اهمیت اجتماعی زیبایی و تمایل این افراد جهت کسب موقعیت بالاتر و دستیابی به احترام بیشتر باشد؛ (3) رفتارهای معطوف به زیبایی و جذابیت بدنی به عنوان بخشی از یک سبک زندگی می تواند تمایزبخش اقشار مختلفی باشد واجد تعلق طبقاتی و پایگاهی واحد هستند.
حمیده فرزانه در پایان نامه ای با عنوان “زنان و فرهنگ بدن: عوامل موثر بر گرایش به جراحیهای زیبایی” (دانشگاه علامه طباطبایی سال 1385) به بررسی متغییرهای مستقل موثر بر گرایش زنان به جراحی زیبایی پرداخته است. این متغییرها چنین اند: متغییرهای سن، تحصیلات، وضعیت تاهل. بقیه متغییرهای او عمدتا از بعدی روانشناختی برخوردارند و میل به برتر بودن و دستیابی به اعتماد به نفس بیشتر و همین طور نارضایتی و بیگانگی نسبت به بدن را در بر می گیرند. مورد اخیر که در قالب تصور ذهنی از بدن مورد بررسی قرار گرفته می تواند با ابعاد اجتماعی وسیعتری ارتباط یابد و در سطحی جامعه شناختی مورد بررسی قرار گیرد. در تحقیق حاضر این کار به واسطه بررسی ابعاد اجتماعی هویت و به ویژه تاثیر رسانه‌ها در عصر جهانی شدن انجام پذیرفته است.
سحر آقایاری در پایان نامه “بررسی گرایش زنان به جراحی پلاستیک ” (1382)، که به عنوان پایان نامه کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران ارائه شده است به بررسی متغییرهای زمینه ای و همینطور متغییرهای پایگاه اجتماعی– اقتصادی و نیز متغییرهای روانشناختی اعتماد به نفس و تصویر بدن پرداخته است. ابزار گردآوری داده‌ها در این پیمایش پرسش نامه بوده است. در این تحقیقی گرایش زنان به جراحی های زیبایی در شهر تهران را متاثر از عقیده شوهران آنان می داند و بیان می کند که تمایل صاحبان کار در به کارگیری افراد زیبا و خوش اندام برای تصدی برخی مشاغل در اعمال مدیریت بدن زنان موثراست.
محمد روحانی (1379) در رساله ی دکتری خود با نام “مقایسه ویژگی های شخصیتی مراجعه کنندگان جهت عمل رینوپلاستی به درمانگاه ENT‌ بیمارستان امیر اعلم با گروه شاهد بر اساس پرسش نامه شخصیتی MMPI ” با بررسی یک نمونه 60 نفری از مراجعه کنندگان جهت عمل رینوپلاستی به درمانگاه گوش و حلق و بینی، که با یک نمونه 60 نفری از همراهان دیگر بیماران کنترل می شد و از نظر سن، جنس و تحصیلات با نمونه اول همسان شده بود نتیجه می گیرد که از ده ویژگی شخصیتی نابهنجار که از پرسشنامه شخصیتی چند وجهی مینه سوتا استخراج شده است، سه ویژگی در بین افراد گروه رینوپلاستی به طور قابل ملاحظه ای از گروه شاهد بیشتر است. این سه ویژگی عبارتند از: شخصیت نابالغ و رشد نیافته، تمایل به گوشه گیری، مردم گریزی و اشکال در برقراری روابط اجتماعی، هیپوکندریازیس.
2-4-1-2- مقاله‌ها
رضایی، اینانلو و فکری (1389) در پژوهشی با عنوان «مدیریت بدن و ارتباط آن با عوامل اجتماعی» پژوهشی انجام داده‌اند. در این تحقیق عوامل اجتماعی موثر در این پدیده بررسی شده است و با استفاده از روش پیمایشی از مجموع 6000 دانشجوی دختر دانشگاه مازندران بر مبنای فرمول کوکران 400 نمونه به روش خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شده است. دیدگاهای نظری فمنیسم سوسیال، نظریه فوکو، گیدنز و گافمن راهنمای آزمون فرضیات تحقیق می‌باشد، برای سنجش روایی و پایایی سوالات از ضریب الفای کرونباخ و اعتبار صوری استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می دهد عوامل مستقیم موثر در مدیریت بدن عبارتند از: مصرف گرایی (r=0/56) فشار اجتماعی (r=0/61) و مصرف رسانه‌ای (r=0/42). این سه عامل 83 درصد تغییرات متغییر وابسته را تعیین می‌نمایند.
مهدوی و اسفنجیر(1389) پژوهشی با عنوان « بررسی میزان تمایل به مدیریت بدن و کنترل اندام و عوامل موثر بر آن» را انجام داده‌اند. این تحقیق با هدف بررسی میزان تمایل به مدیریت بدن و کنترل اندام و عوامل موثر بر آن صورت گرفته است. به این منظور از میان 350 نفر از دانشجویان دختر دانشگاه غیر انتفاعی سبزآمل 200 نفر به روش تصادفی انتخاب شدند. تحقیق به روش توصیفی از نوع زمینه‌یابی انجام شد. ابزار گرداوری اطلاعات پرسشنامه است. نتایج تحقیق نشان داد که: 1) در تمامی ابعاد هشت گانه تشخص طلبی، تاثیر دوستان و هم‌سالان،‌ تنوع طلبی و نوگرایی، مقاصد جنسی، همانندسازی، معرف طبقه اجتماعی و داشتن هویت بالاترین تاثیر را در تبین متغییر وابسته میزان تمایل به مدیریت و کنترل اندام و بدن دارند.
فاتحی و اخلاصی(1387) تحقیقی با عنوان ” مدیریت بدن و پذیرش اجتماعی بدن” در شهر شیراز با جامعه آماری زنان آن شهر انجام دادند بیان می‌کنند که براساس یافته هایشان میانگین مدیریت بدن 8/62% بوده که نشان از میزان توجه بالای زنان به بدن در همه ابعاد گوناگون آن دارد و پذیرش اجتماعی، دینداری، مصرف رسانه‌ای، سرمایه ی فرهنگی، پایگاه اقتصادی و اجتماعی و سن به ترتیب با 27%، 38%، 16%، 07/0%، 23%، 23%، از واریانس مدیریت بدن را تبیین می‌کنند و بیان می کند که مدیریت بدن زنان توأم با پذیرش و تائید اجتماعی است.
خواجه نوری و روحانی و هاشمی (1390) تحقیقی با عنوان «سبک زندگی و مدریت بدن» انجام داده‌اند. داده‌های پژوهش با استفاده از روش پیمایشی و با تهیه پرسش‌نامه خود گزارشی در شهر شیراز نمونه‌ای 508 نفری از زنان 15 تا 64 ساله با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان دادند که در سطح تحلیل دو متغییره تمامی سبک‌های زندگی با مدیریت بر ظاهر و هم‌چنین تغییر شکل اندام رابطه داشته‌اند، اما در تحلیل چند متغییره مشاهده شد که سبک‌های مدرن ورزشی- موسیقی، فراغتی، مشارکت‌های جدید، مذهبی و در نهایت، موسیقی سنتی روی هم توانسته‌اند مدیریت زنان در ظاهرشان را با 45 درصد تبیین کنند و متغییرهای سبک مشارمتی جدید، ورزشی- موسیقی جدید، موسیقی قدیمی و در نهایت فراغتی روی هم 3/30 درصد تغییرات مدیریت تغییر شکل اندام زنان ر تبیین کنند.
رسولی در پژوهشی (1382) به بررسی شاخص های سبک زندگی و نحوه پرداخت آنها در آگهی های بازرگانی تلویزیون ایران پرداخته است. روش به کار رفته در این پژوهش، تحلیل محتوا و پرسشنامه معکوس بوده است. سوال اصلی این بوده است که آیا تبلیغات تجاری در تلویزیون سبک و شیوه خاصی از زندگی را به مخاطبان معرفی می‌کنند؟ نتایج حاکی از آن بودده است که سه نوع تبلیغات مطرح شده است: الف ) سبک زندگی مبتنی بر نمایش الگوها و ارزشهای مبتنی بر طبقات اجتماعی. ب ) سبک زندگی مبتنی بر مصرف کالاهای فرهنگی و اقتصادی) سبک زندگی مبتنی بر الگوهای مدرن و سسنتی. بدین ترتیب بیشتر الگوها و ارزشهای مربوط به زندگی مدرن طبقات متوسط و مرفه جامعه در تبلیغات عرضه شده است.
میرزایی و امینی ( 1385 ) در پژوهشی با عنوان “تحلیل محتوای پیام های بارگانی تلویزیونی با تأکید بر طبقۀ اجتماعی و سبک زندگی” به دنبال پاسخ گویی به این سؤال است که پیام های بازرگانی در ایران چه نوع الگو و سبک زندگی را تبلیغ می‌کنند؟ آنها با بیان اینکه پیام های بازرگانی کارکردهای چندگانه ای ایفا می‌کنند؛ از یک سو به معرفی محصولات و کالاهای مورد نیاز پرداخته و از سوی دیگر جنبۀ گسترش مصرف گرایی را با خود به همراه دارند، به تحلیل آنها در یک مقطع زمانی پرداخته اند. نتایج این پژوهش که با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شده و جامعۀ آماری آن، پیام های بازرگانی پخش شده قبل و میان پربیننده ترین برنامه ها و سریال های تلویزیونی در شش ماه اول 1384 بوده است، حاکی از آن است که پیام های بازرگانی در ایران به مثابۀ زبان، تولید کنندۀ معانی مصرف است و نمایش دهندۀ سبک زندگی طبقۀ متوسط رو به بالاست. به طوری که این تبلیغات حاوی نمایش ورزش های متعلق به طبقۀ بالا، خیابان های شمال شهر، منازل ویلایی دارای حیاط و استخر و همچنین نمایش برج های بلند و اتومبیل های بالای پانزده تومان در آگهی های بازرگانی است. از سوی دیگر مقولۀ دیگری که نمایانگر ترویج مصرف گرایی به واسطۀ پیام های بازرگانی است اختصاص بیشترین درصد پیام ها به تبلیغات مواد غذایی است.
خواجه نوری و مقدس (1388) در پژوهشی با عنوان “رابطه بین تصور از بدن و فرآیند جهانی شدن ” انجام داده اند. مطالعه شامل 2200 زن در شهرهای تهران، شیراز و اصفهان است. در ابتدا مطالعات انجام شده را بررسی می‌کرده، و سپس با استفاده از نظریه ترکیبی که عمدتا مبتنی بر آرا گیدنز و سپس رابرتسون و همچنین پژوهش‌های پیشین بوده است. 9 فرضیه به آزمون گذاشته شدند. برای جمع‌اوری اطلاعات روش پیمایش به‌کار گرفته شده و با استفاده از پرسش‌نامه مقیاس تصور بدن داده‌های مورد نیاز جمع‌آوری شدند. شیوه نمونه‌گیری مطالعه تصادفی نظام‌مند بوده است. یافته‌های تحقیق نشاندهنده آن است که مدل نهایی تحقیق به ترتیب با استفاده از شش متغبر نوگرایی، آگاهی نسبت به جهانی شدن، شیوه زندگی، گفتگو در خانواده، سرمایه فرهنگی و وضعیت تاهل نزدیک به 40 درصد از تغییرات تصور بدن در زنان شهرهای تهران، شیراز و اصفهان را تبیین می کند.
بلالی و افشارکهن (1390) در تحقیقی با عنوان «زیبایی و پول، آرایش و جراحی» انجام داده است در این مقاله مفهوم زیبایی به صورتی مختصر کنکاش شده و سپس با استدلالی در خصوص اینکه به باور مردم زیبایی را می توان با پول و تلاش فردی به دست آورد به بحث آرایش و جراحی زیبایی و تاریخچه این دو مقوله درجهان و ایران پرداخته شده است. در بحث ایران به نقش رسانه‌ها و مطبوعات در خصوص ورود فرهنگ زیبایی غربی به ایران صحبت شده است و سپس به آمار مصرف لوازم آرایشی و نیز اقدام به اعمال جراحی در جهان و ایران و روند رو به رشد آن اشاره شده است. در بخش نظریات، سه رویکرد در ارتباط با فرهنگ مصرف لوازم آرایشی مطرح شده‌اند. در نهایت نتیجه‌گیری از بحث ها ارائه شده است.
گلمراد مرادی (1391) در تحقیقی با عنوان ” نقش عوامل جامعه شناختی موثر بر استفاده دختران جوان از لوازم آرایشی” انجام داده است. این پژوهش با روش پیمایش انجام و داده‌های آن از طریق پرسش‌نامه جمع‌آوری شدند. جامعه آماری کلیه دانشجویان دختر دانشگاه آزاد واحد اسلام‌آباد غرب بود. تعداد جامعه آماری برابر 784 نفر است. از این تعداد 400 نفر براساس نمونه‌گیری تصادفی ساده برای مطالعه انتخاب شدند. یافته‌های پژوهشی نشان می دهد بین متغییرهای، تمایل به جلب توجه، تشخص‌طلبی، میزان نوگرایی، میزان گرایش دینی و تحصیلات پدر و مادر با استفاده از لوازم آرایشی رابطه معنی‌دار وجود دارد. نتایج ضریب رگرسیونی نشان می دهد که شش متغییر متمایل به جاب توجه، میزان تشخص‌طلبی، میزان نوگرایی، میزان درآمد، وضعیت شغلی و وضعیت تاهل، به ترتیب میزان اهمیتی که در تبین متغییر وابسته داشته‌اند، وارد معادله شده و در مجموع مقدار 51 درصد از واریانس متغییر وابسته را تبین نموده‌اند.
10- آزاد ارمکی و چاوشیان (1381) تحقیقی با عنوان « بدن به مثابه رسانه و هویت » انجام داده است. این تحقیق به بررسی تجربی فرضیه گسسته شدن شکل‌های هویت از موقعیت ساختاری می‌پردازد. روش تحقیق خوشه‌ای چند مرحله‌ای بوده است. نمونه این تحقیق شامل 825 نفر از ساکنان 18سال به بالای شهر تهران می‌باشد. یافته‌های این تحقیق حاکی از آن است که سطوح گوناگون مدریت بدن رابطه معناداری با متغییرهای که آشکارا ریشه در فرهنگ جامعه (سن، جنس، تحصیلات، سرمایه فرهنگی، دیانت و نگرش سنت به خانواده) دارند، به علاوه نتایج تحقیق نشان می دهد که بین مدیریت بدن و متغییرهای ساختاری مثل پایگاه اقتصادی و شغل رابطه معناداری وجود ندارد.
11-شیرین احمدنیا نیز در مقاله ای با عنوان جامعه شناسی بدن و بدن زنان در سال 1385 در فصلنامه زنان ضمن این که از اهمیت بدن و ضرورت توجه داشتن بر بدن از سوی زنان اشاره دارد به فشارهای فرهنگی اجتماعی موثر بر بدن زنان نیز توجه دارد و معتقد است اساساً الگوی فرهنگی غربی در سطح بین المللی که از طریق رسانه‌های جمعی و تکنولوژی های نوین ارتباطی تشدید و تسهیل می گردد ارزش های خاصی مرتبط با اشکال و اندازه های بدنی ایده آل و مطلوب مورد تأکید قرار می گیرد به طوری که این گونه ارزش ها به عنوان ایده آل و اهداف عینی بر رفتارهای افراد به ویژه در جوامع مختلف برای هماهنگ کردن یا نزدیک تر کردن خصوصیات بدن خود با این ارزش ها مورد توجه قرار می گیرند. نمونه مشخص که از این ارزش ها مورد توجه قرار می گیرند. نمونه مشخص از این ارزش ها که امروزه در مورد زنان در اکثر جوامع مورد توافق قرارگرفته باریک اندامی است. او همچنین به پیامدهای سوء رژیم های لاغری برای روانی و جسمانی زنان اشاره کرده است. و از نظر جسمانی مشکلاتی که در اثر رژیم های لاغری ممکن است در رشد بدنی آنان اثر بگذارد و در رابطه با مسائل روانی رژیم های لاغری نوعی وسواس خوردن را نیز ایجاد می‌کنند، به طوری که اگر افراد بیش از مقدار لازم بخورند دچار احساس گناه می شوند
12-محمود بلوچی در تحقیقی که پیرامون جراحی زیبایی بینی انجام داده است (1376)، با بررسی 87 مورد از افرادی که تحت عمل جراحی زیبایی بینی قرار گرفته اند، به این نتیجه رسیده است که 96% علت انجام عمل مزبور به خاطر زیبا شدن بینی و نهایتا زیبا شدن صورت بوده است. سن 18 تا 35 سالگی بیشترین سن انجام عمل بوده است و 75% افرادی که تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، ‌قبل از عمل جراحی علاوه بر

مطلب مرتبط :   قبض، عقد، مریض، اهلیت، تصرفات، دارائی