درزها نسبت مستقیم با مجذور سرعت باد دارد اندکی کاهش در سرعت باد تاثیر زیادی در پائین آوردن این تهویه ناخواسته به جای می گذارد . به عنوان مثال اگر سرعت باد به نصف تقلیل یابد میزان نفوذ هوا از لابه لای درزها به یک چهارم کاهش می یابد( Starbuck ,2000)
دمای متاثر از باد که ” دمای سوز54 “نامیده می شود منتج از تاثیر سرعت باد در محیط است.
بیشترین درصدکاهش سرعت باد در نزدیکی بادشکن اتفاق افتاده وبا دورتر شدن از آن درصد کاهش سرعت باد نیز کمتر می گردد همچنین هر چه ارتفاع بادشکن بیشتر گردد سایه باد (منطقه آرام ) طولانی تری نیز وجود خواهد داشت .
بادشکن ها به طور کلی می توانند به دوبخش گیاهی وغیر گیاهی طبقه بندی می شوند اما غالباً از گیاهان درطراحی بادشکن ها استفاده می شود که دراین خصوص توجه به نکات زیر حایز اهمیت است :
اگرچه بادشکن ها قادرند ساختمان را از فاصله 30 برابر ارتفاع بادشکن محافظت نمایند اما مطلوب ترین فاصله کاشت گیاه از نبا جهت کسب نتایج بهتر فاصله بین 5 تا 7 برابر ارتفاع گیاه است .
تراکم مطلوب یک بادشکن گیاهی درحدود 60٪ است .
از درختانی که شاخ وبرگ آنها به زمین نزدیک است استفاده شود .
برای درختان همیشه سبز از دویا سه ردیف برای درختان خزان پذیر چهار یا پنج ردیف به صورت یک درمیان استفاده شود .
بهتر است از درختان با ارتفاع های متغیر استفاده کرد تا خط آسمان کاملا ً صافی نداشت .
حداقل فاصله کاشت درخت از بنا باید درحدود 30 سانتیمتر باشد (یعنی گیاه باید طوری کاشته شود که شاخ وبرگهای آن پس از رشد 30 سانتیمتر از بنا فاصله داشته باشند ).
همچنین مطالب ذیل ملاحظات کلی در طراحی بنا به منظور محافظت در برابر باد سرد زمستانی را ارایه می نماید( قیابکلو، 1381) :
پرهیز ازاحداث بنا درمکان هایی که همیشه در معرض وزش باد هستند از قبیل رأس تپه ها.
احداث دیوار اطراف حیاط جهت پیش گیری از نفوذ باد.
به حداقل رساندن ارتفاع بنا درمناطق با وزش باد بسیار شدید.
طراحی فشرده در جهت به حداقل رساندن جبهه های روبه باد.
استفاده از شکل های آیرودینامیکی وگوشه های گرد درجهت به حداقل رساندن سطوح خارجی ومقاومت ساختمان در برابر باد.
چسبیدن بناها مجاور به یکدیگر جهت پیشگیری از نفوذ باد وتبادل حرارتی.
قرار دادن فضاهایی از قبیل پارکینگ ،موتور خانه ویا انباری ونظایر آن درقسمت های بادگیر ساختمان.
استفاده از گلخانه وفضاهای مشابه جهت جلوگیری از نفوذ باد به داخل ساختمان.
پوشاندن جبهه های بادگیر بنا توسط خاک.
به حداقل رساندن بازشوها درجبهه های بادگیر بنا واحداث ورودی ها در جبهه های پشت به باد.
استفاده از درهای چرخان ویا دوتایی (پیش فضا ) در ورودی ها به منظور پیش گیری از نفوذ به باد به داخل.
پوشاندن درز درها وپنجره ها وکلیه دریچه های غیر ضروری ساختمان.

3-11-5-4- شکل مناسب ساختمان
به منظور کاهش تلفات حرارتی ساختمان ها همواره بهتر است که نسبت سطح جانبی به حجم بنا (A/V) به حداقل ممکن رسانده شود .بنابراین هرچه شکل ظاهری بنا فشرده تر وبه نیمکره نزدیک تر باشد نسبت سطح جانبی به حجم عدد کوچکتری رانشان خواهد داد.

شکل 3- 51- مقایسه A/V در شکل های مختلف با حجم یکسان(شعاع نیمکره= 4.5 متر)،ماخذ: قیابکلو،1393
همان گونه که درشکل مشاهده می شود در تلفیق واحد های مسکونی نیز هر چه واحدها به صورت فشرده تر با یکدیگر تلفیق شوند نسبت سطح جانبی به حجم کل ساختمان کمتر ودرنتیجه اتلاف حرارت نیز کمتر خواهد شد.

شکل 3-52- تلفیق متنوع یک حجم پایه به ابعاد m5×10×20 و تاثیر آن بر مقدار A/V، ماخذ: قیابکلو،1393

3-11-6- عایق های حرارتی
خانه های خورشیدی باید به خوبی عایق شده باشند و سرعت نشت هوا در آنها کاهش یابد تا گرمای خورشید را نگاه دارند بنابراین با انجام عایق کاری خوب مقدار متنابهی از انرژی که امروزه به هدر می رود می تواند ذخیره ومورد استفاده قرارگیرد به طور کلی برای عایق های حرارتی عملکرد های زیر را می توان در نظر گرفت :
کمک به ذخیره انرژی
کنترل انتقال گرما
کنترل درجه حرارت
پیش گیری از یخ زدگی
حفاظت در برار سوختگی
کنترل آتش
در اکثر اوقات عایق ها جهت انجام وظایف بالا به طور مخلوط انتخاب می شوند . در عایق های حرارتی محفظه های کوچک وحباب های درون موادی که پر از هوا یا گاز هستند جریان گرما را سد می کنند . محفظه ها یا حباب ها باید به قدری کوچک باشند که به مقدار کافی مقاومت در برابر جریان هوا را به وجود آورند . در حقیقت مقاومت ایجاد شده در برابر هوا یا گاز انتقال گرما از طریق جابجایی درون یک حفره را به میزان حداکثر کاهش می دهد . مواد عایق همچنین باید به اندازه کافی منعکس کننده حرارت باشند تا انتقال گرما از طریق تشعشع به حداقل برسد . بنابراین وقتی اختلاف درجه حرارت بین سطوح عایق پیش می آید اغلب روش های انتقال حرارت (هدایت ، جابه جایی وتشعشع ) به طور مخلوط ومرکب از درون عایق اتفاق می افتد . نفوذ رطوبت در عایق در حقیقت اثر تخریبی دارد زیرا در صورت نفوذ رطوبت به درون عایق فضای خالی ما بین سلول های ماده عایق پر از آب و یخ می شوند . میزان انتقال حرارت این مخلوط عایق و آب مشابه آب خواهد بود که درنتیجه عایق پر از آب و یخ حرارت را چندین مرتبه بیشتر منتقل خواهد کرد .
بنابراین عایق های جاذب رطوبت حتما باید مجهز به بخاربند باشند تا بتوانند از نفوذ رطوبت و آب به داخل عایق به طور کامل جلوگیری نمایند حافظ بخار ضعیف که حاوی سوراخ وترک باشد به سرعت عایق راتخریب خواهد کرد .
اکثر عایق کاری های ساختمانی در زمان ساختت ساختمان انجام می شوند در ساختمان ها معمولا ً عایق بین لایه آجری بیرونی ولایه گچی درونی قرار می گیرد برای این که عملکرد عایق صحیح وموثر باشد یک بخار بند بسیار قوی باید درجایی از دیوار نصب گردد که بتواند جلوی حرکت بخار را بگیرد.
در مناطق گرمسیر در حالی که فصل سرما کوتاه است . عایق کاری صرفا جهت جلوگیری از ورود هوای گرم محیط به داخل است دراین حالت حفاظ بخار در لایه خارجی عایق باید نصب گردد تا از ورود بخار به داخل ساختمان جلوگیری کند به عکس در مناطق سردسیر بخاربند باید در لایه داخلی عایق نصب گردد. به عنوان مثال اگر یک لیوان آب خنک در هوای گرم اتاق قرار گیرد همواره روی سطح لیوان (قسمت گرم تر ) خیس خواهد شد .بنابراین به زبان ساده تر حفاظ بخار همیشه باید درجهت گرم تر عایق باشد.
نوع دیگر عایق از نظر طرز کار نوع انعکاسی است که با استفاده از ورق های فلزی با ضریب جذب پایین بیشترین مقاومت در برابر جریان هوا را به وجود می آورد این ورق ها باید به گونه ای قرار گیرند که جا به جایی را به حداقل رسانده و طوری باید مهار شوند که انتقال حرارت از طریق پایه ها به حداقل رسیده و حرارت به سمت مورد نظر منعکس گردد.
نمونه دیگر عایق ا زنوع خلاء است که عایق ها درون ورق های منعکس کننده ودرمحفظه تنگ کاملا جاگیر شده وسپس هوای درون محفظه تخلیه می شود . ا زجمله این نمونه ها می توان به شیشه های چند جداره اشاره کرد(قیابکلو،1393) .

مطلب مرتبط :   ، آیات، هجای، آیۀ، است.، ایمان

انواع عایق های استاندارد در ایران
Iranian Standards for Thermal Insulation Materials
Mineral wool (Glass) stone/slag
Rigid polyurethane foam (P.U.R)
Expanded polystyrene (E.P.S)
Expanded perlite (E.P.B)

3-11-6-1- مشخصات و ویژگی های مهم عایق‌های حرارتی
– ضریب هدایت حرارتی حداکثر W/M.K 0.065
– مقاومت حرارتی
– مقاومت مکانیکی
-مقاومت در برابر آتش
– مقاومت در برابر شرایط جوی
– مقاومت در برابر نفوذ آب و هوا
خواص مکانیکی و شیمیایی عایق‌ها
– قلیائیت عایق‌ها در محدوده 7PH9 جهت جلوگیری از زخوردگی
– واکنش های شیمیایی نداشته باشند.
– غیر قابل اشتعال و شعله ور شدن
– پایداری ابعادی
– کوتاه کننده دامنه آتش
– پایداری مقاومتی
-مقاومت در برابر رشد قارچ، جلبک و …
– جذب صوت
– غیر سمی بودن
مشکلات میعان در پوسته ساختمان
– تغییر ابعاد
– تغییر مقاومت حرارتی پوسته
– طلبه کردن یا ترک خوردن پوشش نهایی
– خرد شدن بر اثر یخبندان
– رشد میکرو ارگانیسم های مخرب
– زنگ زدگی و پوسیدگی
برای جلوگیری از بروز مشکلات فوق بایستی از عایق و لایه های بخاربند در پوسته ساختمان استفاده نمود. البته نحوه استفاده از عایق و بخاربند در پوسته ساختمان بر اساس شرایط اقلیمی کشور به شرح زیر است:
1- در اقلیم سرد و کوهستانی، جهت گرم عایق در سمت داخل است.
2- در اقلیم معتدل و مرطوب (کرانه های خزر) بهتر است از عایق های معدنی استفاده نشود و در صورت استفاده لایه بخاربند در سمت داخل و یا در هر دو سمت توصیه می شود. عایق پلی استایرن بهترین پیشنهاد است.
3- در اقلیم گرم و خشک (کویری) جهت گرم عایق طرف داخل بوده و بهتر است بخاربند در سمت داخل نصب شود.
4- در اقلیم گرم و مرطوب جهت گرم عایق است خارج است و بهتر است بخاربند در سمت بیرون ع ایق نصب شود. مثلاً در مشهد بایستی تمامی لایه های بخاربند از سمت داخل نصب شود.
مساله بخاربند بسیار مهم و حیاتی است چون عدم استفاده از بخاربند، کیفیت عایق را از بین خواهد برد. در سقف سوله بایستی از لایه های پلی آورتان با دو لایه ورق در دو طرف استفاده کرد.
تذکر: در ساختمان هایی که از پانل های پیش ساخته با عایق پلی استایرن استفاده می شود، نیازی به استفاده از بخاربند نمی‌باشد(چراغچی، منصوری، 1391).

مطلب مرتبط :   شبکههای، شهروندان، شبکهها، رسانهای، اینترنت، ارتباطات

3-11-6-2- روش‌های عایق کاری دیوارهای ساختمان
اگر دیوار به عنوان بخشی از پوسته خارجی ساختمان به کار گرفته شود، بایستی آن را به وسیله یکی از روش های زیر عایق کاری حرارتی نمود:
1- عایق حرارتی از داخل (روش اول)
این روش برای دیوارهای سنگین و نیمه سنگین که در آن ها از مصالح بنایی با بتنی استفاده شده باشد، مناسب است.
1-1 عایق کاری حرارتی از داخل از جنس پلی استایرن
برای محافظت از این نوع عایق در برابر آتش و تسهیل عملیات نازک کاری معمولاً از آن به صورت قطعاتی استفاده می شود که از یک طرف دارای یک صفحه گچی چسبیده به پلی استایرن می باشد و طرف دیگر قطعه بر روی یک شبکه چوبی، پیچ و یا توسط چسب خمیری مخصوص بر روی دیوار با مصالح بنایی یا بتنی نصب می شود.
1-2- دیوار با عایق حرارتی از جنس پلی اورتان
این نوع عایق حرارتی معمولاً به صورت قطعات پیش ساخته با ابعاد استاندارد مورد استفاده قرار می گیرد. قطعات پلی اورتان در اکثر موارد در یک یا دو طرف با یک ورق پلاستیک تقویت شده یا با الیاف شیشه (فایبر گلاس)، کاغذ آلومینیوم و یا کاغذ قیر اندود و یا روغنی (کرافت) و گچ محافظت می‌شود. پلی اورتان در برابر آتش بسیار حساس است و در هنگام آتش گرفتن، تولید گازهای بسیار سمی می‌نماید.
از طرف دیگر در صورتی که وزن مخصوص آن کم باشد، جاذب آب خواهد بود. در نتیجه لازم است پیش بینی‌های ضروری (نظیر تامین 2 سانتیمتر گچ روی آن) صورت گیرد تا از آن در مقابل این دو عامل محافظت شود. در بعضی موارد خاص پلی اورتان در محل تزریق می شود تا تمامی فضاهای خالی پوسته را پر کرده و از بروز هر گونه درز و پل حرارتی جلوگیری شود. اما در این حالت بایستی به علت از بین رفتن لایه هوا، مسائل آب بندی دیوار به دقت مطالعه شود.
1-3- دیوار با عایق حرارتی داخلی از پشم معدنی (پشم سنگ یا پشم شیشه)
پشم سنگ معمولاً به صورت قطعات پیش ساخته با ابعاد استاندارد مورد استفاده قرار می گیرد. پشم سنگ و به خصوص پشم شیشه دارای ضریب نفوذپذیری (بخار آب) بالایی هستند و به همین علت در اکثر موارد با یک ورق گالوانیزه قیر اندود و یا کاغذ آلومینیوم در مقابل مخاطرات میعان محافظت می‌شوند.
در زمان نصب باید دقت شود که ورق محافظ در طرف گرم باشد و آسیبی به آن وارد نشود و در ضمن باید تا حد امکان از پدید آمدن هر گونه سوراخ در ورق محافظ جلوگیری شود و خرابی‌های احتمالی ترمیم گردد.
2- عایق حرارتی از داخل (روش دوم):
چنانچه عایق‌های حرارتی با جنس پلی اورتان و پلی استایرن مانند مشخصات بالا که در کارخانه تهیه می شود، در دسترس نباشد، می‌توان از دیتایل اجرایی زیر جهت اجرا استفاده نمود.

شکل 3-53- نصب عایق دیوار توسط اسکلت فلزی، ماخذ: چراغچی، منصوری، 1391
برای نصب عایق حرارتی بر روی دیوار در این روش، لازم است شبکه های فرعی از نوع چوب یا فلز با فواصل 60 یا 120 سانتیمتر (متناسب با ابعاد پانل های عایق حرارتی) به صورت قائم یا افقی ایجاد شود تا عایق در بین این شبکه قرار گیرد. شبکه را می توان توسط پیچ و رول پلاک به دیوار محکم نمود. سپس با نصب توری گالوانیزه (توری مرغی) یا رابیتس روی شبکه فرعی نازک کاری مطابق مشخصات انجام شود.
در صورتی که از عایق غیر صلب (الیاف معدنی- پشم سنگ و پشم شیشه) استفاده گردد، لازم است بین نازک کاری و لایق عایق فاصله ای از هوا بوده و روی عایق حتما عایق رطوبتی (فویل آلومینیوم، کاغذ کرافت و نایلون) قرار گیرد.
برای عایق های الیاف معدنی از نوع صلب نیز عایق رطوبتی لازم است تا از نفوذ هوای مربوط و میعان رطوبت هوا در پشت عایق جلوگیری شود. در صورت استفاده از عایق نفوذناپذیر (مانند یونولیت) استفاده از عایق رطوبتی ضرورتی ندارد.
2-1- راه دیگر، عدم استفاده از شبکه های فرعی است.