دانلود پایان نامه
تفسیر: چون (خیر) به معنای مال است و می فرماید از هر نوع مالی که انفاق کنید خوب است و آنگاه مراتب افرادی را که باید به آنان انفاق نمود بیان می نماید (یتیم ) کسی است که در عین کوچکی بی پدر باشد(مسکین ) بیچاره ترین فقرا را مسکین گویند (وابن سبیل )کسی است که در راه بدون توشه و نفقه و اهل و عیالش مانده ، اگر چه شاید در وطنش غنی باشد. (همان، ج 2: 241)
و هرگاه از آنان [= مستمندان ] روی برتابی، و انتظار رحمت پروردگارت را داشته باشی (تا گشایشی در کارت پدید آید و به آنها کمک کنی)، با گفتار نرم و آمیخته با لطف با آنها سخن بگو.
تفسیر: شهادت سیاق دلیل بر این است که گفتار در باره انفاق مالى بوده، پس مراد از جمله (امّا تعرضنّ عنهم ) اعراض از کسى است که مالى درخواست کرده تا در سد جوع و رفع حاجتش مصرف کند، و مقصود از آن، هر اعراضى آنهم به هر صورت که باشد نیست، بلکه تنها آن قسم اعراضى است که دستش تهى است و نمى تواند مساعدتى به وى بکند، ولى مأیوس هم نیست، احتمال مى دهد که بعدا پولدار شود، و وى را کمک کند.(همان، ج 13: 114)
و شترهای چاق و فربه را (در مراسم حج) برای شما از شعائر الهی قرار دادیم؛ در آنها برای شما خیر و برکت است؛ نام خدا را (هنگام قربانی کردن) در حالی که به صف ایستاده اند بر آنها ببرید؛ و هنگامی که پهلوهایشان آرام گرفت (و جان دادند)، از گوشت آنها بخورید، و مستمندان قانع و فقیران را نیز از آن اطعام کنید! این گونه ما آنها را مسخرتان ساختیم، تا شکر خدا را بجا آورید.
تفسیر: می فرماید: ما شتر قربانی را از جمله شعائر قرار دادیم و در آن برای شما منافعی هست (از گوشت و شیر او استفاده می کنید)، پس هنگام ذبح که آن را بصورت ایستاده واداشته اید نام خدا برابر آن ببرید و سپس آن را نحر کنید و زمانیکه حیوان به پهلو افتاد و جان داد، آزادید که از گوشت آن بخورید و باید از آن به فقیر و سائل هم بدهید و ما اینچنین حیوانات را در خدمت شما قرار داده ایم تا شاید سپاس گوئید و شکرآن را بجا آورید.(همان، ج 14: 530)
آنها که از میان شما دارای برتری (مالی) و وسعت زندگی هستند نباید سوگند یاد کنند که از انفاق نسبت به نزدیکان و مستمندان و مهاجران در راه خدا دریغ نمایند؛ آنها باید عفو کنند و چشم بپوشند؛ آیا دوست نمی دارید خداوند شما را ببخشد؟! و خداوند آمرزنده و مهربان است.
تفسیر: (ایتلاء) به معنای تقصیر و ترک و سوگند است . می فرماید: توانگران از شما نباید در دادن اموال خود به خویشاوندان و مساکین ومهاجران در راه خدا، کوتاهی کنند.(همان، ج 15: 135)
نچه را خداوند از اهل این آبادیها به رسولش بازگرداند، از آن خدا و رسول و خویشاوندان او، و یتیمان و مستمندان و در راه ماندگان است، تا (این اموال عظیم) در میان ثروتمندان شما دست به دست نگردد! آنچه را رسول خدا برای شما آورده بگیرید (و اجرا کنید)، و از آنچه نهی کرده خودداری نمایید؛ و از (مخالفت) خدا بپرهیزید که خداوند کیفرش شدید است.
تفسیر: مراد از (یتامی ) یتیمان فقیر هستند و (مساکین )هم فقرای بسیار نیازمند و (ابن سبیل) هم شخص در راه مانده و محتاج می باشد، از ائمه اهل بیت (علیهم السلام ) روایت شده که فرموده اند: منظور از ذی القربی، اهل بیت و مراد از یتامی و مساکین و ابن سبیل هم یتیمان و مسکینان و درراه ماندگان از آنهاست.در ادامه به علت این حکم اشاره کرده و می فرماید: اینکه ما (فی ء)را فقط به رسول خود و اقربای او و فقرای مساکین و درراه ماندگان ، اختصاص دادیم به جهت آن بود که این گونه در آمدها منحصرادر بین اغنیاء متداول نباشد و بین آنها دست به دست نگردد،بلکه فقرا هم سهمی داشته باشند.(همان، ج 19: 354)
و در اموال آنها حقی برای سائل و محروم بود.
تفسیر: می فرماید: اهل تقوی در بهشتها و چشمه سارهایی وصف ناشدنی و عظیم الشأن قرار دارند در حالیکه قابلیت دریافت آنچه را که پروردگارشان به آنها اعطا کرده دارند و از آنچه خدا به ایشان داده راضی هستند و این به جهت آنست که قبلا در دنیا نیکوکار بودند رفتارشان به این صورت بود که به نیازمندان و محتاجان کمک مالی می کردند و خودشان به مقتضای فطرت درک می نمودند که سائل و محروم در اموال آنها حقی دارد و به همین جهت هم حق آنها را ادا می کردند. (همان؛ ج 18: 555)
8.2.1.2.4. همسایگان
و خدا را بپرستید! و هیچ چیز را همتای او قرار ندهید! و به پدر و مادر، نیکی کنید؛ همچنین به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان، و همسایه نزدیک، و همسایه دور، و دوست و همنشین، و واماندگان در سفر، و بردگانی که مالک آنها هستید؛ زیرا خداوند، کسی را که متکبر و فخر فروش است، (و از ادای حقوق دیگران سرباز می زند،) دوست نمی دارد.
تفسیر: پدر و مادر چون سبب نهایی برای وجود و تربیت انسان هستند، در ابتدای مراتب احسان ذکر شدند و سپس مراتب دیگر را بر شمرد و مراد از(صاحب بالجنب)یعنی رفیق سفر و حضر یا منزل، ودر راه مانده نیز کسی است که از حالت او در ماندگی در راه فهمیده می شود نه غیر آن، پس گویی او پسر راه است و بردگان اعم از کنیزان و غلامان می باشند و (مختال )کسی است که اسیر خیالات شده و خود را بزرگ می بیند و (فخور) کسی است که زیاد فخر می فروشد و این دو از لوازم تعلق به مال و جاه و حب به آنهاست نه دلبستگی به خدای سبحان .(همان، ج 4: 563)
9.2.1.2.4. دشمنان و مشرکان
همواره در طول تاریخ کسانی بوده اند که به خدای واحد کفر ورزیده اند و برای خود خدایانی ساخته اند. برخی هم ادیان الهی را مورد تحریف و دستبرد خویش قرار داده و بر اساس مطامع دنیوی خویش آن ها را تغییر داده اند.
ای کسانی که ایمان آورده اید! (در برابر مشکلات و هوسها) استقامت کنید! و در برابر دشمنان (نیز)، پایدار باشید و از مرزهای خود، مراقبت کنید و از خدا بپرهیزید، شاید رستگار شوید.
تفسیر: چون همه افعال امری ، مطلق و بدون قید است ،در نتیجه صبر در این آیه شامل صبر بر شدائد، صبر در اطاعت و صبر بر ترک معصیت می شود و آنگاه امر بر(مصابره )یعنی یکدیگر را سفارش به صبر کردن می نماید و این امر موجب می شود که افراد جامعه اسلامی در کنار هم یک نیروی واحد و متحد شوند و بتوانند به اتفاق یکدیگر اذیت ها را تحمل کنند.(همان، ج 4: 145)
خدا به دشمنان شما آگاهتر است؛ (ولی آنها زیانی به شما نمی رسانند.) و کافی است که خدا ولی شما باشد؛ و کافی است که خدا یاور شما باشد.
تفسیر: یعنی اگر چه آنها در ظاهر حرفهای خیر خواهانه به شمامی زنند، اما قصدی جز گمراه کردن شما ندارند و خداوند دشمنان شما را بهتر ازخود شما می شناسد، پس به هوش باشید، چون خدا وضعیت این یهود ممسک از انفاق و بخل و ریا و حیله های آنها را بخوبی می داند، پس از آنها بپرهیزید و اطاعتشان نکنید و آنها را به دوستی مگیرید و وقتی خداوند دوست و یاور شماست، پس چه احتیاجی به ولایت و نصرت آنها دارید؟(همان، ج 4: 597)
و در برابر آنچه (دشمنان) می گویند شکیبا باش و بطرزی شایسته از آنان دوری گزین.
تفسیر: لازمه وکیل گرفتن خدا این است که بر آنچه این کفار و مشرکین می گویند و با آن تو را اذیت و استهزاء می نمایند، صبر کنی و با آنها به خوبی قهر کنی، یعنی با آنان به حسن خلق رفتار کرده و با خیرخواهی آنها را به سوی حق دعوت نمایی و گفته های آنها را با مقابله به مثل جبران ننمایی.(همان، ج 20: 105)
پس هرگز سست نشوید و (دشمنان را) به صلح (ذلت بار) دعوت نکنید در حالی که شما برترید، و خداوند با شماست و چیزی از (ثواب) اعمالتان را کم نمی کند.
تفسیر: پس مبادا در امر جهاد سستی کنید و هرگز کفار و مشرکین را به صلح و ترک جنگ دعوت نکنید و حال اینکه شما غالبید و خدا بر علیه آنها ناصر شماست و چیزی از اجر شما کم نمی کند بلکه اجرش را تمام و کمال می دهد. لذا امر واجب جهاد را بجا آورید، چون صلح و سلام در تسلیم شدن در برابر پرچم غیر اسلام نیست، بلکه صلح و سلم این است که مردم از نعمت حیات طیبه و جامعه اسلامی بهره مند باشند. (همان، ج 18: 374)