شناسایی و الویت بندی عوامل موثر بر شفافیت نظام اداری ایران با بکارگیری …

0 Comments

بعد از تشکیل ماتریس تصمیم‌گیری، گام بعدی در این روش تعیین مقدار بهینه‌ی هر معیار می‌باشد. اگر مقدار بهینه‌ی معیار j برای تصمیم‌گیرندگان مشخص نبود آنگاه:
اگر مقدار بیشینه (ماکزیمم) برتری داشت:
(۳-۳)
 
و چنانچه مقدار کمینه (مینیمم) برتری داشت:
(۳-۴)
 
که در آن مقدار بهینه‌ی گزینه i در ارتباط با معیار jمی‌باشد(Turskis & Zavadskas, 2010: 598- 600).
مقادیر بیشینه به معنی مجموعه‌ای از معیارهای از نوع سود می‌باشد. یعنی جهت و سوی بهینگی بیشینه سازی است. و مقادیر کمینه به معنی مجموعه‌ای از معیارهای از نوع هزینه می‌باشد. یعنی جهت و سوی بهینگی کمینه سازی است(Dadelo et al, 2012: 70).
معمولاً، مقادیر عملکرد(کارایی) و وزن معیارها به عنوان ورودی در ماتریس تصمیم‌گیری نمایش داده می‌شود. معیارها، همچنین مقادیر و وزن‌های اولیه‌ی معیارها به وسیله‌ی کارشناسان و خبرگان تعیین می‌شود. اطلاعات به دست آمده می‌توانند به وسیله‌ی اشخاص ذینفع با توجه به اهداف و فرصت‌های آنان تصحیح شوند. سپس تعیین اولویت‌هایگزینه‌ها است که در چند مرحله (گام) انجام می‌شود(Turskis & Zavadskas, 2010: 600).
گام سوم: محاسبه‌ی ماتریس تصمیم نرمال[۴۸]
معمولاً معیارها اهمیت، اندازه و مقیاس‌های متفاوتی دارند. هدف گام بعدی این است که از معیارهای نسبی به مقادیر ارزش‌های وزن دهی شده برسد. به منظور جلوگیری از مشکلات ناشی از ابعاد مختلف معیارها، از نسبت(نرخ) ارزش بهینه استفاده شده است. نظریه‌های مختلفی در توصیف نسبت(نرخ) ارزش بهینه وجود دارد. با این حال مقادیر با استفاده از نرمال سازی ماتریس تصمیم‌گیری در بازه‌یا فاصله‌ی [۱و۰] یا بازه‌ی [∞و۰] ترسیم شده است.
در گام سوم مقادیر اولیه‌ی همه‌ی معیارها نرمال می‌شود، مقادیر که با استفاده از فرمول‌های زیر محاسبه می‌گردد، ماتریس تصمیم‌گیری نرمال شده را معین می‌کند.
(۳-۵)
معیاری که ارزش مورد نظر (ترجیحی) آن بیشینه است، به شکل زیر نرمال می‌شود:
 
(۳-۶)
معیاری که ارزش ترجیحی آن کمینه است، با استفاده از ۲ گام زیر نرمال می‌شود:
(۳-۷)
 
هنگامی که مقادیر بدون مقیاس(نرمال) هر معیار مشخص شد، در اصل، همه‌ی معیارهایی که در ابتدا مقیاس‌های متفاوتی داشتند می‌توانند با یکدیگر مقایسه شوند.
گام چهارم: محاسبه‌ی ماتریس تصمیم نرمال وزن دار[۴۹]
گام چهارم تعریف (معین کردن) ماتریس نرمال – وزن دار شده، است. می‌توان وزن معیار را با ۱ >>0 ارزیابی نمود. فقط وزن‌های کاملاً سنجیده (به درستی تعیین‌شده) باید استفاده گردد، زیرا وزن‌ها همیشه ذهنی هستند و در جواب مسئله تأثیر دارند. ارزش وزن معمولاً به وسیله‌ی روش ارزیابی کارشناس تعیین می‌گردد. مجموع وزن‌های باید به شکل زیر محدود شوند: (Turskis & Zavadskas, 2010: 601)
(۳-۸)
 
(۳-۹)
مقادیر وزن داده‌شده– نرمال شده‌ی تمام معیارها به شکل زیر محاسبه می‌گردد:
(۳-۱۰)
 
که در آن وزن (اهمیت) معیار j است و مقدار نرمال شده از معیار jمی‌باشد(Turskis & Zavadskas, 2010: 602)
گام پنجم: تعیین مقادیر بهینه برای هر گزینه
تعیین مقادیر تابع بهینگی برای هر گزینه می‌تواند به صورت مجموع مقادیر نرمال وزن دار به روش زیر محاسبه گردد:
(۳-۱۱)
که در آن مقدار بهینه‌ی تابع به ازاء گزینه‌ی iام می‌باشد.
 
بزرگترین مقدار بهترین است، و کمترین آن بدترین. با توجه به روند محاسبه‌شده، تابع بهینگی دارای یک رابطه مستقیم و متناسب با مقادیر و وزن‌های از معیارهای بررسی‌شده و تأثیر نسبی آن‌ها بر روی نتیجه‌ی نهایی است. بنابراین، بیشترین مقدار( ارزش) تابع بهینگی اثربخش‌ترین متغیر است. اولویت‌های گزینه‌هامی‌تواند با توجه به مقدار تعیین گردد. در نتیجه استفاده از این روش برای ارزیابی و رتبه‌بندی گزینه‌های تصمیم‌گیری مناسب است.
گام ششم: محاسبه‌ی درجه‌ی مطلوبیت هر گزینه
در مورد ارزیابی گزینه‌ها نه تنها تعیین بهترین رتبه اهمیت دارد بلکه مهم است که کیفیت(مطلوبیت) نسبی هر گزینه‌ی مطرح‌شده نیز مشخص شود. به همین منظور از درجه‌ی مطلوبیت هر گزینه استفاده می‌گردد. درجه‌ی مطلوبیت هر گزینه (آلترناتیو) به وسیله‌ی مقایسه‌ی متغیر-که تجزیه و تحلیل شده است- با حالت ایده آل یعنی مشخص می‌گردد. معادله‌ی مورد استفاده برای محاسبه درجه‌ی مطلوبیت از یک گزینه به صورت زیر است:
(۳-۱۲)
که در آن و مقادیر بهینه‌ی معیار، به دست آمده از معادله‌ی (۳-۱۱)، می باشد.

این مطلب را هم بخوانید :
مقاله دانشگاهی - نقش مدیران در ارتقای سرمایه اجتماعی در آستان قدس رضوی۹۱- قسمت ۱۵

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است