دانلود پایان نامه

تاثیری که نیت انسان روی کار را از مسیر نیت در تکامل نفس و رسیدن انسان به سعادت ابدی دارد، یک تاثیر طبیعی و تکوینی است، نه قراردادی. یعنی اگر در عملی نیت نباشد یا نیت صحیحی نباشد، آن عمل موجب کمالی برای نفس نخواهد بود. پس اصل خودِ نیت است که رابطه ی تکوینی با آن عمل دارد و به آن حیاط می دهد.(همان: ص101)
9.2.3.3.4. روش تفکر و مطالعه
خداوند انسان را دارای فکر و اندیشه آفرید و به او نیروی تفکر و تعقل بخشید. آدمی می تواند با استفاده از روش مطالعه و تفکر در امور اخلاقی، فضایل و رذایل را بشناسد و زمینه ی اختیار خویش را فراهم سازد. مطالعه ی کتاب های آسمانی مانند قرآن کریم و توجه به سخنان انبیاء و اولیای الهی و تفکر درباره ی خلقت آدمی و امکانات و شرایط و استعدادهای او، می تواند بینش و شناخت کافی به انسان بدهد و او را از سردرگُمی و انحراف نجات دهد. انسان همچنین با شناخت خود و گرایش های خویش می تواند آنها را در مسیر اصلی به جریان اندازد و از افراط و تفریط در رفع و ارضای نیازهای درونی بپرهیزد.
انسان از حیث خلقت، دارای استعدادها و توانایی های خاصی است و رفتارها و شخصیت وی تحت تاثیر عوامل ارثی و فرهنگ حاکم بر محیط زندگی اوست، بنابر این ناچار است از ابزار اراده و اختیار برای دستیابی به هدف نهایی بهره گیرد. شناخت اوصاف ویژگی های درونی و نقاط ضعف و قوت شخصیتی و اخلاقی، راهی برای جبران کاستی ها و تعالی ارزش های درونی است.( دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، 1376: 14)
بنابر این، اگر انسان بخواهد از اختیار خود بخوبی استفاده نماید ضروری است شناخت کافی از توانایی ها، استعدادها و ضعف های خود داشته باشد و این امر با (مطالعه و تفکر) محقق می گردد. اگر انسان درباره ی توانایی ها و ضعف های خود مطالعه و تفکر کند، به همان مقدار با تکالیف، وظایف و مسئولیت های خویش آشنا می شود و با استفاده از شناخت و قدرت خویش، به آنها عمل می نماید و وظیفه ای بیش از آن بر دوش او سنگینی نمی کند.
10.3.3.2.4. روش تشویق و تنبیه
تشویق در اصطلاح عبارت است از “ارائه یک محرک مطلوب (از نظر متربی) پس از انجام رفتار مطلوب، به منظور افزایش، تکرار و تثبیت آن عمل و رفتار” (سیف، 1387 :167-166)
تنبیه در اصطلاح یعنی” ارائه یک محرک آزار دهنده (ناراحت کننده) به یک ارگانیزم است که نتیجه آن کاهش قدرت فراوانی پاسخ هایی است که پیش از تنبیه انجام شده است”. (سیف ،1387: 167-166)
تشویق و تنبیه دو ابزاری است که برای ضمانت اجرای تربیت اخلاقی مورد نیاز است . پیامبران الهی و پاداش و کیفر و وعده و وعید دینی، بر همین روش استوار است.
اسلام هر دو شیوه را در چارچوب خاص خود می پذیرد، زیرا نیکی و بدی را یکسان نمی بیند و به نیکوکار و بدکردار، یکسان پاداش نمی دهد.(حسینی،1385 :120-119)
تشویق و تنبیه در قرآن کریم از جایگاه ویژه ای برخوردار است، 300 آیه درباره موضوع تشویق و 700 آیه به عامل تنبیه اشاره دارد. قرآن کریم با توجه به رعایت مراتب گوناگون پاداش و کیفر از عوامل مادی و غیر مادی، عاطفی و غیر عاطفی برای تشویق و تنبیه استفاده کرده است.
هر کس بدی کند، جز بمانند آن کیفر داده نمی شود؛ ولی هر کس کار شایسته ای انجام دهد -خواه مرد یا زن- در حالی که مؤمن باشد آنها وارد بهشت می شوند و در آن روزی بی حسابی به آنها داده خواهد شد.
و آنها که ایمان آورده، و کارهای شایسته انجام داده اند، آنان اهل بهشتند؛ و همیشه در آن خواهند ماند.
و در راه خدا، انفاق کنید! و (با ترک انفاق،) خود را به دست خود، به هلاکت نیفکنید! و نیکی کنید! که خداوند، نیکوکاران را دوست می دارد.
و برای هر یک (از این دو دسته)، درجات (و مراتبی) است از آنچه عمل کردند؛ و پروردگارت از اعمالی که انجام می دهند، غافل نیست.
چرا در راه خدا انفاق نکنید در حالی که میراث آسمانها و زمین همه از آن خداست (و کسی چیزی را با خود نمی برد)! کسانی که قبل از پیروزی انفاق کردند و جنگیدند (با کسانی که پس از پیروزی انفاق کردند) یکسان نیستند؛ آنها بلندمقامتر از کسانی هستند که بعد از فتح انفاق نمودند و جهاد کردند؛ و خداوند به هر دو وعده نیک داده؛ و خدا به آنچه انجام می دهید آگاه است.
فصل پنجم
بحث، نتیجه گیری و پیشنهاد ها
1.5. مروری بر یافته های پژوهش
در این پژوهش تلاش گردید تا به بررسی مفاهیم ومضامین اخلاقی در قرآن کریم و کاربرد آن در طراحی یک نظام تربیتی اخلاقی که اهداف ، مبانی و روش آن بر اساس آموزه های قرآن می باشد بپردازیم . نتایجی که از این تبیین حاصل گردیده به شرح زیر است.
1.1.5. مرور یافته های پرسش اول
برای جمع آوری و دسته بندی مفاهیم ومضامین اخلاقی در قرآن مجید نیاز به چهارچوب از پیش تعیین شده داشتیم تا به تدبر در آیات آن بپردازیم آنچه اندیشمندان وپزوهشگران قرآنی پیشنهاد می دهند متنوع ومختلف است، که در این مطالعه شاخص ها اخلاقی، را به سه دسته کلی فردی و اجتماعی واخلاق زیست محیطی تقسیم نمودیم.به عبارت دیگر با تاکید بر مجموعه صفات عالی انسانی، در حقیقت زندگی اخلاقی انسان با مسئولیت ها و وظایفی در ارتباط است که فرد در برابر خود، دیگران، یا نظام خلقت دارد. شاخص های فردی خود به چهار دسته خودشناسی،کار و تلاش،حفظ جان و سلامت تقسیم می شود ، که این شاخص ها حقی است که در قرآن بر انسان برای خودش تعیین شده است.
در آموزه های اخلاقی قرآن علاوه بر جنبه های فردی زندگی، بر ابعاد اجتماعی زندگی نیز تاکید شده است. از دیدگاه اسلامی، ارتباط با دیگران و اجتماعی بودن یک شاخص مهم به حساب می آید. از شاخص های اجتماعی خانوادگی می توان به حقوق پدر ومادر وهمسر وفرزندان اشاره نمود به همین جهت در باب ارتباط با دیگران و اجتماعات انسانی ، مواردی همچون احترام به معلم وراهنما و اعطای حق شاگردان و خیر خواهی دیگران، گشایش مشکل همسایگان، دستگیری از درماندگان و ایتام، مستضعفین و برخورد صحیح با کفار و مشرکین و منافقین بسیاری از موارد دیگر شاخصهای مطرح شده در قرآن می باشدکه هرانسانی باید این مفاهیم اخلاقی قرآنی را سر لوحه زندگی اجتماعی خویش قرار دهند و جامعه ایی مزین به اخلاق قرآنی را بوجود بیاورند و امکان جداسازی فضائل از رذائل را در رفتارشان ایجادکنند. در قرآن به موضوع محیط زیست هم توجه شده است. انسان به عنوان اشرف مخلوقات حقوق و تکالیف زیادی دارد و حفاظت از محیط زیست به عنوان بخشی از اعمال عبادی و ارزشی است. انسان درباره حیوانات نیز حقی دارد که شاید کمتر به آنها توجه شده است برطبق دیدگاه دین مبین اسلام انسان فقط حق بهره گیری مشروع از اینها را دارد. بر اساس معارف دینی و به صراحت قرآن کریم، تمام جهان هستی دارای درک و شعور بوده و با خالق جهان در ارتباط هستند و بیانگر این موضوع می باشد که اخلاق اسلامی، کاملا غایتگرا است و هدف و محور امور بر دستیابی انسان به قرب پروردگار و رضوان الهی است.
2.1.5. مرور یافته های پرسش دوم