دانلود پایان نامه

این تحقیق به مطالعه در مورد ارتباط بین نسبت سود انباشته به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام شرکت و جریان نقد آزاد با تاکید بر سیاست تقسیم سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره 1386 لغایت 1390 می پردازد.این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ استنتاج پس رویدادی می باشد. تعداد 57 شرکت به عنوان نمونه آماری انتخاب گردید که به وسیله رگرسیون ارتباط بین متغیر ها بررسی گردید. نتایج نشان می دهد که بین نسبت سود انباشته به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام شرکت ها و جریان نقد آزاد رابطه مستقیمی وجود دارد. میزان جریان نقد آزاد بستگی به دوره زندگی شرکت دارد، در دوره رشد و بلوغ شرکتها بالاترین جریان نقد آزاد را تجربه می کنند. همچنین با توجه به فرضیه فرعی تحقیق شواهدی بدست آمد که دلالت بر وجود رابطه بین چرخه عمر شرکت ها و سیاست تقسیم سود در شرکت ها دارد. اگر چه میزانی از محافظه کاری در بررسی رابطه بین این دو متغیر توصیه می شود.
واژگان کلیدی :
جریان نقد آزاد، سیاست تقسیم سود، فرصت های رشد
استاد راهنما: مدیر گروه : معاون پژوهشی:

فصل اول
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
در ارزیابی عملکرد و کارایی شرکتها از مقایسه های مختلف مالی و غیر مالی استفاده می گردد و تا کنون مدل ها و الگوهای مختلف در ارزیابی آن ارائه شده ،لیکن مدل و الگوی غالبی تا کنون در این زمینه ارائه نگردیده است.اگر چه صاحب نظران حسابداری ،سود را ملاک مناسب و بهتـرین برآورد از عملکرد موسسه می دانند .اما منتقدین ابراز می نمایند که سود های حسابداری متاثر از تخصیص ،برآورد ها و مفروضات غیر واقعی است، که فاقد تفسیر اقتصادی بوده و تحت تاثیر جانبداری ها و قضاوت های آگاهانه یا ناآگاهانه عوامل انسانی مانند مدیریت قرار می گیرد.در مقابل، جریان های نقدی به دلیل عدم استفاده از این تخصیص ها و قضاوت ها ایرادات فوق را ندارد . علیرغم این هنوز سود حسابداری با عنوان شاخص عملکرد شرکت مورد توجه تدوین کنندگان استاندارد های حسابداردی است و به عنوان شاخص برتری از عملکرد شرکت نسبت به جریان های نقدی در چهار چوب نظری این هیأت معرفی شده و به جریان های نقدی به عنوان اطلاعات مکمل نگاه می شود.
گزارشگری مالی می بایست اطلاعاتی را به سرمایه گذاران، بستانکاران و سایر استفاده کنندگان ارائه کند، تا آنها در ارزیابی فرصت های سرمایه گذاری و اعطای اعتبار کمک نمایند و نیز نسبت به تعیین مبلغ،زمانبندی و عدم اطمینان جریان های نقدی آتی از قبیل سود تقسمی یا بهره و غیره کمک نمایند.دیدگاه هیأت بر آن است که تمرکز اصلی گزارشـگری مـالی می بایسـت بر ارائـه سود و اجزای آن باشد. زیرا دریافت ها و پرداخت های نقدی کوتاه مدت نمی تواند موفقیت یک شرکت را ارزیابی نماید، و تاثیرات بین دوره ای را لحاظ کند، لذا سود و اجزای آن شاخـص بهـتری در ارزیـابی عـملکرد شرکـت نسبت به جریان های نقدی می باشد.
1-2- بیان مسئله
یکی انواع صورتهای مالی که در ارزیابی وظیفه مباشرت مدیریت از اهمیت زیادی برخوردار است، صورت سود و زیان است این صورت مالی منعکس کننده عملکرد واحد تجاری و در برگیرنده بازده حاصل از منابع تحت کنترل مدیریت واحد تجاری است متغیرهای زیادی روی سود و زیان واحدهای تجاری تاثیر میگذارند؛ که یکی از این متغیرها ویژگیهای اقتصادی چرخه عمر واحد تجاری است.
طبق نظریه چرخه عمر، شرکتها در مراحل مختلف چرخه عمر از نظر مالی و اقتصادی دارای رفتارهای خاصی هستند؛ بدین معنی ویژگیهای مالی و اقتصادی واحد تجاری تحت تاثیر مرحله ای از چرخه عمر است که واحد تجاری در آن قرار دارد( آنتونی و رامش ، 1992). شرکتها را براساس چرخه عمر به سه دسته، درحال رشد، بالغ و درحال افول تقسیم می شوند. واحدهای تجاری در حال رشد با انباشته کردن سود موجب افزایش قیمت سهم می شوند واحدهای تجاری بالغ فرصت مناسبی نداشته، سیاست تقسیم سود آنها تاثیری بر قیمت ندارد؛ هرچند که نسبت ثابت سود تقسیمی آنها باعث کاهش ریسک می شود. واحدهای تجاری در حال افول مجبور به تقسیم سود هستند و ریسک بسیار بالایی را در خود دارند. با توجه به مطالب ذکر شده میتوان چنین استنباط کرد که شرکتها جهت تاثیر گذاری بر قیمت سهام و ترغیب سرمایهگذاران به خرید سهام در هریک از مراحل چرخه عمر، به ایجاد جریانهای نقدی می پردازند.
جریانهای نقدی در بسیاری از تصمیمات مالی، مدل های ارزشگذاری اوراق بهادار، روش های ارزیابی طرحهای سرمایه ای و غیره نقش محوری دارند. اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی همچنین از لحاظ درون سازمانی نیز اداره امور را در کاراترین شکل خود امکانپذیر می سازد و منجر به اتخاذ تصمیمات بهینه در زمینه های عملیاتی، سرمایه گذاری و تامین مالی می شود.
جریان نقد عملیاتی (CFO)، وجه نقدی است که از فعالیتهای عملیاتی واحد تجاری حاصل می شود. اما جریان نقد آزاد (FCF) وجوهی است که بعد از تعدیلاتی بر روی جریان نقد عملیاتی به دست می آید. جریان های نقد آزاد یکی از معیارهای اندازه گیری عملکرد واحد تجاری است و وجه نقدی را نشان میدهد که شرکت پس از انجام مخارج لازم برای نگهداری یا توسعه داراییها در اختیار دارد.
مدیران شرکتها غالباً بدون در نظر گرفتن اندازه مطلوب شرکت تحت مدیریت خود، به دنبال رشد آن هستند. زیرا رشد شرکت دو مزیت عمده برای مدیران میتواند به همراه داشته باشد. از این لحاظ که هم می تواند منابع تحت کنترل مدیران را افزایش داده و قدرت آنها را در شرکت و در بازارهای سرمایه افزایش دهد و هم توام با پاداش برای مدیران باشد(جنسن ، 1986).
جریان های نقد آزاد از دیدگاه مدیران واحد تجاری می توانند کاربردهای مهمی در تقسیمات نقدی سود، بازخرید سهام، بازپرداخت بدهیها و تادیه تعهدات واحد تجاری، تحصیل شرکتهای دیگر توسط واحد تجاری و سرمایه گذاری مجدد در پروژه های سرمایه ای واحد تجاری داشته باشد. اگر جریانهای نقد آزاد برای تحصیل شرکت های دیگر یا سرمایه گذاری مجدد در پروژه های سرمایه ای به طور موثری سرمایه گذاری گردد می تواند جریان های نقدی مازادی برای واحد تجاری ایجاد نماید( شیخ و همکاران، 1390).
سیاست تقسیم سود یکی از مهمترین حوزه ها در ادبیات مدیریت مالی است؛ بسیاری از محققان این امر را بررسی کردهاند که چرا شرکت ها بخش عمده ای از درآمدشان را بصورت سود سهام پرداخت میکنند در حالیکه بنا به پیشنهاد میلر و مودیگیلانی (1961) سیاست تقسیم سود، هیچ تغییری در ثروت سهامداران ایجاد نمیکند. این موضوع در ادبیات مدیریت مالی به معمای تقسیم سود معروف است(بلک ، 1976). لذا پرداخت سود به ظهور مشکلات سازمانی موجود میان مدیران و سرمایه گذاران خارجی شرکت کمک میکند. بنابراین نقش نظارتی و کنترل کننده تقسیم سود سهام، تعارض سازمانی میان مدیران و سهامداران را کاهش می دهد(ایستربروک ، 1984).
جریانات نقدی آزاد بستگی به نیازهای سرمایهای شرکت دارد تا بتواند برای رشد و پیشرفت خود سرمایه گذاری کند؛ در حالت کلی شرکت هایی که در مرحله رشد با فرصت های سرمایه گذاری بسیار مواجه هستند تمایل دارند که جریانات نقدی آزاد پائینی داشته باشند و در عوض هم سود سهام پائینتری هم پرداخت نمایند. و به عبارت دیگر شرکت هایی که در مرحله بلوغ با پروژه های سودآور کم در سرمایه گذاری هستند علاقمند هستند که جریان نقد آزاد بالایی داشته باشند تا قادر باشند که پرداخت سود سهام بالایی را داشته باشند. بنابراین سیاست سود سهام یک شرکت متاثر از چرخه عمر واحد تجاری می باشد( یوردینگ ، 2010).
نتایج بدست آمده از تحقیقات قبلی نشان میدهند که شرکت های بزرگتر با جریانات نقدی آزاد بالاتر و نسبت سود های انباشته به سهام عادی بزرگتر تمایل داشتهاند که سود سهام بیشتری را پرداخت نمایند و همچنین شرکت هایی که نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار بالاتری دارند یعنی دارای نشانهای برای فرصت های رشد داشته اند تمایل به این داشته اند که درصد سود سهام پرداختی را افزایش دهند( یوردینگ،2010).
بنابراین چرخه عمر شرکت و همچنین ویژگیهای اقتصادی واحدهای تجاری می تواند تاثیر فزایندهای در سرمایه گذاری این واحدها ایفا نماید و با توجه به اینکه سرمایه گذاری واحدهای تجاری متاثر از جریانهای نقد آزاد می باشد انتظار بر این است که رابطهای بین این متغیرها وجود داشته باشد این تحقیق درصدد آن است که رابطه بین چرخه عمر واحدهای تجاری و جریان نقد آزاد را با تاکید بر سیاست تقسیم سود مورد ارزیابی قرار دهد. در این خصوص لازم است که به سوال زیر پاسخ داده شود:
چه رابطهای بین نسبت سود انباشته به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام شرکتها و جریان نقد آزاد با توجه به سیاست تقسیم سود وجود دارد؟