دانلود پایان نامه
سویه، قانونمندی، رواداری، مسئولیت پذیری، پاسخ گویی، انتقادپذیری، شفافیت و …چنانچه چنین ویژگی هایی، رفتارهای اخلاق بنیاد مدنی در کنش گران مدنی و به دنبال آن ها در شهروندان پدید آورد، آنگاه می توان شاهد یک جامعه مدنی نیرومند و اخلاقی بود که با پشتوانه چنین باورهای نگرشی- ارزشی همراه با پایبندی عملی بتواند همکار و مشوق حکومت باشد و با چالش ها، انتقادهای منصفانه و در میان نهادن راهبردهای سودمند، حکومت را به حکمرانی خوب وادارد و در این زمینه یاری رساند(سردارنیا،جامعه مدنی اخلاقی و حقوق…پیشین: 72).
تجربه بشری مبین این واقعیت است که احزاب، اتحادیه ها و سازمان های رسمی، صنفی، اقتصادی، اجتماعی- مدنی، بستر لازم توسعه سیاسی- اقتصادی- اجتماعی هستند. با حضور این سازمان ها و تشکل ها است که متخصصان، اندیشمندان و در واقع توسعه سازان، احساس امنیت کرده و این خود باعث بروز خلاقیت می شود(رفیعی،1380: 62). در صورتی که تشکل ها و انجمن ها و کلاً گروه های موجود در عرصه جامعه مدنی دارای توان، آگاهی و سازماندهی مناسب باشند و در یک کلام، نهادهای جامعه مدنی از صلابت و قدرت زیادی در سطوح مختلف جامعه برخوردار باشند، فرآیند توسعه یافتگی در آن کشور، با کم ترین ناهنجاری و فساد و با موفقیت بیشتری همراه خواهد بود. در کشور مصر نهادهای مدنی و مردمی چندان قویی وجود ندارد. با تأملی در تاریخ مصر می بینیم که این کشور در سراسر تاریخ خود متشکل از دولت و جامعه ای خودکامه بوده است. در این کشور مشروعیت دولت ها بر پایه حق و قانون نبوده است بلکه بر پایه قدرت و اقتدار بوده است.
صرف وجود ظاهری و پوشالی از جامعه مدنی به معنای وجود ماهوی آن نیست. در مصر نیز بررسی تاریخی به وضوح نشان می دهد که دگرگونی ها و جابه جایی های قدرت در این کشور اغلب پرشتاب و نسنجیده بوده است؛ از این رو، بایستی ویژگی اساسی جامعه مصر را عدم پیوستگی و استمرار دانست که در نتیجه نبود طبقات و نهادهای اجتماعی مردمی سبب به وجود آمدن طبقه اعیان و آریستوکراسی شده است.
بنابراین از یک سو، ضعف جدی جامعه مدنی و نیروهای اجتماعی و سرکوب سیاسی، مانع تحقق تجربه مشارکت واقعی شهروندان مصری شد. از دگر سو، نابرابری شدید اقتصادی و اجتماعی سبب گسترش فساد اقتصادی و سیاسی در جامعه مصر شد(سردارنیا،1390الف: 110) این مورد حتی در سطح خرد یعنی در اداره شهرها نمود روشن تری پیدا می کرد زد و بندهای شدید پشت پرده در راستای کاغذ بازی های اداری برای حذف یا گرفتن قرار دادهای اداری برای ارائه خدمات به شهروندان، عدم شفافیت مالی در زمینه تصمیمات اتخاذ شده از سوی حکمرانان شهری در مصر و عدم مشارکت شهروندان مصری در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری نمونه دیگری بر عدم تحقق حکمرانی خوب شهری در مصر می باشد.

3. بخش خصوصی
بخش خصوصی به عنوان عامل تولید در تقویت سرمایه گذاری ها و رشد تولید ناخالص ملی به منظور افزایش درآمد سرانه و پویایی اقتصاد و بازار و ایجاد رفاه نسبی یکی از بخش های مهم در تسهیل حکمرانی خوب شهری و توسعه پایدار شهری است. دولت نقش مهمی در توسعه دارد اما تنها نقش آفرین نیست(علیزاده و عرب،پیشین: 323) . توسعه انسانی پایدار تا حدی بستگی به ایجاد مشاغل و ارائه درآمدهای کافی برای بهبود استانداردهای زندگی می باشد. در دهه های اخیر اغلب دولت ها تشخیص داده اند که بخش خصوصی منبع اصلی ایجاد فرصت های شغلی می باشد. بنابراین رشد منصفانه، برابری جنسیتی، صیانت محیط زیست و ایجاد اشتغال در جامعه حاصل نمی شود مگر با تعامل بخش های دولتی و خصوصی، به گونه ای که دولت در توسعه بخش خصوصی اقدامات ذیل را انجام دهد:
1. ایجاد یک محیط باثبات در جامعه.
2. صیانت از بازارهای رقابتی.
3. پشتیبانی و حمایت از شرکت های ایجادکننده اشتغال.
4. جذب سرمایه و کمک به انتقال دانش و تکنولوژی.
5. تقویت حاکمیت قانون.
6. حمایت از محیط زیست و منابع طبیعی(رزمی و صدیقی،پیشین: 10-9).
در جامعه مصر که تاکنون به شکل یک جامعه پدرسالار اداره می شده است بخش خصوصی در این کشور نه تنها فعالیت چندانی ندارد بلکه زیرساخت های لازم یا به مفهوم دیگر برنامه های قوی و لازم برای تقویت آن وجود ندارد البته لازم به ذکر است در شهرداری قاهره یک سری از فعالیت های شهرداری نظیر اداره فضای سبز شهری و جمع آوری زباله های شهری به برخی از نهادهای وابسته به شهرداری قاهره محول شده است. ولی همان طور که گفته شد بخش خصوصی که بخواهد در بخش های زیرساختی شهر قاهره سرمایه گذاری کند وجود ندارد.

مطلب مرتبط :   دانلود مقاله قرض الحسنه پس انداز، اجاره به شرط تملیک

ب. جمع بندی و بیان شاخص های حکمرانی و مدیریت شهری مطلوب در کلان شهر قاهره
حکمرانی، امری صرفاً انتزاعی نیست و باید بر گسترهای جغرافیایی اعمال شود و نمود بیرونی داشته باشد. این گستره جغرافیایی می تواند کل کره زمین، قاره، منطقه، کشور، شهر یا یک محله شهری باشد. در این بین با توجه به تمرکز جمعیت دنیا در شهرها و پیچیدگی های زندگی شهری، حکمرانی شهری از اهمیت ویژهای برخوردار است.
آن گونه که از تعریف حـکمرانی بر می آید، مجموعهای از ارتباطات و تعاملات عمودی و افقی بین افراد و سازمان های مختلف شکل می گیرد و تعامل مثبت آن هاست که موجد و موجب حکمرانی خوب (شهری) میگردد. پس شناسایی این افراد و سازمان ها یا همان کنش گران عرصه شهری از اهمیت بالایی برخوردار است.

1. حاکمیت قانون120
میزان احترام عملی که دولت مردان و شهروندان یک کشور برای نهادهایی قائل هستند که با هدف وضع و اجرای قانون و حل اختلاف ایجاد شده است. زمینه ساز بحث قانونمندی در یک کشور می باشد. در ضمن در حکمرانی خوب شهری توجه به حقوق شهروندان اهمیت زیادی دارد. در کشور مصر دولت مرکزی در ظاهر امر سخنان بسیاری از رعایت حقوق شهروندان مصری کرده است منتها میزان تحقق آن و رعایت حقوق شهروندان و حقوق اقلیت و اقشار ضعیف در این کشور بسیار ضعیف می باشد. در شهر قاهره نیز رعایت قوانین و مقررات شهری از سوی مدیران شهری تا قبل از انقلاب مصر تا حدی رضایت بخش بود منتها پس از آن به بهبود وضعیت و اجرای صحیح قانون از سوی دست اندرکاران نه تنها کمکی نکرده بلکه وضعیت وخیم تر هم شده است. برای نمونه کاغذبازی و پارتی بازی و عدم رعایت قانون بسیار زیاد به چشم می آید. در بحث استخدامی نیز از آنجایی که هنوز تجمیع صورت نگرفته دست کاری و اعمال نفوذ در آن بسیار زیاد می باشد(Newman,2012:pp. 87-89).

2. حق اظهار نظر و پاسخ گویی121
بدین معنا که شهروندان بتوانند حکمرانان شهری را در برابر آنچه که بر مردم تأثیر می گذارد مورد پرسش و پاسخ قرار دهد. این شاخص بیانگر مفهوم هایی مانند: حقوق شهروندی، حقوق سیاسی، آزادی بیان و تجمعات سیاسی و اجتماعی، آزادی مطبوعات، میزان نمایندگی حاکمان از طبقه های اجتماعی، فرایندهای سیاسی در برگزاری انتخابات و … است. این موارد در مصر اغلب به صورت افراطی و کنترل نشده بارها مورد استفاده قرار گرفته؛ هر بار نیز این تجمعات نیز سبب تخریب های بسیاری شده است. شاید چنین به ذهن برخی تحلیل گران متبادر شود که این مورد که شهروندان مصری بتوانند از این حق خود استفاده نمایند به معنای آزادی اظهارنظر می باشد ولی واقعیت امر این گونه نیست چرا که این مسئله نشان دهنده عدم تحقق گفتمان مسالمت آمیز بین گروه های مصری و شهروندان این کشور می باشد.
به هر حال، در شهر قاهره تدابیری اندیشیده شده است که در تالار شهر قاهره هر شهروندی که پرسشی داشته باشد می تواند با مراجعه به آنجا پاسخ خود را دریافت کند122 ولی با این حال شهر قاهره راه بسیاری دارد تا بتواند خود را به عنوان یک شهر موفق در عرصه حکمرانی خوب شهری بداند.

3. ثبات سیاسی و عدم خشونت123
این شاخص به میزان ثبات رژیم حاکم و رهبران آن، درجه احتمال تداوم حیات مؤثر دولت و تداوم سیاست های جاری در صورت مرگ و میر یا تغییر رهبران و دولت مردان فعلی می پردازد.
ثبات سیاسی و عدم خشونت به عنوان مؤلفه هایی که بسترساز توسعه پایدار شهری می باشند. در مصر کنونی نشانی از ثبات سیاسی در این کشور دیده نمی شود. جامعه کنونی مصر در تلاطمی از ناآرامی ها و بی ثباتی فرو رفته است. از آنجایی که شهردار شهر قاهره نیز به وسیله دولت مرکزی برگزیده می شود می تواند در عملکرد او نیز تأثیر بسزایی بگذارد.

4. کارائی و اثربخشی124
بیانگر کارآمدی دولت در انجام وظایف محوله که شامل مقولات ذهنی همچون کیفیت تهیه و تدارک خدمات عمومی یا کیفیت نظام اداری، صلاحیت و شایستگی کارگزاران و استقلال خدمات همگانی از فشارهای سیاسی می باشد. براساس گزارش برنامه توسعه سازمان ملل می بینیم که در مصر تا قبل از انقلاب، شهرداری قاهره در ارائه خدمات عمومی به شهروندان قاهره ای موفق تر عمل می کرده است. منتها بعد به بار نشستن انقلاب مصر اختلالاتی در ارائه خدمات عمومی پیش آمد که رفته رفته ارائه خدمات عمومی و انجام وظایف شهرداری به درستی انجام می شد تا پس از مدتی با توجه به تحولات اخیر مصر حتی شهرداری های مصر به ویژه شهرداری قاهره در ارائه خدمات عمومی و انجام وظایف قانونی خود با مشکلات عدیده ای روبرو شده است. برای مثال حتی شهرداری از انجام یکی از وظایف سنتی خود که همان رسیدگی به وضعیت زیباسازی شهر و جمع آوری زباله های شهری می باشد، عاجز و در مانده است. البته در سخنان شهردار فعلی قاهره125 در مورد تلاش برای بهبود کیفیت زندگی شهروندان قاهره ای بسیار صحبت شده است126.

مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه ارشد درمورد مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق موضوعه ایران، مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی

5. مشارکت شهروندان در حکمرانی خوب شهری قاهره
مدیران شهری، بدون شک اداره امور شهر و شهرداری بدون مشارکت شهروندان نمی تواند در هیچ کدام از امور محوله و ذاتی خود موفق عمل نمایند. در شهر قاهره با توجه به تمرکز قدرت که در ساختار سیاسی این کشور نهادینه شده است به طور اخص تر به ساختار شهری قاهره و سایر شهرهای این کشور نیز رسوخ پیدا کرده است. این تمرکز شدید قدرت و سلسله مراتبی بودن تصمیم گیری در مصر سبب شده که تصمیمات عمده و اساسی در مرکز اخذ شود و در مناطق شهری و سایر مناطق بدون نظرخواهی واقعی از شهروندان مصری (قاهره ای) به اجرا درآید.

6. تمرکززدایی127 به عنوان یکی از مؤلفه های اصلی حکمرانی خوب شهری در مصر
تمرکززدایی وظایف دولت که از طریق ایجاد نزدیکی بین مردم و دولت انجام می شود یکی از طرق افزایش میزان پاسخگوئی دولت می باشد. از آنجا که گرایش عمومی مردم، مشارکت بیش تر در تعیین سیاست های محلی، پیگیری امور بومی و مشارکت در انتخابات محلی است تمرکززدایی می توان این گرایش ها را محقق ساخته و دولت محلی پاسخگو را به وجود آورد. همان طوری که پیش از این بیان شد ساختار سیاسی مصر یک ساختار متمرکز می باشد در اداره امور شهری نیز این تمرکزگرایی ادامه دارد. در شهر قاهره مصر که یکی از بزرگ ترین شهرهای عربی به حساب می آید رابطه شورای شهر، شهرداری با سایر کنش گران شهری یک رابطه یک طرفه است چرا که رابطه قویی بین بخش خصوصی، نهادهای مدنی و شهروندان با بازیگرانی همچون شورای شهر و شهرداری وجود ندارد بلکه قدرت اصلی در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری در دست دولتمردان این کشور و این دو نهاد خلاصه شده است.

ج. نگاهی اجمالی به دلایل عدم موفقیت حکمرانی شهری در کلان شهر قاهره
در موفقیت یا عدم موفقیت اجرای شاخص های حکمرانی خوب شهری به عوامل متعددی بستگی دارد که در ذیل به مواردی از آن اشاره شده است.

1. فقدان جامعه مدنی در کشور مصر
با تأملی در تاریخ مصر می بینیم که این کشور در سراسر تاریخ خود متشکل از دولت و جامعه ای خودکامه بوده است. در این کشور مشروعیت دولت ها بر پایه حق و قانون نبوده است بلکه برپایه قدرت و اقتدار بوده است.
صرف وجود ظاهری و پوشالی از جامعه مدنی به معنای وجود ماهوی آن نیست چرا که؛ جامعه مدنی، بی اخلاق مدنی، تنها اسمی و پوست های بی درون مایه خواهد بود. به مفهوم دیگر، اخلاق مدنی، هسته و جوهره جامعه مدنی است و نهادهای مدنی پوسته بیرونی آن، و پوسته بی درون مایه، ارزشی نخواهد داشت.مهم ترین ویژگی های اخلاق مدنی عبارت است از: اعتماد، احترام دوسویه، قانونمندی، رواداری، مسئولیت پذیری، پاسخگویی، انتقادپذیری، عدالت دوستی، شفافیّت، وظیفه شناسی، نفی سلطه گری و سلطه پذیری، نفی تبعیض و فساد و قانون شکنی و انحصارطلبی و غیره می باشد.
چنانچه چنین ویژگی هایی، رفتارهای اخلاق بنیاد مدنی در کنش گران مدنی و به دنبال آن ها در شهروندان پدید آورد، آنگاه می توان شاهد یک جامعه مدنی نیرومند و اخلاقی بود که با پشتوانه چنین باورهای نگرشی ارزشی همراه با پایبندی عملی بتواند همکار و مشوّق حکومت باشد و با چالش ها، انتقادهای منصفانه و در میان نهادن راهبردهای سودمند، حکومت را به حکمرانی خوب و در عرصه شهری سبب تحقق حکمرانی خوب شهری خواهد شد. در نبود پایبندی عملی کنش گران مدنی به باورها و ارزش های یاد شده و نیز چنانچه آنان خود در فساد و تبعیض دست داشته باشند، آیا می توانند افکار عمومی را برای فشار آوردن بر حکومت برانگیزند؟ آیا جامعه مدنی انحصارگرا و انتقادناپذیر می تواند به حکومت انتقادپذیر بینجامد؟ یکی از نمودهای برجسته اخلاق مدنی، پایبندی کنش گران مدنی به مصالح همگان و اخلاق عمومی