ر میلیون
Cu
مس
5/7

pH
واکنش خاک
86/4
قسمت در میلیون
Zn
روی
15/0
درصد
N
نیتروژن
34/27
قسمت در میلیون
Fe
آهن
49/1
درصد
O.C
کربن آلی
690
قسمت در میلیون
Kavr.
پتاسیم قابل جذب
46
درصد
Sand
شن
26/16
قسمت در میلیون
Mn
منگنز قابل جذب
34
درصد
Silt
سیلت
15/93
قسمت در میلیون
Na
سدیم محلول
20
درصد
Clay
رس
جدول 2-2-وضعیت رشدی ژنوتیپهای بادام مورد مطالعه در شروع اعمال تیمار شوری (60 روز پس از پیوند).
تعداد انشعابات
تعداد برگ (شاخه اصلی)
ارتفاع پیوندک
(سانتیمتر)
قطر پیوندک
(میلیمتر)
ژنوتیپ
27/4
01/86
20/40
39/5
شکوفه
15/1
69/78
10/43
50/5
شاهرود 12
1
33/75
36/52
68/5
تونو
27/1
4/59
91/44
63/5
نانپاریل
1
53/65
11/31
45/5
A200
54/5
62/69
12/30
04/5
مامایی
67/2
22/72
99/40
01/5
سهند
1
31/90
69/40
48/5
16-1
1
08/44
70/32
09/5
25-1
07/4
25/51
05/34
08/5
40-13
13/4
93/65
ارتفاع پایه :41/89
قطر پایه در سطح خاک: 06/10
GF677
تفاوتهایی که در بین ژنوتیپهای مورد مطالعه در هنگام آغاز تیمار شوری مشاهده میشود، به دلیل تفاوت در سرعت رشدی آن ها است و رشد آنها در داخل گلخانه با شرایط کنترل شده، انجام شده است.
.

2-3-1-خصوصیات ژنوتیپهای مورد مطالعه
خصوصیات ژنوتیپهای مطالعه شده در این تحقیق در جدول 2-3 آورده شده است ]ایمانی، 1388[.
عملکرد مغز
کیلوگرم بر هکتار
عملکرد دانه
کیلوگرم بر هکتار
درصد مغز
(%)
وزن دانه
(گرم)
وزن درونبر (گرم)
رنگ دانه
طعم دانه
سختی درونبر
زمان رسیدن میوه
نوع سازگاری
ارقام مناسب گردهدهنده
تیپ باردهی
زمان گلدهی
منشاء
ژنوتیپ
84/882
33/1401
65-61%
01/1
65/1
روشن
شیرین
کاغذی
زودرس
خودناسازگار
سهند، آذر و شاهرود12
اسپور
دیرگل تا خیلی دیرگل
ایران
شکوفه
44/989
13/2910
37-33%
28/1
9/3
روشن
شیرین
نیمهسنگی
میانرس
خودناسازگار
سهند، شکوفه
مخلوط (شاخه یکساله+ اسپور)
دیرگل تا خیلی دیرگل
ناشناخته
شاهرود12
4/938
2760
35-32%
3/1
95/3
روشن
شیرین
نیمهسنگی
میانرس
خودسازگار
تونو
اسپور
میانگل تا دیرگل
ایتالیا
تونو
68/1039
1444
73-71%
45/1
20/2
روشن
شیرین
کاغذی
زودرس
خودناسازگار
شاهرود 15و شاهرود 17
مخلوط (شاخه یکساله+ اسپور)
میانگل تا دیرگل
آمریکا
نان پاریل
4/1070
33/2973
38-34%
2/1
47/3
روشن
شیرین
نیمهسنگی
دیررس
خودناسازگار
شاهرود12 و شکوفه
اسپور
دیرگل تا خیلی دیرگل
ناشناخته
A200
8/844
2640
33-30%
28/1
01/4
روشن
شیرین
سنگی
زودرس
خودناسازگار
شاهرود21 و شاهرود 17
مخلوط (شاخه یکساله+ اسپور)
میانگل تا دیرگل
ایران
مامایی
1/980
3/2800
35-33%
25/1
15/4
روشن
شیرین
سنگی
میانرس
خودناسازگار
شکوفه، آذر و یلدا
اسپور
دیرگل تا خیلی دیرگل
ایران
سهند
96/960
2288
44-40%
35/1
2/3
روشن
شیرین
نیمه کاغذی
میانرس
خودناسازگار
سهند، شاهرود 21
اسپور
دیرگل تا خیلی دیرگل
ایران
16-1
6/1161
1936
62-58%
13/1
9/1
روشن
شیرین
کاغذی
زودرس
خودناسازگار
مامایی و شاهرود 17
اسپور
میانگل تا دیرگل
ایران
25-1
93/882
66/2522
35-33%
19/1
55/3
روشن
شیرین
سنگی
میانرس
خودناسازگار
شاهرود12 و سهند
اسپور
دیرگل تا خیلی دیرگل
ایران
40-13


19-17%
6/0
3/3
بینابین
تلخ
خیلی سنگی
دیررس
خودناسازگار

مخلوط (شاخه یکساله+ اسپور)
دیرگل تا خیلی دیرگل
فرانسه
GF677
جدول 2-3-خصوصیات رشدی و وضعیت کمی و کیفی میوه در ژنوتیپهای مطالعه شده

2-4-اعمال تیمار شوری
به منظور اعمال تیمارهای شوری، از نمکهای طبیعی جمع آوری شده از دریاچه نمک استان قم، استفاده شد که ترکیب آن در جدول 2-4 ارائه شده است. به منظور اجتناب از ایجاد شوک ناگهانی و پلاسمولیز، افزودن نمکها به صورت تدریجی انجام گردید. بدین منظور، ابتدا گیاهان با تیمار 4/2 گرم در لیتر، آبیاری شدند و برای اعمال تیمار شوری با غلظت 6/3 و 8/4 گرم درلیتر روی گیاهان، در مرتبه دوم (5/3 روز پس از آغاز اعمال تیمار شوری)، با تیمار 6/3 گرم در لیتر آبیاری شدند. در نهایت، در مرتبه سوم گیاهانی که قرار بود با تیمار 8/4 گرم در لیتر نمک تیمار شوند، با این غلظت از نمک موجود در آب، آبیاری شدند و در نتیجه در مدت یک هفته پس از آغاز اعمال تیمار شوری، به غلظت نهایی رسانده شد.
میزان رطوبت خاک گلدانها در سطح ظرفیت مزرعه (FC)، قبل از انتقال گیاهان به گلدان، به کمک دستگاه صفحه فشار (مدل F1 شرکت تجهیزات رطوبت خاک کشور آمریکا41) تعیین شد. آبیاری گلدانها با توجه به تغییرات وزن آنها و لحاظ نیاز آبشویی، انجام شد و به هر گلدان در هر بار از اعمال تنش شوری، 990/1 لیتر آب از تیمار مورد نظر، اضافه شد. بطوریکه در طی 91 روز دوره آزمایش، تیمارهای شاهد و 2/1 گرم در لیتر، 20 مرتبه، تیمار4/2 گرم در لیتر، 19 مرتبه و تیمار 6/3 و 8/4 گرم در لیتر تیمار، 17 مرتبه، اعمال شدند. تعداد دفعات کمتر آبیاری در سطوح 6/3 و 8/4 گرم در لیتر به دلیل کاهش سرعت رشد گیاهان و کاهش تبخیر و تعرق توسط آنها از یک طرف و وجود نمک بیشتر در خاک این گلدانها بود. این شرایط باعث حفظ رطوبت به مدت بیشتری شده و فاصله زمان بین دو آبیاری در این تیمارها را افزایش میداد و در نتیجه تعداد دفعات آبیاری در تیمارهای شوری با غلظتها بالاتر در طول دوره آزمایش نسبت به گیاهان شاهد، کاهش یافتند. همچنین، به منظور اطمینان از انجام نیاز آبشویی خاک گلدانها، پس از هر مرتبه آبیاری، زه آب تعدادی از گلدانها به طور تصادفی جمعآوری و هدایت الکتریکی و pH آنها اندازهگیری شد. در پایان آزمایش نیز، نمونه خاک، از هر یک از سطوح اعمال تیمار شوری، تهیه و آنالیز شد (جدول 2-5).

مطلب مرتبط :   عایق، بخار، رطوبتی، شفاف، منصوری،، عایق‌های

جدول 2-4-خصوصیات کیفی آب مورد استفاده پس از ایجاد سطوح شوری مورد نظر
نمونه آب مورد استفاده با سطوح مختلف شوری
شوری
(دسی زیمنس بر متر)
واکنش آب (pH)
سدیم
(میلیگرم در لیتر)
کلر
(میلیگرم در لیتر)
کلسیم
(میلیگرم در لیتر)
منیزیم
(میلیگرم در لیتر)
بی کربنات
(میلیگرم درلیتر)
کربنات
(میلیگرم در لیتر)
سولفات
(میلیگرم در لیتر)
شاهد (صفر گرم در لیتر)
5/0
3/7
1/22
5/35
62
1/17
98

49
2/1 گرم در لیتر
5/2
4/7
389
664
70
50/20
126

59
4/2 گرم در لیتر
9/4
6/7
809
1386
79
01/22
137

74
6/3 گرم در لیتر
3/7
7/7
1231
2113
88
6/23
149

99
8/4 گرم در لیتر
8/9
8/7
1653
2836
99
7/25
159

134
جدول 2-5- مقادیر شوری و واکنش خاک مورد استفاده در گلدانها پس از اعمال تنش شوری با سطوح مختلف
واکنش خاک (pH)
میزان شوری
(دسی زیمنس بر متر)
سطوح مختلف شوری
4/7
2/1
شاهد (صفر گرم در لیتر)
55/7
2/3
2/1 گرم در لیتر
65/7
7/5
4/2 گرم در لیتر
8/7
3/8
6/3 گرم در لیتر
9/7
9/10
8/4 گرم در لیتر

2-5-ارزیابی صفات مورفولوژیک
به منظور اندازه گیری میزان افزایش قطر، ارتفاع و تعداد برگ سبز گیاهان مورد نظر، قبل از شروع اعمال تیمار شوری، قطر و ارتفاع آنها اندازهگیری شد و تعداد برگهای سبز آنها یاداشت گردید و مجددا صفات مورد نظر در پایان آزمایش اندازهگیری شدند و مقادیر افزایش یافته محاسبه شدند [Rahmani et al., 2003].
میزان تراکم برگ روی شاخه اصلی، از طریق تقسیم تعداد برگهای گیاه بر ارتفاع آن، بر حسب تعداد برگ در سانتیمتر مربع محاسبه شد [Rahmani et al., 2003].
به منظور اندازه گیری میزان نکروزه شدن برگها، تعداد برگهایی با میزان نکروزه شدگی کمتر از 50 درصد و 50 تا 100 درصد شمارش و درصد آنها در پایان آزمایش محاسبه شد. همچنین به منظور اندازهگیری میزان ریزش برگ، در طول مدت آزمایش، تعداد برگهای ریزش یافته تا پایان آزمایش یادداشت و مقدار آنها محاسبه شد. تعداد برگهای از طریق فرمول زیر (1-2) محاسبه شد [Karakas et al., 2000].
(1-2) 100 (برگ هایی با نکروزه شدن 50 تا 100 درصد+ برگ های با نکروزه شدن کمتر از 50 درصد + برگ های ریزش یافته) – تعداد کل برگ ها = درصد برگ های سبز
به منظور اندازهگیری وزن تر و خشک برگها، شاخه اصلی و انشعابات شاخه اصلی، 8 برگ از قسمت بالای شاخه، (واقع در گرههای پنجم و ششم انتهای شاخه اصلی)، و 8 برگ از قسمت پایینی شاخه (انتهایی ترین برگهای شاخه اصلی)، شاخه اصلی و انشعابات شاخه اصلی در پایان آزمایش از گیاهان جدا و وزن شدند و سپس به مدت 48 ساعت در دمای 75 درجه سانتی گراد قرار داده شدند و وزن خشک آنها محاسبه شد ]موسوی و همکاران، 1388[.
به منظور اندازه گیری وزن تر و خشک ریشه، پس از خارج نمودن آنها از داخل خاک، ریشهها از محل اتصال آنها به طوقه جدا و کاملا با آب مقطر شست و شو داده شدند و بعد از حذف رطوبت اضافی، وزن تر آنها اندازه گیری شد. سپس به مدت 48 ساعت در دمای 75 درجه سانتی گراد قرار داده شدند و وزن خشک ریشهها محاسبه شد [Montaium et al., 1994].
به منظور اندازه گیری سطح برگ گیاهان، 8 برگ از قسمت بالایی شاخه، (واقع در گرههای پنجم و ششم انتهای شاخه اصلی)، و 8 برگ از قسمت پایینی شاخه (انتهایی ترین برگهای شاخه اصلی)، انتخاب و سطح برگ آنها در پایان آزمایش با استفاده از دستگاه سنجش سطح برگ مدل ((LI-Cor, Li 1300, USA ، انداره گیری شد [Papadakis et al., 2007].
به منظور محاسبه نسبت سطح برگ، برگ‌هایی که سطح برگ آنها محاسبه شده بودند، به مدت 48 ساعت در دمای 75 درجه سانتی گراد خشک شدند و سپس وزن خشک برگ گیاهان محاسبه شد. از تقسیم سطح برگ بر حسب سانتیمتر مربع بر وزن خشک بر حسب گرم، نسبت سطح برگ محاسبه شد [Papadakis et al., 2007].
2-6-ارزیابی صفات فیزیولوژیک
2-6-1- پارامترهای فلورسانس کلروفیل
به منظور اندازه گیری پارامترهای فلورسانس کلروفیل در هر گیاه، نمونه گیری از برگهای شاخه اصلی شامل برگهای بالایی (برگهای توسعه یافته از گرههای 4 و 5) و برگهای پایینی (پایین ترین برگها در شاخه اصلی) انجام شد. ابتدا گیرههای دستگاه اندازهگیری فلورسانس کلروفیل (مدل، Hansatech Instrument ساخت انگلستان) به برگها وصل شدند بطوریکه قسمتی از برگ مورد نظر به مدت 30 دقیقه در تاریکی قرار گرفت. سپس با استفاده از دستگاه اندازه گیری فلورسانس، Act.Light به برگ تابیده شد و مقدار FO (فلورسانس حداقل) و Fm (فلورسانس حداکثر)، قرائت شدند. مقدار Fv (فلورسانس متغیر)، از تفاضل Fm وFO محاسبه شد [Baker and Rosenqvist, 2004].

مطلب مرتبط :   سیاست، کیفری، جنایی، افکار، عدالت، عوامگرایی

2-6-2- سنجش کلروفیل و کارتنوئید
بهمنظور اندارهگیری میزان کلروفیلهای a، b، کل و کاروتنوئید، ابتدا مقدار نیم گرم از بافت تازه برگهای بالایی (برگهای توسعه یافته از گرههای 4 و 5) و برگهای پایینی (پایین ترین برگها در شاخه اصلی) در هاون چینی ریخته شد. سپس نمونههای گیاهی با استفاده از نیتروژن مایع خرد شده و توده یکنواختی بدست آمد. بیست میلی لیتر استون 80٪ به نمونهها اضافه شد و سپس محلول حاصل با سرعت6000 دور در دقیقه به مدت 10 دقیقه سانتریفیوژ شد. عصاره فوقانی حاصل از سانتریفیوژ به بالن شیشهای منتقل شد. مقداری از نمونه داخل بالن در کووت اسپکتروفتومتر ریخته شد و در نهایت مقدار جذب در طول موجهای 663 نانومتر (2-2)، ۶۴۵ نانومتر (2-3) و 470 نانومتر(2-4)، توسط دستگاه اسپکتروفتومتر (Canada BT600 Plus,)، اندازه گیری شد (Arnon, 1949).
Chlorophyll a (mg/g)= (19.3 * A663 – 0.86 * A645) V/100W (2-2) Chlorophyll b (mg/g)= (19.3 * A645 – 3.6 * A663) V/100W (2-3) Carotenoides (mg/g)= 100(A470) – 3.27(mg chl. a) – 104(mg chl. b)/227 (2-4)
6-3-شاخص کلروفیل
شاخص کلروفیل در برگهای بالایی و پایینی شاخه اصلی با استفاده از کلروفیل متر (Spad 502 Minolota) اندازه گیری شد. بدین منظور در هر گیاه، سه برگ از قسمت بالایی شاخه (برگهای توسعه یافته از گرههای 4 و 5) و سه برگ از قسمت پایینی شاخه (پایین ترین برگها در شاخه اصلی)، در پایان آزمایش، انتخاب شدند و میزان شاخص کلروفیل در سه نقطه ابتدا، وسط و انتهای از هر برگ توسط دستگاه کلروفیلمتر قرائت گردید. در نهایت، میانگین این اعداد به عنوان عدد کلروفیل متر مربوط به آن گیاه ثبت شد.
2-6-4-محتوای نسبی آب برگ (LRWC)
به منظور اندازهگیری محتوای نسبی آب برگ، از هر گیاه 4 برگ کامل از قسمت بالایی شاخه و 4 برگ کامل از قسمت پایینی شاخه اصلی در پایان آزمایش، انتخاب شدند. پس از اندازهگیری وزن تر (FW)، به مدت 24 ساعت در دمای 4 درجه سانتیگراد در داخل آب مقطر در شرایط تاریکی قرار داده شدند تا آماس نمایند. بعد از خارج کردن برگها از آب مقطر و حذف رطوبت اضافی، وزن آماس آنها اندازهگیری شد (TW). سپس نمونهها به مدت 24 ساعت در دمای 105 درجه سانتیگراد قرار داده