ابعاد آن نیز می‌پردازد. سیستم حمل و نقل چند وجهی با ادغام تمامی شیوه‌های حمل و تحت یک بارنامه و با یک مسئولیت انجام می‌شود. <br />بخش دوم این مطالعه در رابطه با عملکرد بندری می‌باشد. در حال حاضر تمامی بنادر جهان کاهش هزینه‌های بندری و زمان از اهداف اصلی خود می‌دانند در نتیجه می‌بایست جهت نیل به این اهداف پذیرای سیستم‌های نوین حمل و نقلی باشند. در نتیجه بندر شهید رجایی نیز از این قاعده مستثنا نبوده و جهت بهبود عملکرد خود نیازمند ورود به سیستم‌های حمل و نقلی نوین همچون سیستم حمل و نقل چندوجهی می‌باشد.
قلمرو مکانی
با توجه به موضوع مورد تحقیق در این مطالعه که شامل سیستم حمل‌ونقل چندوجهی و عملکرد بندر شهید رجایی می‌باشد، قلمرو مکانی این پژوهش شرکت‌ها و نمایندگی‌ها کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. با توجه به محدودیت‌هایی که از نظر دسترسی به شرکت‌ها و توزیع پرسشنامه‌ها وجود داشت؛ از نظر قلمرو مکانی، این پژوهش محدود به شرکت‌های حمل‌ونقل در شهر بندرعباس می‌باشد.
قلمرو زمانی
قلمرو زمانی پژوهش حاضر را می‌توان به چهار دوره به شرح زیر تقسیم نمود:
در دوره اول که بازه زمانی شهریور الی آبان 1392 را در بر می‌گیرد؛ به بررسی چالش‌ها و مسائل موجود در سیستم حمل‌ونقلی ایران به‌خصوص بندر شهید رجایی و استفاده نشدن از تمامی ظرفیت خود پرداخته شد و از این طریق مسئله اصلی تحقیق شناسایی شده و موضوع پژوهش در قالب فرم پیشنهاد پژوهشی تنظیم گردیده و به گروه و دانشکده مربوطه ارائه شد.
دوره دوم انجام این پژوهش را نیز می‌توان به امور مربوط به مطالعه وضع موجد سیستم حمل‌ونقل کشور ایران و نوشتن مبانی نظری پژوهش اختصاص داد. در این دوره که بازه زمانی بهمن الی اردیبهشت ماه 92-1391 را به خود اختصاص می‌دهد، پیشینه و مبانی نظری پژوهش استخراج و تنظیم شد.
دوره سوم انجام پژوهش، امور مربوط به گردآوری داده‌ها را در بر می‌گیرد؛ در این دوره که در بازه زمانی خرداد الی تیر 1393 انجام گرفته است، با مراجعه به شرکت‌های حمل‌ونقل، پرسشنامه‌های مربوطه میان شرکت‌های مورد نظر توزیع و داده‌های مورد نیاز جمع‌آوری گردید…
نهایتاً، دوره چهارم انجام این پژوهش که به‌نوعی می‌توان آن را دوره تجزیه و تحلیل داده‌های جمع آوری شده و گزارشی کامل از کارها و تلاش‌های انجام شده جهت انجام پژوهش نام نهاد، در بازه زمانی مرداد الی مهر 1393 صورت گرفته است. در این دوره، کلیه امور انجام شده و نتایج حاصل از دوره‌های گذشته انجام پژوهش، در قالب گزارشی منسجم، جهت دفاع از پایان‌نامه، به گروه و دانشکده مربوطه ارائه گردیده است.
ساختار پژوهش
محور اصلی این پژوهش بر اساس تأثیر سیستم حمل‌ونقل چندوجهی بر عملکرد بندر شهید رجایی می‌باشد در نتیجه این مطالعه به دنبال الزامات مورد نیاز بندر جهت ورود این سیستم لجستیکی در سیستم حمل‌ونقل ایران می‌باشد. ساختار مطالعه حاضر دارای هفت فصل می‌باشد که در ادامه هریک به‌طور خلاصه شرح داده شده است.
فصل اول: در این فصل به کلیات تحقیق پرداخته شده است که با توجه به آن به اهمیت مسئله، ضرورت ایجاد این سیستم در سیستم حمل‌ونقل بندر می‌پردازد. در ادامه اهداف اصلی این پژوهش در این فصل بیان می‌شوند و در آخر به ساختار مطالعه حاضر می‌پردازد.
فصل دوم: این فصل به وضعیت اقتصادی و وضع موجود حمل‌ونقل کشور ایران می‌پردازد. با توجه به اینکه این مطالعه نیازمند شناخت سیستم‌ها حمل‌ونقل می‌باشد در نتیجه به خلاصه از وضعیت سیستم‌های حمل‌ونقل کشور ایران، حمل‌ونقل دریایی، ریلی و جاده‌ای پرداخته است. سپس الزامات و وضعیت حمل‌ونقل چندوجهی در کشور ایران را مورد بررسی قرار می‌دهد و در آخر به معرفی بندر شهید رجایی به‌عنوان بندر اصلی و مهم این کشور می‌پردازد.
فصل سوم: در این فصل به مبانی نظری سیستم مورد بحث این مطالعه اشاره شده است. کلیات و تعاریف موجود در رابطه با سیستم حمل‌ونقل چندوجهی مورد مطالعه قرار گرفته است و همچنین به خلاصه‌ای از سیستم‌های حمل‌ونقل ترکیبی و تکامل آن در طول زمان اشاره شده است. سپس به تعریف مسئولیت‌های اپراتور حمل‌ونقل چندوجهی و متصدیان حمل‌ونقل می‌پردازد.
فصل چهارم: این فصل با عنوان پیشینه تحقیق این مطالعه، به دنبال شناسایی و تعریف متغیرهای این مطالعه می‌باشد. متغیرهای مورد مطالعه که ساختار مدل مفهومی پژوهش را تشکیل می‌دهند عبارت‌اند از سیستم حمل‌ونقل چندوجهی، عملکرد بندری، کیفیت ارتباط، نرم افزارهای بندر، سخت افزارهای بندر می‌باشد که پس از تعاریف آن‌ها به ارائه مدل مفهومی پژوهش می‌پردازد.
فصل پنجم: با توجه به ارائه فرضیات مورد نظر در این پژوهش، فصل روش شناسی با ارائه متدولوژی مناسب با این پژوهش به آزمون فرضیات مورد مطالعه می‌پردازد. در این فصل به معرفی متد معادلات ساختاری جهت تجزیه و تحلیل مدل مفهومی و آزمودن فرضیات مورد نظر می‌پردازد و همچنین به معرفی نرم افزارهای لازم جهت این تجزیه و تحلیل می‌پردازد.
فصل ششم: پس از شناخت متدلوژی مورد استفاده در این مطالعه، این فصل با روش معادلات ساختاری و کمترین توان‌های دوم به بررسی، آزمون، برازش مدل ایجاد شده در تحقیق مورد نظر می‌پردازد و با آزمودن هر یک از فرضیات به تأثیرات هر یک از متغیرها بر یکدیگر می‌پردازد و در آخر به بررسی هر یک از نتایج فرضیات مورد آزمون اشاره شده است.
فصل هفتم: در فصل آخر پژوهش نیز به بررسی نتایج به دست آمده می‌پردازد و سعی در پاسخ به سؤالات پژوهش دارد که با توجه به نتایج به دست آمده از کل پژوهش به بحث و بررسی خواهیم پرداخت و در آخر به ارائه پیشنهادهایی جهت تحقیقات آینده در رابطه با موضوع مورد مطالعه می‌پردازد. شکل (1-4) خلاصه‌ای از ساختار مورد مطالعه این پژوهش می‌باشد.

مطلب مرتبط :   خیار، مشتری، حیوان، عقد، بایع، مبیع

شکل ‏1 4: ساختار مورد مطالعه پژوهش

فصل دوم: مطالعه وضع موجود و
گذشته بندر شهید رجایی


مقدمه
با توجه به اهمیت حمل‌ونقل در اقتصاد هر کشور و افزایش روز افزون آن به علت گسترش تقاضا، این فصل به جایگاه حمل و نقل در کشور جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. در این فصل، اول به جایگاه جغرافیایی کشور ایران پرداخته خواهد شد. سپس به تجارت خارجی و داخلی کشور از نظر تأثیرات آن بر اقتصاد کشور پرداخته شده است و در آخر به جایگاه و الزامات حمل‌ونقل چندوجهی در کشور ایران و به دنبال آن به مطالعه وضع موجود سیستم حمل و نقل جاده‌ای ، راه آهن ، دریایی و همچنین مطالعه اصلی‌ترین بندر ایران( بندر شهید رجایی) پرداخته شده است.
جغرافیای ایران
ایران با 1858195 کیلومتر مربع مساحت از شمال با ارمنستان، آذربایجان و ترکمنستان هر سه از جمهوری‌های شوروی سابق و دریای خزر، از مشرق با افغانستان و پاکستان، از مغرب با ترکیه و عراق و از جنوب با خلیج فارس و دریای عمان همسایه است. ایران در قلب خاورمیانه همچون پلی دریای مازندران بزرگ‌ترین دریاچه جهان را به خلیج فارس و دریای عمان، از شمال به جنوب وصل می‌کند و گذرگاهی است برای ارتباطات فرهنگی – سیاسی دنیای شرق و غرب. دارا بودن بیش 2500 کیلومتر مرز آبی در ایران این کشور را به یکی از مهم‌ترین کشورها در دسترسی به آب‌های آزاد تبدیل کرده است که بندر شهید رجایی در جنوب ایران و در خلیج فارس واقع شده است. شکل (2-1) جایگاه ایران را در قلب خاورمیانه را نشان می‌دهد.

شکل ‏2 1: نقشه جغرافیایی ایران
موقعیت استراتژیکی ایران
جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ممتاز جغرافیایی به‌عنوان حلقه رابط سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا و قرار داشتن در سواحل شمالی خلیج فارس و دریای عمان و جنوب دریای خزر و همچنین نزدیکی به سواحل دریاهای مدیترانه، سیاه و سرخ دارای موقعیت ژئوپلیتیکی بوده و همواره بر روابط سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی منطقه اثر گذار بوده است. اهمیت منابع اقتصادی منطقه خلیج فارس و وابستگی شدید اروپا، آمریکا و ژاپن به منابع انرژی این منطقه و همچنین حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر سواحل به طول 2025 کیلومتر در شمال خلیج فارس و دریای عمان و ذخایر عظیم زیرزمینی کشور، اهمیت آن را دو چندان کرده و به این ترتیب امتیاز برخورداری از یک موقعیت مرکزی نسبت به کشورهای مجاور را داراست؛ به عبارت دیگر ایران می‌تواند در شکل گیری و فعال شدن حوزه‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه‌ای‌، نقش مهمی را ایفا کندو بالقوه عامل اتصال تمامی حوزه‌ها در منطقه شود. همچنین ایران در طول قرون معاصر با هم‌جواری با دو امپراتوری بزرگ، تزار و عثمانی و سپس شوروی سابق و روسیه جدید همواره از اهمیت استراتژیکی بالایی در دنیا برخوردار بوده و خواهد بود.
ضمناً با ظهور پدیده‌ای بنام چین در دنیای اقتصاد، ایران به‌واسطه کشور افغانستان به مرزهای این غول اقتصادی می‌تواند دسترسی پیدا کند که روابط نزدیک سیاسی و اقتصادی کشور افغانستان با ایران مزیت بزرگی نیز محسوب می‌شود.
طی قرون گذشته ایران پلی ارتباطی میان شرق و غرب بوده است و کالاها از طریق جاده‌های معروفی مثل جاده ابریشم، جاده مروارید و نیز جاده‌های هندوستان از ایران باستان عبور می‌کردند. در حال حاضر به‌واسطه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ظهور کشورهای تازه استقلال یافته در مرز شمالی ایران و تلاش آنان برای یافتن جاده‌ها و مسیرهای صادرات – واردات نقش ایران به‌عنوان واسط، احیا شده است که با درک موقعیت پیش آمده می‌تواند به وضعیت قبلی خود بازگردد.
با کشف ذخایر عظیم نفت خام که از آن به طلای سیاه تعبیر می‌شود ، منطقه خلیج فارس به کانون توجهات بین‌المللی به‌ویژه از اوایل نیمه دوم قرن بیستم به بعد تبدیل گشت. پیشرفت روز افزون جوامع بشری در ابعاد مختلف به‌خصوص صنعتی و تجاری، نیاز به استخراج بیش‌تر نفت از حوزه خلیج فارس و حمل آن به کشورهای صنعتی را روز افزون نمود. با توجه به بعد مسافت میان کشورهای تولید کننده نفت خام در منطقه خلیج فارس و کشورهای مصرف کننده آن در غرب و خاور دور، کشتی به‌عنوان بهترین، امن‌ترین و باصرفه‌ترین وسیله حمل و نقل این طلای سیاه جای خود را در میان سایر صور حمل و نقل تثبیت نمود. به همین سبب منطقه شاهد تردد روزانه ده‌ها کشتی نفتی غول پیکر و در کنار آن،با توجه به رونق اقتصادی کشورهای منطقه ، ده‌ها کشتی تجاری غیرنفتی شده است. (سازمان بین‌المللی دریانوردی, 1391) خلیج فارس اگر چه یک دریای باز محسوب می‌شود که از طریق تنگه هرمز به دریای عمان و اقیانوس هند وصل می‌گردد، اما با توجه به دهانه باریک تنگه جزو دریاهای نیمه بسته محسوب می‌شود . کشف مهم‌ترین ذخایر عظیم گازی جهان در خلیج فارس و رقابت میان دولت‌های ساحلی برای استخراج هر چه بیشتر آن نشانه‌ی دیگری از اهمیت روز افزون این منطقه می‌باشد. تردد صدها کشتی تجاری نفتی و غیرنفتی در روز صدها شناور صیادی ، قایق‌ها و وجود سکوهای حفاری و استخراج نفت و گاز و پایانه‌های نفتی در نوار ساحلی دولت‌ها، این منطقه را به یکی از شلوغ‌ترین و پر رونق ترین مناطق دریایی جهان تبدیل نمود.
قرار گرفتن منطقه جغرافیایی ایران در مسیر پنج کریدور اصلی ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی (کریدور شمال – جنوب، کریدور تراسیکا، کریدور شرق – غرب، کریدور جنوبی آسیا و کریدور آلتید)، امکان استفاده و به‌کارگیری همه روش‌های پنج‌گانه حمل‌ونقل اعم از: جاده‌ای، ریلی، هوایی، دریایی و خطوط لوله، می‌تواند اهمیت استراتژیک ایران را به‌عنوان یک کشور لجستیکی با پتانسیل حمل نقل ترانزیتی بسیار بالا نشان می‌دهد
واقع شدن در دو منطقه حساس و استراتژیک منطقه‌ای و بین‌المللی و برخورداری از کل سواحل شمالی خلیج فارس و اکثر سواحل شمالی دریای عمان، به جمهوری اسلامی ایران یک موقعیت ممتازی را در منطقه و جهان بخشید. با توجه به موارد گفته شده و آنچه به فعالیت‌های دریایی جمهوری اسلامی ایران مربوط می‌شود، موارد ذیل را می‌توان به‌عنوان شاخص‌های قدرت دریایی کشورمان در منطقه بر شمرد: (مرزبان, 1391)
برخورداری از سواحل طولانی و اهمیت آن از نقطه نظر یک دولت ساحلی آن گونه که در مقررات بین‌المللی دریایی مورد شناسایی قرار گرفت
ثبت تقریباً 869804 تناژ ناخالص و اهمیت آن از نقطه نظر دولت پرچم
مالکیت بر 6250846 تناژ ناخالص کشتی‌ها که این میزان کشورمان را در رتبه بیست و هشتم جهانی در سال 2011 میلادی قرار دارد. از این حیث جمهوری اسلامی ایران در رتبه سوم بعد از کشورهای عربستان سعودی و امارات متحده‌ی عربی در منطقه خلیج فارس قرار گرفت.
توسعه و تجهیز بنادر کشور و ورود به عرصه‌های جدید فعالیت‌های بندری و دریایی از قبیل ترمینال‌های کانتینری و سوخت رسانی به کشتی‌های خارجی
زمینه‌ها و استعدادهای بالقوه و بالفعل منحصر به فرد برای تبدیل شدن بنادر جنوبی به بنادر کانونی منطقه و نیز محورهای ترانزیتی شمال و جنوب
حضور مؤثر در محافل منطقه‌ای و بین‌المللی در رابطه با امور دریایی و بندری

مطلب مرتبط :   تئاتر، نمایشنامه، حزب، صحنه، فرهنگ، تماشاخانه

اقتصاد کلان
جهت بررسی عملکرد اقتصاد ایران، باید آن را از دو شاخص مورد بررسی قرار داد. اول شاخص‌های مؤثر بر عملکرد اقتصاد ایران که از جمله آن‌ها را می‌توان به در آمدهای نفتی به‌عنوان شاخصی اصلی ارزیابی کرد. تغییر و تحولات این شاخص از مسیرهای متفاوت بر عملکرد اقتصادی ایران تأثیرات بسزایی دارد. دوم، شاخص‌های عملکردی اقتصاد ایران که