دانلود پایان نامه
3-7 واسنجی و اعتبارسنجی مدل
3-7-1 گام زمانی
گامهای زمانی مورد استفاده در این مطالعه ماهانه است، انتخاب گامهای ماهانه سه علت دارد:
1-گام زمانی شبیهسازی هر سیستم هیدرولوژیکی پایه باید متناسب با دوره زمانی فرآیند های فیزیکی موجود در آن باشد، بطوری که کلیه آنها را در بر گیرد. فرآیندهای فیزیکی مهم موجود در حوضه رودخانه همگی دوره زمانی کوچکتر از یک ماه دارند.
2-معمولا در مطالعات دیده میشود که هرچه افق زمانی بررسی وسیعتر میشود، گامهای زمانی هم بزرگتر انتخاب میگردد بطوری که در بررسیهای کوتاه مدت (1تا 5 ساله) از گامهای زمانی ساعتی و روزانه، در بررسیهای میان مدت (10 تا 15 ساله) از گامهای زمانی هفتگی و ماهانه و در بررسی های بلند مدت (20 تا 50 ساله) از گام های زمانی ماهانه و سالانه استفاده میگردد.
3-دادههای آب و هوایی و هیدرولوژیکی در مقیاس ماهانه سهل الوصولتر است.
لذا در این تحقیق با توجه به شرایط فوق گام زمانی ماهانه انتخاب گردید و نیز با توجه به داده های ایستگاه های مختلف در سطح حوضه و بازه مشترک آنها که از سال 1350 تا 1390 را شامل می شود، بازه مدلسازی این تحقیق بازهای 41 ساله را در بر گرفته است.
در این مطالعه هدف، بررسی وضعیت منابع آب در حوضه گاماسیاب واقع در استان کرمانشاه است. مقدار جریان ورودی رودخانه گاماسیاب به استان کرمانشاه بطور متوسط برابر 15/11 مترمکعب برثانیه است.
3-7-2 واسنجی مدل
با توجه به اینکه دادههای مربوط به برداشت و آورد در بخشهای میان حوضهای وجود نداشته است، جهت بازسازی مقادیر میان حوضهای، از دادههای دبی ایستگاه های موجود استفاده گردید. جهت واسنجی، ابتدا سیستم رودخانه در شرایط موجود مدل شد. سپس با توجه به شکل حوضه و وجود ایستگاه پلچهر در قسمت انتهای مسیر رودخانه، مقادیر دبی به دست آمده از شبیه سازی با مقادیر دبی ایستگاه پلچهر طی مقایسه شد. مقادیر دبی شبیهسازی با قرار دادن یک Streamflow Gauge برداشت شده است. نمودار شکل (3-4) نمایانگر انحراف دبی خروجی از نرمافزار نسبت به دبی برداشتی از ایستگاه پلچهر بوده است.

مطلب مرتبط :   پایان نامه با موضوع ارزش افزوده اقتصادی تعدیل شده، معیارهای ارزیابی عملکرد مالی

شکل3-4 مقایسه دبی شبیه سازی شده با دبی اندازه گیری شده
میزان خطای مدل با استفاده از معیار میانگین مربعات خطا (رابطه 3-1) انجام گرفت:
(3-1)
که در آن RMSE مجذور میانگین مربعات خطا و n تعداد مشاهدات، مقدار مشاهدهای متغییر وابسته، مقدار تخمین متغییر وابسته میباشد. مقدار RMSE برابر 871/0 و درصد خطای نسبی برابر 66/11 محاسبه گردید که میزان خطای قابل قبولی میباشد.
3-6-3 اعتبارسنجی مدل
با توجه به عدم تکمیل سد، دسترسی به دادههای لازم برای اعتبار سنجی مدل از طریق تغییرات حجم مخزن و خروجی سد میسر نگردید. در این راستا اول با اختصاص دادن ضرایب مختلف (0، 1/0 ،1و 10) به کلیه نیازها، تغییرات حجم ذخیره شده در سد مورد بررسی قرار گرفت. لازم به توضیح است که در همه حالات مورد بررسی نیاز زیست محیطی و تبخیر از سطح آب دریاچه سد لحاظ گردیده است. که این بررسی ها نشانگر عملکرد خوب مدل در قبال تغییرات در سیستم است. نتایج حاصل از این عملیات به طور تفکیکی برای هر سد در زیر نشان داده شده.
همانگونه که در شکل 3-5 مشاهده میگردد بیشتر درصد پر بودن سد در حالت نیاز صفر بوده و مطابق انتظار با افزایش ضریب نیازهای سد درصد پر بودن آن در حال کاهش است که کمترین میزان آن در ضریب ده نیازها (یعنی نیاز ده برابر وضع موجود) مشاهده گردیده است.

شکل3-5 درصد زمانی حجم بودن سد آناهیتا(کبوترلانه) در ضرایب مختلف نیازها

شکل3-6 درصد زمانی حجم بودن سد بیستون در ضرایب مختلف نیازها