دانلود پایان نامه
آن چیزی که در روابط مبادله رهبر- پیرو، مبادله می شود و یا ابعادی که مبادله رهبر – پیرو را تشکیل می دهند، عبارتند از: کمک ادراک شده، وفاداری، مهر و علاقه. لیدن و دینش (1986) ادعا نمیکنند که تنها همین سه بعد ابعاد مبادله رهبر- پیرو را تشکیل میدهند. آنها هم چنین افزودند، میتوان متغیرهای دیگری همچون اعتماد، احترام، گشودگی و صداقت را نیز به حساب آورد (حسینی و همکاران، 1391).
طبق نظریه گرائن و همکارانش مدل رابطه رهبر- عضو از سایر نظریه های رهبری با تمرکز بر روابط زوجی بین یک رهبر و یک عضو متمایز شده است. این مدل جایگزین سبک رهبری متوسط شد. طبق نظر نورت هاوس در سبک رهبری متوسط پژوهشگران رهبری را به عنوان روشی که رهبران با زیردستان خود به یک شکل برخورد می کردند، در نظر میگرفتند. طبق این فرض رهبران با زیردستان خود به یک شیوه جمعی به عنوان یک گروه رفتار می کردند و یک سبک رهبری متوسط را با آنان به کار میگرفتند. نظریه رابطه رهبر- عضو این فرضیه را به چالش کشید و توجه پژوهشگران را به سوی تفاوت های موجود بین رهبر و هر یک از کارکنان زیر دست جلب نمود. برخلاف نظریه های سنتی که در جستجوی بیان رهبری به عنوان عملکرد خصوصیات شخصی رهبر بودند، رابطه رهبر- عضو در قبول رابطه زوجی به عنوان سطحی از تحلیل منحصربه فرد است. بر مبنای رابطه رهبر- عضو رهبران سبک مشابه برای تبادل رفتار با زیردستان خود به کار نمی گیرند؛ بلکه با هر زیر دست یک نوع رابطه یا متفاوت برقرار می کنند (درویش و فرزانه دخت، 1390).
گرین و اولباین معتقدند نظریه مبادله رهبر- عضو با گذر از چهار مرحله ، که هر مرحله بر اساس مرحله قبلی ایجاد شده ، شکل گرفته است . در مرحله اول ، تحقیقات متفاوت نشان داد که برخلاف نظریات غالب رهبری که بیان می داشتند رهبران با همه زیردستان خود یکسان برخورد می کنند ، رهبران روابط متفاوتی با هر کدام از زیردستانشان برقرار می کنند . مرحله دوم بر روابط متفاوتی که رهبر در واحد کاری دارد متمرکز شد و باعث ایجاد مفهوم ” مبادله رهبر- عضو ” شد . قسمت اعظم تحقیقات مربوط به مبادله رهبر- عضو بر روی مرحله دوم متمرکز شده است . مدل ساخت رهبری گرین و اولباین (1995) تحقیقات مبادله رهبر- عضو را وارد مرحله سوم کرد و توجهات را از تفاوت ارتباط متفاوت مدیر با افراد به سمت این سوال کشاند که ” چگونه مدیران می توانند با هر فرد در یک رابطه یک به یک کار کرده و مشارکت با همه اعضارا توسعه بخشند ؟” این مرحله باعث ایجاد روابط دوتایی شد . مرحله نهایی دامنه ارتباطات بین رهبر – پیرو را از زوج های دوتایی که با انگیزه های شخصی ایجاد شده بود به گروه های مشارکت با انگیزه های سازمانی ، افزایش داد (لی، 2011) .
از نظر کاتز و کان نقش ها الگوهای رفتاری استانداردی هستند و لازم است برای کلیه افرادی که بخشی از یک رابطه کارکردی را ایفا می کنند وجود داشته باشند . کاتز و کان معتقدند که رهبر با نفوذ ترین شخص در تعیین وظایف است؛ زیرا فقط رهبر اختیار حدود فرامین رسمی را دارد و می تواند از این راه وظایف افراد را تعیین کند . رهبر انتظارات خود را در زمینه نحوه صحیح رفتار در قبال هر نقش با عضو مطرح می کند (انتظار نقش) و سپس اعضا این انتظارت را دریافت و تفسیر می کنند(دریافت نقش) و ممکن است رفتار نقش خود را اصلاح و تعدیل کنند . درنهایت رفتار های اعضا در قبال نقش ها بازخورد هایی را به رهبر انتقال می دهد(رفتار های آگاهی دهنده) (افجه، 1392).
از نتایج مورد انتظار فرآیند ارتباطی بین رهبر و پیرو می توان به دو نوع رابطه تبادلی رهبر- عضو دست یافت: الف) تبادل درون گروهی. در این رابطه، رهبران و پیروان، مشارکتی را که به واسطه نفوذ متقابل، اعتماد دو جانبه، احترام، تمایل و احساس مشترک نسبت به سرنوشت نمایان می گردد، توسعه می بخشند. ب) تبادل برون گروهی. در این نوع تبادل، رهبران به عنوان ناظرانی در نظر گرفته می شوند که در ایجاد احساس اعتماد دوجانبه، احترام یا سرنوشت مشترک شکست خورده اند. با توجه به تئوری تبادل رهبر- عضو، می توان پیش بینی کرد که اعضای گروه خودمانی نسبت به اعضای رسمی عملکرد بسیار بهتری دارند، جابهجایی آنان کمتر است و نسبت به رئیس خود، رضایت بیشتری دارند (رابینز،1387).
سازگاری شخصی،
شایستگی زیردستان و یا
شخصیت برونگرا
سازگاری شخصی،
شایستگی زیردستان و یا
شخصیت برونگرا
رهبر
رهبر
رابطه رسمی
اعتماد
پیرو
د
پیرو
د
پیرو
و