دانلود پایان نامه

3.3. جامعه آماری و نمونه
جامعه آماری تحقیق شامل منبع دست اولی چون قرآن کریم می باشد وبرای فهم و درک بهتر آیات از تفسیر المیزان و نرم افزار الانوار و المبین استفاده شده است.
3 . 4 . ابزار جمع آوری داده ها
داده های مورد نیاز با استفاده از”فیش های ثبت مطالعات” گردآوری و تنظیم می شود. اصولاً در مطالعات تحقیقی که به صورت خواندن متون و فیش برداری قرار دارند، ثبت و نگهداری داده ها از مراحل اساسی است. از این رو به تهیه “فیش” یا برگه های مخصوص، به ثبت و یادداشت اطلاعات مورد نیاز اقدام می شود. این شیوه به نام “فیش نویسی” یا “ثبت اطلاعات” معروف است. محقق با مطالعه ی دقیق متون مورد نظر و یا ترجمه ی اولیه و ثانویه با علامت گذاری آنها، متن کامل یا خلاصه شده یا گزیده مطالب را بر روی فیش یا برگه و در محل مخصوص ثبت می نماید. با تنظیم این اطلاعات ثبت شده و طبقه بندی آنها و به تناسب موضوعات و مباحث مطرح شده از این اطلاعات استفاده می شود. متن مورد استفاده برای ثبت در فیش ممکن است عین مطلب به صورت نقل و قول مستقیم یا برداشت محقق از مطلب و به صورت نقل و قول غیر مستقیم یا ترجمه از متن به زبان دیگری باشد.(حافظ نیا،1389)
3. 5. روش تجزیه و تحلیل داده ها
در این مطالعه برای بررسی داده ها از روش توصیفی، تحلیلی و استنتاجی استفاده شده است. این پژوهش در نظر دارد، تا مفاهیم و مضامین اخلاقی در قرآن کریم را بررسی نماید و سپس به روش کمی به تفکیک و دسته بندی آیات، سنجش فراوانی واژگان کلیدی، موضوعات اصلی و فرعی بپردازد و در قالب جدول ارائه دهد و با فن تحلیل محتوای کیفی مضامین و مفاهیم، نقاط تمرکز و جهت گیری هر کدام از عبارات و آیات را بر این اساس استخراج نماید و در ادامه با روش استنتاجی و با استخراج نکات اخلاقی و کاربردی به بحث و طراحی نظری یک نظام آموزشی و تربیتی اخلاقی بپردازد.
فصل چهارم
یافته های تحقیق
1.4 .مقدمه
اخلاق که با چگونگى رفتار و حالتهاى اختیارى انسان سروکار دارد، همواره جاذبه ویژه‏اى براى او داشته است و آدمى به دیده احترام در آن نگریسته است.
نهاد اخلاقى زندگى انسان، اساس و پایه تشکیل اجتماع و ظهور تمدنهاى بشرى است. حرمت اخلاق چنان است که حتى کسانى هم که خود به زیور اخلاق آراسته نیستند، آراستگان به فضایل اخلاقى را با دیده عزت مى‏نگرند و شان آنها را والا مى‏دانند.
جذبه و دلربایى اخلاق، اگر از چشم‏انداز قرآنى به آن نگریسته شود، دوچندان خواهد شد. زیرا قرآن آخرین کلام الهى با بشر است و به اقتضاى این ویژگى، کامل‏ترین سخن را در باره اخلاق بیان کرده است. فضایل اخلاقى از نگاه قرآن، صرفا وسیله‏اى براى سامان‏دهى به رفتار این جهانى آدمى، به غرض نظم و انتظام دادن به زندگى او نیست، بلکه از آن مهم‏تر، چونان مصالح ساختمانى براى پى‏ریزى بناى حیات ابدى او به حساب مى‏آید.
یک راه بررسی و تعیین میزان اهمیتی که در ادیان الهی و سایر ادیان غیرالهی به بعد اخلاقی داده می شود، مطالعه متون دست اول و مقدس در آن ادیان است. کتاب قرآن کریم حاوی مفاهیم و مضامین بسیاری در این قلمرو و دیگر حوزه هاست. از این رو برای تعیین اهمیتی که اسلام به بعد اخلاقی می دهد می توان با مراجعه به قرآن کریم به بررسی بسامد و فراوانی این مفاهیم پرداخت و برای فهم معانی آنها به بررسی تفاسیر گوناگون روجوع نمود. در این مطالعه، در ابتدا با استفاده از روش تحلیل محتوا مفاهیم و مضامین اخلاقی موجود در آیات و سوره های قرآن بررسی می شود بعد ازآن جمع آوری، طبقه بندی و تحلیل و تفسیر داده انجام می شود سپس با توجه به این مفاهیم یک نظام آموزشی اخلاقی را ارائه می نماییم. پس از آن با توجه به مفاهیم و مضامین اخلاقی در قرآن کریم عناصر تربیت اخلاقی (اهداف، مبانی، اصول و روشها) را تبیین می نماییم.
2.4. پرسش اول تحقیق
2.4. 1. مفاهیم و مضامین اخلاقی در قرآن کدامند؟
1.2.4. 1. اخلاق فردی
هر انسانی را به میزان ظهور ارزشهای اخلاقی در افکار و گفتار و رفتار ارزیابی می کنند، اولین نمودی که از یک شخص در جامعه ظاهر می شود اخلاق آن فرد است. هر انسانی نسبت به خود نیز وظایفی دارد. فضایل و رذایل مربوط به حیات فردی انسان ها، فارغ از رابطه با غیر در اخلاق فردی بحث می شود.از جمله حقوقی که فرد نسبت به خودش دارد و درآیات قرآن به آن اشاره شده خودشناسی ،کار و تلاش و حفاظت از جسم و تن می باشد که به بحث آن می پردازیم .
1.1.1.2.4. خودشناسی
از مسائل مهم انسان و شاید مهمترین آنها، شناخت خود انسان است. آدمی قبل از آنکه به شناخت جهان پیرامون خود و نیک و بد آن بپردازد، باید خود را بشناسد و گنجینه های فطرت و نهاد خود را کشف نماید و آنها را به کمال برساند و امیال نفسانی و شهوانی خود را تعدیل کند. در این صورت است که به بزرگ ترین سعادت نایل می شود.
هنگامی که کار آن را به پایان رساندم، و در او از روح خود (یک روح شایسته و بزرگ) دمیدم، همگی برای او سجده کنید
تفسیر: یعنی ارتباط برقرار کردن میان بدن و روح، و نسبت دادن روح به خداوند برای تشریف و احترام بوده و آنگاه به ملائکه امر می نماید که پس از اتمام خلقت بشر و پس ازنفخ روح در وی، همه آنها باید برای بشر به سجده بیافتند و این امر تأکید درخضوع ملائکه برای بشر را افاده می کند. “( طباطبایی،ترجمه موسوی همدانی، ج12، 228:1363)
ای مردم شما (همگی) نیازمند به خدائید؛ تنها خداوند است که بی نیاز و شایسته هرگونه حمد و ستایش است.
تفسیر: تمامى انحاى فقر، در مردم، و تمامى انحاى بى‏نیازى، در خداى سبحان است پس خداى سبحان غنى بالذات است، او مى‏تواند همه انسان‏ها را از بین ببرد، چون از آنان بى‏نیاز است.(همان،ج17: 46)
و خداوند شما را ازشکم مادرانتان خارج نمود در حالیکه هیچ چیز نمی دانستید؛ و برای شما، گوش و چشم و عقل قرارداد، تا شکر نعمت او را بجاآورید!