دانلود پایان نامه

تفسیر: مراد از بصیرت حجت است، هم چنان که در آیه” ما أَنْزَلَ هؤُلاءِ إِلَّا رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ بَصائِرَ” به این معنا آمده، و انسان هم خودش حجتى است علیه خودش، در آن روز وقتى بازجویى مى‏شود، و از چشم و گوش و دلش سؤال مى‏شود، همان چشم و گوش و حتى پوست بدنش و دو دست و دو پایش به سخن آمده، علیه او شهادت مى‏دهند.(همان، ج 20: 370)
و در وجود خود شما (نیز آیاتی است)؛ آیانمی بینید؟!
تفسیر: آیات و نشانه‏هایى که در نفوس خود بشر هست چند جور است. یک عده آیات موجود در خلقت انسان مربوط به طرز ترکیب‏بندى اعضاى بدن، و قسمتهاى مختلف اجزاى آن اعضا و اجزاى اجزا است، تا برسد به عناصر بسیط آن. و نیز آیاتى در افعال و آثار آن اعضا است که در همه آن اجزا با همه کثرتش اتحاد دارد، و در عین اتحادش احوال مختلفى در بدن پدید مى‏آورد. بدن انسان یک روز جنین است، روز دیگر طفل، یک روز نورس، و روزى دیگر جوان، و روز آخر پیر مى‏شود.(همان، ج 18: 561)
بازگشت همه شما به سوی خداست؛ و شما را از آنچه عمل می کردید، آگاه می سازد.
تفسیر: تدبر و دقت و تعمق ما را به تصدیق کلیاتی از این حقایق رهنمون می گردد، پس طریق وصول به حقیقت همانا نفس است و در حدیثی که شیعه و سنی از پیامبر(ص ) نقل کرده اند فرموده است :(من عرف نفسه فقد عرف ربه )،(هر کس خود را بشناسد، خدای خود را خواهدشناخت).(همان، ج 6: 239)
2.1.1.2.4. کار و تلاش
اسلام با توجه به اهمیت فوق العاده «کار» در زندگی فردی و اجتماعی بشر، بر کار و تلاش انسان تاکید ویژه ای می کند. قرآن کریم نیز به طور صریح، همه بهره مندی های انسان را در گرو کار و تلاش او می داند. بافت ادبی آیات و به کار رفتن واژه هایی که از آنها در ذیل یاد می شود، نشانه ای از اهمیت کار و تلاش در مکتب جاویدان اسلام است. 
ما شب و روز را دو نشانه توحید و عظمت خود قرار دادیم؛ سپس نشانه شب را محو کرده، و نشانه روز را روشنی بخش ساختیم تا (در پرتو آن،) فضل پروردگارتان را بطلبید (و به تلاش زندگی برخیزید)، و عدد سالها و حساب را بدانید؛ و هر چیزی را بطور مشخص و آشکار، بیان کردیم.
تفسیر: و این بدان جهت است که این دین خیر دنیا و آخرت ملت خود را تامین و تضمین نموده و قائم بر اصلاح حال معاش و معاد ایشان است. و این نیز نیست مگر بخاطر اینکه این دین موافق با مقتضیات فطرت انسانى و ناموسى است که خداوند بر اساس آن ناموس او را خلق کرده و او را به حسب آن ناموس مجهز به ابزارى فرموده که او را به سوى غایت و هدف از خلقتش و سعادتى که برایش در نظر گرفته شده راهنمائى مى کند.(همان، ج 13: 70)
و از رحمت اوست که برای شما شب و روز قرار داد تا هم در آن آرامش داشته باشید و هم برای بهره گیری از فضل خدا تلاش کنید، و شاید شکر نعمت او را بجا آورید!
تفسیر: می فرماید قرار دادن شب به جهت آرامش و استراحت و نیز قرار دادن روز به جهت کسب و روزی و معاش که فضل و عطیه خداست هر دو از آثار رحمت حق هستند وخداوند آنها را اینچنین آفرید تا شاید شما شکر بگزارید. پس تکوین و آفرینش مانندسکون و تشریع مانند طلب فضل، یعنی هدایت خلق به سوی شکر خالق، همه از آثاررحمت او هستند.(همان، ج 16: 105)
و هنگامی که نماز پایان گرفت (شما آزادید) در زمین پراکنده شوید و از فضل خدا بطلبید، و خدا را بسیار یاد کنید شاید رستگار شوید!
تفسیر: ر این آیات برای تشویق و تحریک مسلمانان به نماز می فرماید: ای اهل ایمان، وقتی در روز جمعه برای نماز جمعه اذان می گویند، با شتاب بسوی یاد و ذکر خدا بدوید و برای شرکت در نماز از خرید و فروش و هر عملی که شما را از نماز باز می دارد، دست بردارید، اگر بدانید و متوجه باشید این برای شما بهتر است ،(چون طلب نیکی و خیر عین نیکی است) در ادامه می فرماید: وقتی که نماز به پایان رسید جایز است که متفرق شوید و در طلب فضل خدا و روزی به خرید و فروش بپردازید، (طلب رزق در اینجا کنایه از همه کارهایی است که عطیه خدا را در پی دارد، مانند: عیادت مریض، سعی در برآوردن حاجت مسلمانان، زیارت برادران دینی و …) و در عین حال همواره خدا را در قلب وزبان خود یاد کنید به امید آنکه به رستگاری و نجات برسید و از هلاکت و شقاوت برهید.(همان، ج 19: 463)
و هر که خواهان آخرت باشد و در طلب آن سعی کند و مؤمن باشد، جزای سعیش داده خواهد شد.
تفسیر: این آیه به شرح کسانی می پردازد که همه هم و غم خود را صرف آخرت نموده اند و در طول زندگی اعمال خود را در جهت کسب حیات اخروی تنظیم کرده اند و در عین حال مؤمن هستند، یعنی این سعی ومجاهده آنها برای آخرت ، اولا) باید کمال جدیت راداشته باشد و ثانیا) این سعی مقرون به ایمان بوده، یعنی اقرار به توحید، نبوت و معاد داشته باشد و در کنار آن با انجام تکالیف و آمادگی قیام به مقدمات آن کمال سعی خود را برای برگرفتن عمل خود از ضروریات عقل یا حجت شرعیه داشته باشد، اینچنین کسی، خداوند عمل او را به بهترین وجه قبول نموده و کوشش او را می ستاید و ستایش خداوند در برابر عمل بنده، عبارتست از تفضل بر او. (همان، ج 13: 90)
و اینکه برای انسان بهره ای جز سعی و کوشش او نیست.
تفسیر: هیچ انسانى هیچ چیزى را به ملکیت واقعى مالک نیست، تا اثر آن ملکیت که یا خیر است یا شر یا نفع است یا ضرر عایدش شود، مگر آن عملى را که کرده و جـد و جـهـدى کـه نـمـوده، تـنـهـا آن را دار است، و اما آنچه دیگران کرده اند اثر خیر یا شرش عاید انسان نمى شود.(همان، ج 19: 75)
ای انسان! تو با تلاش و رنج بسوی پروردگارت می روی و او را ملاقات خواهی کرد.
تفسیر: هدف نهایی سیر و سعی و تلاش انسان، خدای سبحان است، یعنی انسان به جهت آنکه عبدیست مربوب و مملوک که هیچ مالکیتی نسبت به نفس خود و اعمال وآثارش ندارد، جز آنکه مولایش اراده کند، دائما در حال سعی و تلاش و شتافتن بسوی خدای تعالیست که رب و مالک و مدبر امور اوست، لذا انسان در اراده و عملش مسئول است و این امر خود حجتی برای معاد است.(همان، ج 20: 402)
هر کس کار شایسته ای انجام دهد، خواه مرد باشد یا زن، در حالی که مؤمن است، او را به حیاتی پاک زنده می داریم؛ و پاداش آنها را به بهترین اعمالی که انجام می دادند، خواهیم داد.
تفسیر: عده جمیل و حکم کلی برای هر فرد مؤمنی است که عمل صالح انجام دهد و تنها قید آن ایمان است، چون عمل بدون ایمان باطل و بی اجر است و اثری بر آن مترتب نمی شود. آنگاه می فرماید: خدای متعال هر مؤمنی را که عمل شایسته کند به حیات جدیدی غیر از حیات عمومی که به دیگران نیز بخشیده، زنده می کند، یعنی حیات جدیدی به او افاضه می نماید.(همان، ج 12: 492)
و از نشانه های او خواب شما در شب و روز است و تلاش و کوششتان برای بهره گیری از فضل پروردگار (و تأمین معاش)؛ در این امور نشانه هایی است برای آنان که گوش شنوا دارند.
تفسیر: یعنی از آیات دیگر خدا این است که شب را جهت آرامش و سکون و رفع خستگی انسان آفریده و انسان را دارای قوای فعال نموده که او را وامی دارد تا در هنگام روز بدنبال تحصیل روزی و رزق خود تلاش کند و شب و روز را پشت سر هم قرار داده و پدید آمدن آنها را بواسطه وضعیت خورشید نسبت به زمین تنظیم نموده و همه این موارد آیت ها و نشانه های گویایی است برای کسانی که گوش شنوا داشته باشند و در آن تعقل کنند و چون حق را شنیدند از آن پیروی نمایند.(همان، ج 16: 253)
3.1.1.2.4 سلامت جسم و تن