است. روز ملی 24 سپتامبر 1973 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری چندحزبی با یک مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهور از سال2005 ژوائو برناردو ویثیرا ونخست وزیرازسال 2007 مارتینو اندافا کابی است.( صفوی، 1387: 345) «مساحت آن 36،120 کیلومتر مربع و صدوسی وچهارمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 126) نیروی دفاعی این کشورنیروی مسلح انقلابی مردمی ( شامل نیروی زمینی،دریایی وهوایی) و نیروی شبه نظامی است.( کنعانی، 1381: 122)

46-3- جمهوری لبنان
نام محلی آن الجمهوریه اللبنانیه است. اسامی دیگرلبنان ولبنان بزرگ هستند. پایتخت آن شهربیروت وتاریخ استقلال آن 22 نوامبر1943 ازفرانسه است. روز ملی 22 نوامبر 1943 ثبت شده است.نوع حکومت جمهوری چندحزبی با یک مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهور از سال 2008 میشل سلیمان ونخست وزیر از سال 2005 فواد سینیوره است. (صفوی، 1387: 346) «مساحت آن 10،400 کیلومتر مربع وصدوشصت ویکمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 127) نیروی دفاعی این کشورنیروهای زمینی، دریایی وهوایی است. .( کنعانی، 1381: 123)

47-3- جماهیر عربی سوسیالیستی خلق لیبی
نام محلی آن الجمهوریه العربیه الشعبیه الاشتراکیه العظمی است. نام دیگر لیبی میباشد. پایتخت آن شهرتریپولی وتاریخ استقلال آن 24 دسامبر1951 از ایتالیا است. روز ملی 1 سپتامبر 1969 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری با یک مجلس قانونگذاری می باشد. رییس جمهور از سال 1969 معمرقذافی ونخست وزیر از سال 2006 البغدادی علی المحمودی است. در حال حاضر رییس جمهور و نخست وزیر ندارد.( صفوی، 1387: 347) «مساحت آن 1،759،540 کیلومتر مربع وشانزدهمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 129) نیروی دفاعی این کشور افراد مسلح حین خدمت، نیروی دریایی عربی لیبی، نیروی هوایی عربی لیبی است.( کنعانی، 1381: 124) (درحال حاضر رییس جمهور و نخست وزیر ندارد)
48-3- جمهوری مالدیو
نام محلی آن دهیوهی راجیگه جمهوریه است. نام دیگر مالدیومی باشد. پایتخت آن شهرماله وتاریخ استقلال آن 26 جولای 1965 از انگلستان است. روز ملی 26 جولای 1965 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری با یک مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهورو نخست وزیر ازسال 1978 مامون عبدالقیوم میباشد. (صفوی، 1387: 348) «مساحت آن 300 کیلومتر مربع وصدوهشتادوهفتمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 132) نیروی دفاعی این کشورنیروی امنیت ملی شاخهی امنیتی(نیروی زمینی)، رکن هوایی وگارد ساحلی است.( کنعانی، 1381: 125)

49-3- مالزیا
نام محلی آن مالزیا است. اسامی دیگرمالزی وفدراسیون مالیا هستند. پایتخت آن شهرکوالالامپور وتاریخ استقلال آن31 آگوست 1957 از انگلستان است. روز ملی 31 آگوست 1957 ثبت شده است. نوع حکومت مشروطه سلطنتی فدرال با دومجلس قانونگذاری می باشد. شاه شاهان از سال 2006 سلطان میزان زین العدین ونخست وزیر از سال2003 عبدا.. بن احمد بداوی است.( صفوی، 1387: 349) مساحت آن329،750کیلومترمربع وشصت وپنجمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 133) نیروی دفاعی این کشورنیروی زمینی، نیروی دریایی سلطنتی مالزی و نیروی هوایی سلطنتی مالزی است.( کنعانی، 1381: 126)

50-3- جمهوری مالی
نام محلی آن ریپابلیک دمالی است. اسامی دیگرمالی، سودان فرانسه و جمهوری سودانی هستند. پایتخت آن شهرباماکو وتاریخ استقلال آن22 سپتامبر 1960 از فرانسه است. روز ملی 22 سپتامبر 1960 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری چندحزبی با یک مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهور از سال 2002 آمادو تومانی توره ونخست وزیراز سال 2007 مودیبو سید یبه است.( صفوی، 1387: 350) «مساحت آن 1/24 میلیون کیلومترمربع وبیست و سومین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 140) نیروی دفاعی این کشورنیروی زمینی و هوایی جمهوری مالی وگارد ملی است.( کنعانی، 1381: 127)

51-3- پادشاهی مراکش
نام محلی آن المملکه المغربیه است. اسامی دیگرمراکش، المغرب و مغرب هستند. پایتخت آن شهررباط وتاریخ استقلال آن 2 مارس 1956 ازفرانسه واسپانیا است. روز ملی 30 جولای 1999 ثبت شده است. نوع حکومت مشروطه سلطنتی با دو مجلس قانونگذاری میباشد. پادشاه ازسال 1999 ملک محمدششم ونخست وزیرازسال2007 عباس- ال فاسی است.( صفوی، 1387: 351) «مساحت آن 446،550 کیلومتر مربع وپنجاه وچهارمین کشورجهان از نظر مساحت است». ( احمدیان،1383: 142) نیروی دفاعی این کشورارتش سلطنتی مراکش(شامل پدافندهوایی)، نیروی دریایی(شامل تفنگداران دریایی)ونیروی هوایی سلطنتی مراکش است.( کنعانی، 1381: 129)

مطلب مرتبط :   فرهنگ‌های، می‌داند، همگونی، بنیادین، گلوبالیسم، یونیورسالیسم

52-3- جمهوری عربی مصر
نام محلی آن جمهوریه مصرالعربیه است. اسامی دیگرمصر وجمهوری متحدعرب هستند. پایتخت آن شهرقاهره وتاریخ استقلال آن 28فوریه 1992 از انگلستان است. روز ملی 23 جولای 1952 ثبت شده است نوع حکومت جمهوری با یک مجلس قانونگذاری میباشد. رییسجمهور از سال1981 محمدحسنی مبارک ونخست وزیر ازسال 2004 احمد محمد نظیف بود. انتخابات صورت گرفته است و شورای نظامی در سر کار است.( صفوی، 1387: 352) «مساحت آن1،001،450 کیلومتر مربع و بیستونهمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 143) نیروی دفاعی این کشورنیروی زمینی، دریایی، هوایی، فرماندهی و پدافند هوایی است.کنعانی، 1381: 130) (مبارک دیگر بر سر کار نیست و کشور در حال انتخابات است و شورای نظامی بر سر کار امیباشد)

53-3- جمهوری اسلامی موریتانی
نام محلی آن الجمهوریه اسلامیه الموریتانیه است. اسامی دیگرموریتانی وموریتانیا هستند. پایتخت آن شهرنواک شوت وتاریخ استقلال آن 28 نوامبر1960 ازفرانسه است. روز ملی 28 نوامبر 1960 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری چندحزبی با دو مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهور از سال 2007 شیخ عبداللهی ونخست وزیر از سال2007 زینه ولد زیدانه است. (صفوی، 1387: 353) «مساحت آن 1،030،700 کیلومتر مربع وبیست وهشتمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 144) نیروی دفاعی این کشور نیروی زمینی، دریایی(تفنگداردریایی موریتانی شامل پیاده دریایی)و نیروی هوایی است.( .( کنعانی، 1381: 131)

54-3- جمهوری موزامبیک
نام محلی آن جمهوری موزامبیک است. اسامی دیگرموزامبیک ، آفریقای شرقی پرتغال هستند. پایتخت آن شهرماپوتو وتاریخ استقلال آن25 ژوئن 1975 از پرتغال است. روز ملی 25 ژوئن 1975 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری چندحزبی با یک مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهور از سال2005 آرماندوگبزا ونخست وزیر از سال 2004 خانم لوئیزا دیوگو است. (صفوی، 1387: 354) «مساحت آن 801،590 کیلومتر مربع وسی وچهارمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 145) نیروی دفاعی این کشورنیروی زمینی ، دریایی وهوایی است.( کنعانی، 1381: 132)

55-3- جمهوری نیجر
نام محلی آن جمهوری نیجر است. نیجر در قرون قبل از میلاد جزء امپراطوری مصر محسوب می شد. پایتخت آن شهرنیامی وتاریخ استقلال آن3 آگوست 1960 ازفرانسه است. روز ملی 18 دسامبر 19582 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری چندحزبی با یک مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهورازسال 2000 مامادو تانجا ونخست وزیرازسال2007 زینی ومارو است.( صفوی، 1387: 355) «مساحت آن1/267 میلیون کیلومتر مربع و بیست ویکمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 146) نیروی دفاعی این کشورنیروی زمینی وهوایی است.( کنعانی، 1381: 133)

56-3- جمهوری فدرال نیجریه
نام محلی ندارد. نام دیگر آن نیجریه میباشد. پایتخت آن شهرآبوجا وتاریخ استقلال آن یکم اکتبر 1960 از انگلستان است. روز ملی 1 اکتبر 1960 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری فدرال با دومجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهورونخست وزیر از سال2007 اومارو موسی یارآدو است. (صفوی، 1387: 356) «مساحت آن 923،768کیلومتر مربع وسی ویکمین کشورجهان از نظر مساحت است. ( احمدیان،1383: 147) نیروی دفاعی این کشورنیروی زمینی ، هوایی ودریایی است.( کنعانی، 1381: 135)

57-3- جمهوری یمن
نام محلی آن الجمهوریه الیمن است. اسامی دیگریمن، الیمن،جمهوری عربی یمن وجمهوری دموکراتیک خلق یمن هستند. پایتخت آن شهرصنعا وتاریخ استقلال آن یمن شمالی درسال 1918 از عثمانی و یمن جنوبی درسال 1967 از انگلستان است و وحدت آن درسال 1990 میباشد. روز ملی 22 مه 1990 ثبت شده است. نوع حکومت جمهوری چند حزبی با دو مجلس قانونگذاری میباشد. رییس جمهور از سال 1990 علی عبدا.. صالح ونخست وزیر از سال 2007 علی محمد مجاور است. در حال حاضر محمد جاور رییس جمهور میباشد. (صفوی، 1387: 357) «مساحت آن 527،970 کیلومتر مربع وچهل وهفتمین کشورجهان از نظر مساحت است.» ( احمدیان،1383: 148) نیروی دفاعی این کشور نیروی زمینی(شامل گارد ملی) ، نیروی دریایی ( شامل تفنگداران دریایی)، نیروی هوایی یمن ( شامل پدافند هوایی) است.( کنعانی، 1381: 136) ( در حال حاضر رییس جمهور و نخست وزیر ندارد)

نتیجه گیری:
در ان فصل ویژگیهای سیاسی مورد مطالعه قرار گرفته است.در بررسی موقعیت کلی کشورهای اسلامی شرایط سیاسی کشورها از اهمیت بالایی برخوردار است. بسیاری از مناسبات کشورها با یکدیگر، همچنین بررسی نوع ارتباطات و قدرت کشورها در ارتباط با این خصوصیات مشخص میشود. از مهمترین این موارد میتوان به نوع حکومت،رئیس و مسئول حکومت، تاریخ استقلال،مساحت و نیروی دفاعی اشاره کرد. تمامی این موارد در مورد 57 کشور عضو جهان اسلام مورد بررسی قرار گرفته است.

مطلب مرتبط :   عقلانی، باورهای، خودآیینی، دینی، آن‌ها، اخلاقی

بخش سوم: ویژگیهای جهان اسلام

فصل اول: جغرافیای جهان اسلام
فصل دوم: شرایط جمعیتی و اجتماعی جهان اسلام
فصل سوم: شاخصهای فرهنگی جهان اسلام
فصل چهارم: ارتباطات فرهنگی جهان اسلام
فصل پنجم: همگرایی و واگرایی

فصل اول: جغرافیای جهان اسلام
یکی از موضوعاتی که در رابطه با جهان اسلام مورد مطالعه قرار گرفته، بحث جغرافیایی جهان اسلام است. با توجه به گستردگی این واحد عظیم در سطح جهان میتوان شرایط همگون و ناهمگونی را از لحاظ موقعیت جغرافیایی مشاهده کرد. جهان اسلام در برگیرندهی محدودهی وسیعی است که از ساحل غربی اقیانوس اطلس در آمریکای جنوبی تا حد سواحل غربی اقیانوس آرام در قارهی آسیا را در بر گرفته است. این وسعتی که کشورهای اسلامی را در خود جای داده است، از نظر موقعیت جغرافیایی و گستردگی طولی و عرضی دارای اهمیت فوق العادهای بوده، حدود 22 درصد از مجموع خشکیهای جهان را در بر میگیرد و بخشهای وسیعی از دو قارهی آسیا و آفریقا و بخشهای کوچکی از قارهی اروپا و آمریکا را شامل میشود. خشکی، کم آبی، دمای نسبتاً زیاد، شوری خاک و تنوع محیط جغرافیایی از جمله ویژگیهای سرزمینهای جهان اسلام است. به طوری که بخش عظیمی از قلمروی جهان اسلام را سرزمینهای بیابانی خشک با پوشش نباتی ناچیز که ناشی از حداقل ریزشهای جوی است تشکیل میدهد. فرسایش بادی، بر این سرزمینهای بیابانی حداکثر تأثیر ات خود را برجای گذاشته و چهرهی بیابانها را با امواج شن و ماسه از شکلی به شکل دیگر در میآورد. فرسایش آبی در کشورهای جنوبی آسیا بهویژه بنگلادش خرابیها و تلفات انسانی فراوانی را سبب میشود که در کمتر نقطه ای از جهان نظیر آن دیده میشود. در فصل فوق، ضمن مطالعهی کلی جغرافیای جهان اسلام به بررسی جغرافیای طبیعی ، موقعیت ژئوپولتیکی و ژئواستراتژیکی جهان اسلام پرداخته شده است.

1-1- جغرافیای طبیعی جهان اسلام
در این قسمت از پژوهش به بررسی موضوعات متفاوتی که جغرافیای طبیعی شامل آنها میشود پرداخته شده است.این موضوعات شامل موقعیت ریاضی، وسعت جهان اسلام، ناهمواریها و ارتفاعات، بیابانها و صحاری، دریاها، دریاچه ها، رودها، خلیجها و تنگهها، مجمع الجزایر، جزایر و شبه جزایر، جنگلها و ویژگیهای اقلیمی جهان اسلام است.
1-1-1- موقعیت جغرافیایی
سرزمینهای اسلامی بین 61 درجهی طول غربی ( از نصف النهار گرینویچ ) و 130 درجهی طول شرقی و نیز بین 25 درجهی عرض جنوبی و 55 درجهی شمالی از خط استوا قرار گرفتهاند. غربیترین کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی کشور گویان در قارهی آمریکا و شمال آمریکای جنوبی و شرقیترین آن کشور اندونزی واقع در جنوب شرق آسیاست. شمالیترین کشور قزاقستان واقع در آسیای مرکزی و جنوبیترین کشور اسلامی موزامبیک در جنوب قارهی آفریقاست. (گلی زواره، 1385: 160)
در ادامه میتوان گفت خط استوا که محدودهی کشورهای اسلامی را به دو قسمت شمال و جنوب تقسیم کرده است، به طور مستقیم از کشورهای اندونزی، سومالی، اوگاندا و گابن میگذرد که در شرایط اقلیمی این کشورها بسیار مؤثر است.
در میان کشورهای جهان اسلام اندونزی، مالدیو و کومور موقعیت مجمع الجزایر دارند و کشورهای قطر و بحرین از موقعیت شبه جزیره و جزیرهای برخوردارند و کشورهایی نظیر افغانستان، بورکینافاسو، چاد و مالی در خشکی محصور بوده و به دریا راه ندارند. بین شرقیترین و غربیترین حد جهان اسلام حدود 13 ساعت اختلاف زمان وجود دارد. برخی از پژوهشگران جهان اسلام را به سه منطقهی غربی، شرقی و مرکزی تقسیم بندی میکنند. همانطور که میدانیم کشورهای اسلامی شمال و غرب آفریقاتحت عنوان منطقهی غربی، کشورهای مستقر در جنوب و جنوب شرق آسیا و آسیای مرکزی تحت عنوان مجموعهی شرقی جهان اسلام و کشورهای واقع در خاورمیانه