد و این وابسته آب به طور برجسته بر روی ظروف سفالین جلوه گر شده است و قرص ماه که گاه در میان شاخها قرار گرفته گویی مخزن آب را در بر دارد. (صمدی ، مهرانگیز ، ماه در ایران ، ص 24)
ارتباط میان ماه، گیاه و آب ارتباط تنگاتنگی می باشد و از دیرزمان رابطه ای مستقیم بین ماه و آب در ایران زمین، در نقشمایه ها به چشم می خورد. حتی قبل از آنکه رابطه علمی بین ماه (جزر و مد آب) در قرون جدید اثبات شود ماه گاهی به صورت درختی روی قله تجسم می شده، وجه تشابه درخت و ماه از این جهت است که همانگونه که پس از روشنی و گرمای خورشید سایه آرامش بخش به همراه دارد، سایه درخت نیز باعث تسکین و آرامش است. ماه، آب و باران یعنی زندگی به همراه دارند. (صمدی ، مهرانگیز ، پیشین ، ص 22-43)
5-8-7نقش درخت
در میان مردم شوش تقدس درخت و آب وجود داشته است. درخت همواره نهاد رشد و زندگی بوده است. درخت نشانه جنگل بوده و مورد احترام قرار می گرفت. اکنون نیز در ایران در پیش تر دهکده ها که چنار کهنسالی وجود داشته باشد آن را متبرک و مقدس دانسته و با احترام از آن مراقبت می کنند. ارتباط بین گیاه، آب، زمین، سه عنصر برجسته در زندگی کشاورزی ابتدایی در هنر سفالگری شوش نیز جلوه گر می شود این سه طرح چنان ساده و صمیمی کنار یکدیگر جای گرفته اند که گویی شعری کوتاه و ساده را می سرایند همانطوری که در قسمت اسطوره ها گفتیم هر درخت مقدس آینه تمام نمای انسان است که در بین ایرانیان (شوش) این درخت مقدس سرو بوده است که سمبل سبز، جوان و همیشه پا برجا بوده است که این نیز نمادی است از زندگی و بقای حیات (شکل 10) (اپهام پوپ ، آرثر ، شاهکارهای هنر ایران ، ص 10-15-18 )

مطلب مرتبط :   پایان نامه با موضوع فرآیندهای مدیریت دانش، مهارت های یادگیری

شکل10 :نقش درخت روی تکه ای از ظرف_3500ق.م-نقش بز کوهی بر روی سفالهای پیش از تاریخ ایران-غلامرضا معصومی
5-8-8نقش پرنده
نقش انواع پرنده و مرغ چون غاز، لک لک، و مرغابی و امثال آن روی ظروف سفالی شوش به دست آمده است. این نقوش گاه تقلید کامل از طبیعت اند و زمانی به طور ………. نقش گردیده اند. نقش پرندگان دریا غالباً روی خطوط موج دار و عمودی که نشانه آب است رسم گردیده است. (شکل 11 )