دانلود پایان نامه

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

ب الهام شده از جانب خداوند تعالی به زهرای مرضیه است از ما است (مفتخریم). ما مفتخریم که باقرالعلوم بالاترین شخصیت تاریخ است و کسی جز خدای تعالی و رسول صلی الله علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام، مقام او را درک نکرده و نتوانند درک کرد، از ماست. و ما مفتخریم که مذهب ما جعفری است که فقه ما که دریای بی پایان است یکی از آثار اوست و ما مفتخریم به همه ائمه معصومین علیهم صلوات الله و متعهد به پیروی آنانیم … و ما امروز مفتخریم که می خواهیم مقاصد قرآن و سنّت را پیاده کنیم» (همان، ص 3).
دریای عظیم بینشهایی که از طریق ائمهاطهار منتقل گردیده، مملواز گنج های باارزشی است که هر چه در مفاهیم آن بیشتر غور شود، باز جای موشکافی و استخراج علوم وجود دارد. طبق دلایل ذکر شده، تبیین تربیت اسلامی در جهان کنونی، به خاطر شکست مکاتب غرب ـ به دلیل توجه تک بعدی به انسان ـ و نیاز شدید بشر به منبع تربیتی همه جانبه که تمام ابعاد وجود او را سیراب نماید، بیش از پیش احساس می شود.
پژوهشهایی در مورد ادعیه به جا مانده از ائمه اطهار علیهم السلام انجام گردیده است. تحقیقات انجام شده در مورد مسئله دعا، بیشتر در حیطه تربیت بعد عاطفی انسان و از جنبه برقراری ارتباط بین خالق و مخلوق و تربیت معنوی انسانها مورد تأکید قرار گرفته است. به عنوان مثال جعفری (1347) می گوید: «اگر می خواهید در امتداد زندگانی خود لحظاتی را هم از جدی ترین هیجان روانی بهره مند شوید، دقایقی چند روح خود را به نیایش وادار کنید» (ص3) و « در کدامیک از فعالیتهای روانی ما پدیده ای را می توان نشان داد که از فعالیت روح هنگام نیایش عمیقتر و گستردهتر بوده باشد؟» (ص7)؛ بنابراین به نظر می رسد زمینه بررسی ادعیه از دیدگاه تربیتی بالأخص از منظر دریافت بینش و معرفت از دعاها ، بسیار فراهم می باشد و وصول به معارف روشن اهل بیت علیهم السلام و ارائه آن به جهانیان به طریقی که با چالشهای جهان مقابله کرده و پاسخگوی مسائل تربیتی بشر باشد، اهمیت ویژه ای پیدا می کند.
استخراج آموزه های تربیتی از کتب ادعیه بالاخص کتاب مفاتیح ـ که شیعیان انس ویژهای با آن دارند ـ می تواند افق تازه ای به روی کارشناسان علوم تربیتی بگشاید و آموزههای تازه ای را به علم تعلیم و تربیت ارائه دهد. در پرتو انجام این تحقیق، ویژگیهای خداوند، انسان، دنیا و مرگ از دیدگاه مفاتیح کشف خواهد گردید و آموزههای تربیتی متناسب با هر کدام از آنها جهت رسیدن به وضعیت مطلوب در تعلیم و تربیت تشریح خواهد شد.
سؤالهای تحقیق:
ویژگیهای خدا در مفاتیح الجنان چیست و آموزههای تربیتی آن کدامند؟
ویژگیهای انسان در مفاتیح الجنان چیست و آموزههای تربیتی آن کدامند؟
ویژگیهای دنیا در مفاتیح الجنان چیست و آموزههای تربیتی آن کدامند؟
ویژگیهای مرگ در مفاتیح الجنان چیست و آموزههای تربیتی آن کدامند؟
تعریف مفاهیم مطرح شده در سؤالات تحقیق
الف- تربیت
تعریف مفهومی: «تربیت عبارت است از پرورش دادن، یعنی استعدادهای درونیای را که بالقوه در یک شیء موجود است به فعلیت درآوردن و پروردن» (مطهری، 1388الف، ص 43). در لغت به معنای افزایش دادن، بالا آوردن، رشد دادن، به فعلیت رساندن، شکوفا ساختن، پرورش دادن، پاک و مهذّب ساختن و به اختصار تربیت در معنای «پرورش» است» (علوی، 1386).
«تربیت، شکوفا ساختن و به فعلیت رساندن یا پرورش «استعدادها» است» (علوی، 1386، ص 41). پرورش نیز یعنی شکوفاندن و به کار بستن تواناییهای درونی و استعدادهای طبیعی (علوی، 1389).
تربیت اسلامی، به معنای «شناخت خدا به عنوان رب یگانه انسان و جهان و برگزیدن او به عنوان ربّ خویش و تن دادن به ربوبیت او و تن زدن از ربوبیت غیر» (باقری، 1387، ص 61) است.
تعریف عملیاتی: در این پژوهش منظور از تربیت، مجموعه متشکّل از اجزا و عناصری نظیر اهداف تربیت، منابع و ابزارهای شناخت، نقش معلم و شاگرد، روشهای تدریس، محتواهای درسی، روشهای تدریس، برنامه های درسی و آموزشی، ارزشهای تربیتی و غیره می باشد.
ب- آموزههای تربیتی
تعریف عملیاتی: منظور از آموزه های تربیتی در این تحقیق، کلیه دستورالعملهای کاربردی و عملیاتی است که از مبانی استخراج می گردند و قابلیت اجراء و کاربرد در امر تعلیم و تربیت را داراست. آموزه های تربیتی با توجه به مبانی (خدا، انسان، دنیا و مرگ) استخراج گردیده و شامل کلیه مسائل مربوط به معلم، شاگرد و موضوع آموزشی و همه لوازم مرتبط کننده این سه محور به یکدیگر از جمله رابطه معلم و شاگرد و شرایط تدریس، مکان تدریس، زمان تدریس، نحوه آماده سازی موضوع و غیره می باشد.
ج- مفاتیح الجنان
تعریف مفهومی: نام کتابی است که مرحوم ثقه المحدثین حاج شیخ عباس قمی ـ رضوان الله تعالی علیه ـ (متوفای 1359 ﻫ .ﻕ) تألیف نمود. ایشان با احاطه وسیعی که بر آثار اهلبیت علیهم السلام و کتب دعا و زیارات سابقین داشت و با ذوق سرشار و سلیقه بسیار خوب توانست به واسطه خلوص نیت خویش کتابی تألیف نماید که به سرعت جهانگیر شده و به همه مساجد و خانه ها راه یابد (مکارم شیرازی، 1387). محتوای کتاب مفاتیح الجنان از کتب معتبر نظیر «مهج الدّعوات، فلاح السائل، زهره الربیع، جمال الاسبوع، اقبال» سید بن طاووس متوفای سال 664 ﻫ .ﻕ، «مصباح المتهجّد» شیخ طوسی متوفای سال 460 ﻫ .ﻕ، «کامل الزیارات» ابن قولویه متوفای سال 368 ﻫ .ﻕ، «المصباح» و «البلد الامین» کفعمی متوفای سال 905 ﻫ .ﻕ، و … تألیف گشته است که اعتبار منابعی که محتوای مفاتیح الجنان از آن گرفته شده به تفصیل در مفاتیح نوین تألیف مکارم شیرازی (1387) مرقوم گردیده است.
تعریف عملیاتی: در این پژوهش متن دعاهای کمیل، عرفه، ابوحمزه ثمالی از ادعیه کتاب مفاتیح الجنان به عنوان شالوده مطالب قرار داده می شود و از ما بقی کتاب برای توضیح آموزههای تربیتی و استخراج استلزامات آن استفاده خواهد شد. مفاتیح در نظر گرفته شده برای استفاده در این تحقیق «مفاتیح نوین» می باشد که ناصر مکارم شیرازی مفاتیح الجنان را با شیوه ای نوین گردآوری نموده و جمعی از فضلاء از جمله احمد قدسی و سعید داودی در این امر همکاری نموده و هاشم رسولی محلّاتی آن را ترجمه کرده است. در پرورش مطالب از منابع ثانویه نیز چشم پوشی نخواهد گردید.
د- دعا
تعریف مفهومی: «درخواست، نیایش، درخواست از خداوند و کلماتی که در اوقات مختلف در مقام استغاثه از خداوند و طلب آمرزش یا درخواست خیر و برکت و برآورده شدن حاجت بخوانند» (عمید، 1376، ص 603). «خواندن جمله های مأثور از پیغامبر و امامان در اوقات معین برای طلب آمرزش و برآورده شدن حاجات، نیایش کردن، اسم مصدر: درخواست حاجت از خدا، نیایش، مدح و ثنا، تحیت، درود، سلام، تضرّع» (معین، 1386، ص 1227).
تعریف مفهومی: منظور از دعا در این پژوهش کلیه جملات مأثوره از ائمه اطهار از جمله ادعیه، زیارات، مناجاتها و غیره در کتاب مفاتیح نوین می باشد.
پیشینه نظری و تجربی
الف- پیشینه نظری
کیلانی (1389) در کتاب فلسفه تربیت اسلامی در تحلیل مشکلات جهان اسلام به این نتیجه میرسد که مشکل جهان اسلام، غرب زدگی نظام های آموزشی است. وی می گوید: «ما نیاز شدیدی به اسلامی کردن این نظامها داریم و در این راستا نباید تنها به کمیت توجه کنیم بلکه ناچاریم کیفیت را هم در همه فعالیتهای آموزشی یا معرفتی لحاظ کنیم» (ص101). وی وظیفه مسلمان معاصر را شناختن زمانه خود در کنار شناخت میراث مکتوب خود می داند. سعید بهشتی در مقدمه کتاب درباره کیلانی می نویسد: او «خواننده را به تدبر و تأمل در آیات آفاقی و انفسی و مطالعه یافته های پژوهشی علوم روان شناسی، عصب شناسی، جامعه شناسی، گیاه شناسی، زمین شناسی، ستاره شناسی و مانند آن فرامی خواند تا از این رهگذر، به صحت و حقانیت آیات قرآن کریم یقین و به آرامش روحی دست یابد. خود نیز چنین می کند و با ذکر نمونه ها و شواهد علمی روزآمد و مرتبط، بحث ها را باطراوت می سازد و میدان دید و نگاه خواننده را به کرانه های هستی می گستراند و فراخی میبخشد» (همان، ص33). پس مسلمانان موظف به جهد صدچندان در جهت یافتن نظام تربیتی اسلام هستند، بطوریکه بتواند با چالشهای روز مقابله کرده و بر آنها پیروز گردد.
امام خمینی رحمه الله علیه در این باره می فرمایند: « اسلام عمیقتر از همه جا و از همه مکتبها راجع به امور انسانی و راجع به امور تربیتی (نظر) دارد که در رأس مسائل اسلام است؛ … ما نمیتوانیم امروز همانطور که انبار می کردند از غرب برای ما سوغات می آوردند و در دانشگاههای ما بچه های ما را فاسد می کردند، امروز هم بنشینیم که مغزهایی که تربیت غربی دارند برای ما تربیت کنند بچه های ما را. باید تربیت، تربیت قرآنی باشد. قرآن غنی ترین کتابهای عالم است در تربیت، در تعلیم و تربیت، منتها متخصص لازم دارد» (1387، ص109).
برای تبیین نظریات اسلام در باب تربیت نیاز به تفحص و پژوهش است و پژوهش تربیتی در اسلام، امری منطقی و ممکن می باشد. علی رضا صادق زاده قمصری در مقدمهای که بر کتاب «روش شناسی تحقیق در تعلیم و تربیت» نوشته عبدالرحمان عبدالرحمان نقیب (1389) نگاشته است در دفاع از امکان پژوهش مسائل تربیتی در اسلام با تکیه بر پیش فرضهای فلسفی و ارزشی، می گوید: « به نظر می رسد ساختن و پرداختن دیدگاه با رویکردی متمایز در زمینه مباحث روش شناسی پژوهش تربیتی، بر اساس مبانی و ارزشهای اسلامی، امری به لحاظ منطقی ممکن و در عمل قابل تحقق باشد، بلکه باید اذعان نمود که داشتن موضعی مشخص در مباحث روش شناسی پژوهش، بدون تکیه بر پیش فرضهای فلسفی و ارزشی خاص (چنان که اثبات گرایی در صدد دفاع از چنین داعیه ای بوده است)، اساسا امری غیر ممکن به نظر می رسد»(ص25).
وی از قول باقری می گوید: «مهمترین نقش دین اسلام تربیت افراد آدمی» است و در ادامه میافزاید: « ظرفیت و امکانات آموزه های وحیانی اسلام برای کمک به شناخت و هدایت شایسته فرایند تربیت، بسیار غنی و قابل ملاحظه است؛ زیرا «مدلول صریح بسیاری از آیات و روایات، چگونگی عمل پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه معصومین علیهم السلام در مواجهه با توده مردم و حتی کیفیت نزول قرآن که همراه با ملاحظات تربیتی بوده، این مطلب را مسلم می سازد که چگونه تربیت شدن و تربیت کردن بخش مهمی از تعالیم وحیانی اسلام را تشکیل می دهد»» (همان، ص27).
صادق زاده قمصری «نظام تربیتی اسلام» را منبع معرفتی معتبری برای پژوهشگران تربیتی اسلام معرفی میکند و درباره نحوه فراهم آوردن این نظام می گوید: «از آنجا که دین اسلام در همه برنامهها و احکام اعتقادی، اخلاقی، عبادی و اجتماعی خود تربیت متعادل ابعاد متنوع شخصیت آدمی را تا رسیدن به کمال شایسته انسان محور قرار داده است، به گونهای که جامعیت و کمال این آیین الهی بیش از هر چیز در عنوان «مکتب تربیتی اسلام» جلوه می نماید، بی شک اگر از دیدگاه تربیتی، آیات قرآن کریم و سنت و سیره پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام و نیز مقررات و آداب فردی و اجتماعی اسلام مورد تدبیر و تحلیل قرار گیرند، مجموعهای ارزشمند از آموزهها و رهنمودهای تربیتی با نام «نظام تربیتی اسلام» فراهم خواهد شد که برای کمک به شناخت و هدایت فرایند تربیت و پشتیبانی از تحقیقات تربیتی، منبع معرفتی معتبری به حساب خواهد آمد» (همان، ص28). او زمینهسازی برای استفاده از امکانات و ظرفیتهای تعالیم وحیانی را به عنوان منبع معرفتی برای کمک به هدایت فرایند تربیت نه تنها ضروری، بلکه در مقایسه با دیگر رشته های علوم انسانی، ضروری تر می داند. نظریات طرح شده اهمیت معارف وحیانی را در حیطه نظریه پردازی تربیتی مورد تأیید قرار می دهند.
همچنین کیلانی، (1387) در کتاب سیر آرای تربیتی در تمدن اسلامی بر این اعتقاد است که قرآن و سنت، اصول تربیتی معینی دارند که مبانی نظریه تربیتی اسلام را تشکیل داده و آن را از سایر نظریات تربیتی متمایز می گرداند. وی اصول تربیتی اسلام را کلیاتی می داند که زمینه اجتهاد دارند و به تحولات روز پاسخ می گویند و با فلسفه خاص و هدف روشن خود می تواند امر تربیت را به نحو احسن انجام دهد.
برای پرداختن به نظریاتی که نقش ائمه علیهم السلام را در تکوین نظریات تربیتی اسلام مؤثر اعلام نمایند میتوان به گفتار رفیعی در پیشگفتار کتاب سیر آرای تربیتی در تمدن اسلامی (1387) نظر افکند: « … امامان علیهم السلام به اذن خدا بر علوم الهی اشراف و احاطه دارند. امامان علیهم السلام علوم و معارف قرآنی را به طالبان علم اعم از شیعه و سنی آموزش می دادند و احادیث نبوی را برای آنان بازمی شکافتند و گذشته از فقه و کلام و حدیث و علوم و معارف قرآنی که ماهیت دینی داشتند در فراوانی از علوم که ماهیت دینی نداشتند نیز دستگیر اهل نظر بودند و فی الجمله بر روند تعلیم و تربیت در اسلام چنان مؤثر افتادند که بررسی اقدامات آنان، لازمه منطقی و معرفت شناختی و روش شناختی تقریر و تحلیل تربیت در اسلام است» (ص30). رفیعی در همانجا ضمن معرفی روشهای آموزشی و تربیتی شیعی، «دعا» را یکی از ابداعات تربیتی می داند که خاص شیعه است و نقش گستردۀ دعا – که البته منظور شیعه از دعا، دعای رسیده از معصوم علیه السلام است – را اینگونه بیان می کند: « در روش دعا، عصاره معارف دینی و مسائل اخلاقی و اعتقادی و حتی آرای فلسفی و علمی حوزۀ الهیات عرضه می شود، از این رو، دعا شکل ها و شیوه ها و مضامین گوناگونی دارد و برای تربیت و درمان روحی به کار برده می شود» (ص53). امام خمینی رحمه الله علیه ادعیه را تربیت کننده و انسان ساز دانسته و می فرمایند: «همین ادعیه و همین خطبه ها و همین نهج البلاغه و همین مفاتیح الجنان و همین کتابهایی که ادعیه هستند، اینها همه کمک انسانند، در اینکه انسان را آدم کنند» (خمینی، 1387، ص102).
نظریات ذکر شده امکان استخراج نظریات، مبانی، اصول و روشهای تربیتی را از ادعیه ائمه علیهم السلام، و همچنین کتاب مفاتیح الجنان به اثبات می رسانند و بر اهمیت آن تأکید می ورزند.

علوی (1386) در کتاب نکات اساسی در فلسفه تعلیم و تریبت و مکاتب فلسفی- تربیتی، فلسفه را دانشی جامع و ژرف نگر نسبت به هستی و نحوه انجام کارها می داند که این دانش باعث میشود انسان امور عالم را همانطور که هستند دیده و کارها را همانگونه که باید، به انجام برساند. باقری (1387) بینشها و یا دانشهایی جامع و ژرف که در آموزش مکتب قرآنی اولویت دارند را بینش در مورد نظام هستی (و مبدأ هستی یعنی خدا)، دنیا، حقیقت انسان، تاریخ انسان و مرگ و پس از مرگ می داند.
استخراج و بررسی ویژگیهای خدا، انسان، دنیا و مرگ و استنتاج آموزه های مرتبط با آنها در ادعیه کتاب شریف مفاتیح الجنان – به عنوان یکی از منابع معرفتی اسلام- می تواند به خوانندگان بینشی اعطا نماید تا آنکه امور را همانگونه که