دانلود پایان نامه
زال ار چــه مــوی چــون پــر زاغ آرزو کــنـــد / بر زاغ محبت عنقــا بــر افکنــد ( خاقانی ) .
روی او در گـــیــــســــوی چــــون پـــر زاغ / همچو خورشیدی همه چشم و چراغ ( عطار ) .
چـــون شنیدند ایــن سـخــن مــرغـــان بـــاغ / شد جـهـان بر چشمشــان چــون پــر زاغ .
|| آدم ازرق مؤلف آنندراج گوید : و از اینجاست ( از روی شباهت با چشم مرغی که نام آن زاغ است ) که آدمی ازرق را زاغ گویند . ( آنندراج ) : زاغ چشم یا چشم زاغ ، همچشم زاغ :
بلبلم اما سلیم از بی وفائی های گل / اشک خونین در چمن همچشم زاغم می کند . (محمد قلی سلیم بنقل از آنندراج ) || چشم کبود و ( ازرق ) را چشم زاغ و دیده زاغ گویند :
یــکــی بـــاغـــبــان انــدر آن بـــاغ بوده / دل سختش و دیده زاغ بوده ( لغت فرس اسدی ) . – زاغ چشم : کنایه از فتنه ، کبود چشم .
– زاغولو : دارای چشمان زاغ .
|| مجازاً چشم خیره :
چـــشــم او را کــه بــهـــربـــتــا زاغ اســت / روضــه گاهــی بــرون از ایــن بــاغ اســت .
– زاغ دل : کنایه از سیاه دل ، سخت دل و قصی القلب .
– زاغ رنگ : کنایه از هر چیز سیاه که به سیاهی پر زاغ باشد ( شب ) .
بــر آمــــد زاغ رنــگ و مــــاه پـــیــــکــــر / یـکی میـغ از فراز کـوه قـارن ( منوچهری ) .
چـــــو روز ســپــیـــــد از شـــب زاغ رنــــگ / بـر آمد چو کافور از اقصای زنگ ( نظامی ) .
هــــمــــه زیـــــور روم شــــد زاغ رنــــــگ / بروم اندر آمــد شبیخــون زنگ ( نظامی ) .
– زاغ زبان : کنایه از زبان سیاه ( سغ سیاه ) ، کسی که هر گاه نفرین کند ، مؤثر واقع شود . ( کنایه از قلم ) . اسبی که زبانش سیاه باشد ، و آن حسن است .
– زاغ سار ( زاغ سر ) : آنکه دارای سر سیاه باشد ، کنایه از ظالم سر سخت ، سیاه دل ، سخت دل .
– زاغ و زیغ : کنایه از فرزندان خردسال کسی ، زاغ و زوغ هم گویند . شور و غوغا و آشوب .
– زاغ سیاه چوب زدن : کنایه از به طور پنهانی و از دور ناظر م مراقب کسی بودن است .
– زاغ شب : شب تیره و تاریک .
– زاغ کمان : گوشه کمان – قولی است از موسیقی .
گه بصیر آمده چون مرغ باغ / نغمه بلبل زده از قول زاغ ( امیر خسرو دهنوی در وصف قلم بنقل از آنندراج ) . – زاغ پا : کنایه از طعنه و سرزنش .
– زاغ فعل : آنکه رفتار زاغ دارد ، بد فعل ، بد کردار .
– زاغکی : به رنگ زاغک ، سیاه .
– زاغ گرفتان : عیب گرفتن ، طعنه زدن .
– قشقرق به پا کردن : کنایه از جار و جنجال و داد و فریاد ، المشنگه راه انداختن . ( قشقره : نوعی کلاغ ، نام این پرنده مأخوذ از صورت آن است ) . ( دهخدا ، جلد 27 ، 1339 ، 39 – 41 ) .
3 – 8 – 12 باورها و دانسته های محلی ایران :
– صبح دیدن کلاغ و کبک بد است هر گاه دو کلاغ ببینند شگون دارد .
– کلاغ که صبح زود غار غار بکند خبر از راه دور می رسد و یا مسافر می آید ، باید بگویند : خوش خبر باشی کاغذ از مسافر می آید . – شکارچی که صبح کلاغ بزند دستش بسته می شود و تا شب دیگر چیزی نمی زند .
– زاغ خواست روش کبک را بیاموزد مال خودش را فراموش کرد و به این جهت در راه رفتن جست می زند .
( هدایت ، 1342 ، 130 – 131 ) .
– اگر کلاغ بر بام خانه ای بنشیند و قار قار کند ، نشانه رسیدن مهمان یا مسافر ، یا خبری خوش است و در پاسخ قارقار و صوت این پرنده ، چنین می گویند :
غلاغ سیاه ، دندونک طلا ، خیرِ خبر ، خیرِ خبر ، دمته ( = دمت را ) علم کن . برو … ( فلان جا ) … ( فلانی را ) خبر کن ، اگر میاد ( = می آمد ) قاری بزن ، قاری دیه ( = دیگر ) ، قاری دیه ( = دیگر ) . ( مُکری ،1361،94) .
– دیدن کلاغ در خواب ، نشانه خبر رسیدن از مسافر است .
– وقتی شکارچی قصد شکار می کند اگر بر سر راه کلاغی بخواند ( اعتقاد بر این است که شکارچی با دست پر بر می گردد. قسمتی از روده حیوان شکار شده را « کلاغ خور » می نامند و به سبب خوش یمنی کلاغ در شکار ، شکارچی ها معمولاً این قسمت از روده را بیرون می آورند و به عنوان پاداش به کلاغ می دهند .
( اسدیان خرم آبادی ، 1358 ، 254 ) .

مطلب مرتبط :   پاپ، وسطی، کلیسا، اروپا، دوره،،

3 – 9 مرغ ( Hen )
3 – 9 – 1 از نظر جانور شناسی :
مرغ . [ مُ ] ( اِ ) مطلق پرندگان و عربان آن را طیر خوانند . ( از برهان ) . هر طائر که بال و پر و منقار دارد ( غیاث ) .
مطلق طایر را گویند سوای کرهمای پردار و قدری جثه هم داشته باشد و همچنین مور پردار را مرغ نگویند و پر شرط نیست و لهذا خفاش را که پرواز او به پوست است مرغ عیسی گویند ( از آنندراج ) .
طیر . پرنده . طائر . از جانداران آنچه بال و پر دارد و از زمین به نیروی بال برخیزد و در هوا پرواز کند . رده بزرگی از شاخه ذی فقارانِ خون گرم که اندامهای مقدم آنان به سبب پرواز در هوا به صورت بال در آمده است با استخوانهای تو خالی و دارای حفره های هوایی برای سبک کردن وزن به هنگام پرواز . دسته ای از مرغان شناگر و گروهی گوشتخوار و پاره ای علف خوار و عده ای دانه خوارند و برخی با داشتن بال قادر به پرواز نیستند و متقابلاً برخی جانداران را که بال دارند و پرواز می کنند مرغ نمی نامند مانند حشرات و خفاش ها و غیره .
3 – 9 – 2 تعاریف :
مؤلف آنندراج گوید : آشیان گم کرده ، بلند پرواز ، پر انداخته ، پر سوخته ، پر بسته ، پر شکسته پر کنده ، پرنده ، پریده ، تیز پرواز ، چشم بسته ، چمن گم کرده ، چمن مشتاق ، خوش گفتار ، دست آموز ، رشته بر پا ، ریخته پر ، زیرک ، سبک پر ، سست پرواز ، شکسته بال ، گسسته آشیان ، نو آموخته ، وحشی ، از صفات مرغ است . ( از آنندراج ) .
شواهد مطلق مرغ ( جز مرغ خانگی ) :
مــرغ دیــدی کــه بــچه زو بــبــرنــد / چــاو چـاوان ، درسـت چــونــان اســت ( رودکی ) .
بــوی بــر انگیخت گل چــو عنبر اشـهب / بــانــگ بــر آورد مـرغ بـاژخ طنبــور ( منجیک ) .
چــنانکه مرغ هوا پــر و بـال بــر هنــجد / تو بر خــلایق بر پــر مردمی بـرهـنـج ( ابوشکور ) .
بــیــاریــد گـفــتــا یــکی پــیــل نــر / نــونــدی دونـده چــو مــرغی بـپــر ( فردوسی ) .
چــو لشکــر بــه نـزدیــک دریــا رسیــد / شــهنشــاه دریــا پــر از مـرغ دیــد ( فردوسی ) .
تــو داری جــهــان زیــر انــگـشــتــری / دد و مــردم و مـرغ و دیــو و پــری ( فردوسی ) .
هــمــان مــرغ بــا مــاهـیــان انــدر آب / بــخواننــد نـفرین بــر افـراسیــاب ( فردوسی ) .
شبــی قـیــر گــون مــاه پــنهــان شــده / بــخـواب انـدرون مــرغ ودام و دده ( فردوسی ) .
زمــــانــــه بـــــــر آســـــوده از داوری / بـفــرمــان او دیــو و مــرغ و پری ( فردوسی ) .
دد و مــرغ و نــخــجیــر گــشتــه گــروه / بــرفـتنـد و یــله کنــان سوی کوه ( فردوسی ) .
ســــپــــاه دد و دام و مــــرغ و پـــــری / ســپهدار بــا کـبــر و گـنــد آوری ( فردوسی ) .
بـــفــرمــان شــاه جــهــان بــد هــمــه / سپـاهی و وحـشـی و مــرغ ورمــه ( فردوسی ) .
زواله اش چو شـدی از کمان گــروهه بــرون / زحلق مرغ بـساعت فـروچکیدی خون ( کسائی ) .
ز تو این مجلس مــا جملگی آراستــه گشــت / مجلس آراسته و مـرغ در او رامـشگـر ( فرخی ) .
ملــکان مــرغ شکارنـد و ملــک بــاز سپیــد / تا جهان بود و بود مرغ بود طعمه بـاز ( فرخی ) .
ز مــرغ و آهــورانــم بــه جویبار و بـه دشت / از این جغاله جغاله ، از آن قطار قطار ( عنصری ) .
چــه نــقصــان زیــک مــرغ در خــرمــنـی / چه بیشی زیک حرف در دفـتری ( منوچهری ) .
هــر کــجا باغی بـود آنــجا بـود آواز مرغ / هـر کجا مرغی بود آنجا بود تیرسفین ( منوچهری ) .
چــیست از گــفتــار خوش بهتر که او / مرغ را آرد برون از آشیان ( خفاف ، از لغت نامه اسدی ) .
چـــون مـــرغش از هوا بسوی ورده / از معده باز ناوه شود نانش ( از فرهنگ اسدی نخجوانی ).
یــک شــهر هــمی فسون و رنــگ آمیــزنـد / تــا بــر مـن و بــر تــو رستـخیز انگیـــزنــد
بــا مــا بــه حــدیـث عشق تا چه استیزند / هر مرغی را به پای خویش آویزند ( امیر طاهر چغانی ، از باب الالباب ) .
مــرغ به مــرغ تــوان گــرفتن ( از تاریخ سیستان ) .
ز تــنــگنــای قــنــاعت قــدم مــنــه بیرون / که مرغ در قفس ایمن بود ز چنگل باز ( عمعق ) .
مــرغــی کــه خــبــــر نــــدارد از آب زلال / منقار در آب شــور دارد همه سال ( قره العین ) .
هــمــی جـــان بــایدت فــربـه ولــیــکــن / تنت گشتست چون مرغ جوازی ( ناصر خسرو ) .
مرغ است هم آن طوطی و هـم جغد ولیکن / این از در قصر آمد و آن از در ویـران ( ناصر خسرو ) .
بــنــهـد انــدر زمینــش شیــر همــی چنــگ / بفکند اندر هواش مرغ همی پر ( مسعود سعد ) .
مــرغ دم ســوی شـــهــر و ســر ســــوی ده / دم آن مـرغ از ســـــر او بــــــه ( سنائی ) .
مرغ کان ایزد کند چون مهر پرد بر سپهر / مرغ کان عیسی کندبس خوار باشد پیش خور ( سنائی ) .
شــاخ کــایــنــجــا رســیــد بــر بــنهد / مرغ کاینجا رسیــد پــر بنهد ( سنائی ، سیر العباد ) .
مرغی سر کوهی بنشست و بر خاسـت / بنگر که از آن کوه چه افزود و چه کاست ( اسرار التوحید ) .
مــرغی چنیــن کــه دانــه و آبــش ثنــای تست / مپسند کـز نشیمن عالم کشد جفا ( خاقانی ) .
زلــف تــو گــر بــه عــادت خود را کمند سازد / مرغ از هوا در آرد مه ز آسمان بگیرد ( خاقانی ) .
دیــــده هـــم از آن تـــســـت بــگـــذار / تــا مـــرغ بـــه آشیـان فـرستـیــم ( خاقانی ) .
هــزار فضل بدیع است و صد چــو فضل ربیع / هزار مرغ چـو من بــو تـمام او زیبــد ( خاقانی ) .
مــا همان مرغـیم خاقانی که ما را روزگـار / میدواندوین دویدن رافذلــک کشتن است ( خاقانی ) .
نــخــستین مــرغ بــودم مــن دریــن بــاغ / گــرم بلبــل کنی کنیــت و گـر زاغ ( نظامی ) .
نـــظامــی بــر ســـر افــسانــه شــو بـــاز / کــه مــرغ پنــد را تلــخ آمــد آواز ( نظامی ) .
مــرغ پــر نـــارســتــه چــون پــران شــود / لــقــمه هــر گــربــه دران شــود ( مولوی ) .
ای بــــســا مـــرغ پـــرنـــده دانـــه جـــو / کــه بــریده حلــق او هـم حلق او ( مولوی ) .
ای جان مرغ و یاسمین ای شمع افلاک و زمین / ای مستفاث العاشقین ای شهسوارهل اتی ( مولوی ) .
بــر ســر بــارو یــکی مــرغــی نــشــســت / از ســر و دمش کدامین بهتر است ( مولوی ) .
منم ای نگار وحشی که در انتظار رویت / همه شب نخفت مسکین و بخفت مرغ و ماهی ( سعدی ) .
نـــه بـــه دانــد آشفته ســـامــان نــه زیــــر / بـنالد بــه آواز مــرغی حــقـیــر ( سعدی ) .
مـــرغ جـــایــی رود کــه چــینـه بود / نـه بــه جایی رود که چی نـبـود ( سعدی ، گلستان ) .
مــــرغ ایـــــوان زهـــــول او

مطلب مرتبط :   مقاله درباره شبکههای عصبی مصنوعی، دانشگاه علوم پزشکی