ــــــ، تهران:، فارسی".، سخن.، فارسی:، 1343،

تحقیقات ایرانی (تهران، 11ـ16 شهریورماه 1349)، مجموعه خطابه های نخستین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش مظفر بختیار. تهران: دانشگاه تهران، 1350، ج 1، ص 77ـ98.

دستورگویشی؛ تلفظ چند واژه؛ ویژگی های دستوری؛ ضمیرها؛ ساختمان افعال؛ ساختمان جمله.
525ـ حسن آبادی، محمود. “زنان و زبان”. مجله علوم انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان (ویژه نامه زبان و ادبیات). س6. پیاپی11. شهریور 1379، ص 85 ـ ؟.
زنان در زبان، جنس در زبان فارسی و دیگر زبان ها؛ جنس در گفتار؛ واژگان و تعبیرات میان زنان و مردان.
526ـ حسن زاده نیری، حسن. “زندان زبان”. زبان و ادب. مجله دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی (ویژه نامه زبان و ادبیات فارسی). س3. ش11. بهار 1379، ص ؟.
ادبیات راه گریز از زندان زبان: 1ـ دخل و تصرف ادبیات در حوزه صامت ها و مصوت ها 2ـ تصرف ادبیات در حوزه کلمات.
527ـ حسنی، حمید. “چه کنیم که غلط ننویسیم” ‍[پرسش و پاسخ، صحبتی درباره “غلط ننویسیم”، اثر ابوالحسن نجفی] کیهان. ش14833. 14 مرداد 1372، ص 13.
صحبتی درباره “غلط ننویسیم” آقای نجفی؛ نامه های مدارس و صدا و سیما.
528ـ ــــــ .”نکاتی درباره مقاله زبان فارسی در عصرحافظ” [ نقد اثر تقی وحیدیان کامیار]. زبان شناسی. س9. ش2. پاییزـ زمستان 1371، ص 96ـ100.
529ـ حسنیان، حسین. “ادغام همپایه در زبان فارسی”. زبان شناسی. س3. ش2. پیاپی6. پاییزـ زمستان 1365، ص 49ـ60.
ادغام هم پایه؛ عبارت ادغامی؛ واحدهای هم پایه؛ عنصر ادغامی؛ بررسی چند نظریه مربوط به ادغام هم پایه؛ نظریه ای شبیه برای زبان فارسی.
530ـ ــــــ . “شرایط “خوش ساختن” در دستورزایشی”. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان. دوره1. ش2ـ3. 1369، ص180ـ187.
مشخصه ارتباط”خوش ساختن” کنش زبانی؛ توانش زبانی؛ مفهوم مقبولیت در جمله.

531ـ ــــــ .”گروه اسمی زبان فارسی برمبنای ایکس تیره”. زبان شناسی. س6. ش1. پیاپی 11. دی 1368، ص 29ـ40.
ساخت سه ژرفای گروه اسمی.
532ـ ــــــ.”مقوله بی آوا”،درکنفرانس زبان شناسی نظری وکاربردی، (تهران، 15ـ16 دی ماه1369)، مجموعه مقالات نخستین کنفرانس نظری و کاربردی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، معاونت پژوهشی، 1372، ص 189ـ198.*
533ـ حسینی، امیر. “بررسی و تحلیل ویژگی های دستوری ـ نحوی مصدر زبان روسی در مقایسه با مصدر زبان فارسی”. پژوهش زبان های خارجی، نشریه پژوهشی دانشکده زبان های خارجی دانشگاه تهران. پیاپی12. بهارـ تابستان 1381، ص 19ـ32.
نقش مصدر در ساختارهای نحوی؛ جملات مصدری؛ ساختارهای نحوی با مصدری وابسته؛ ساختارهای نحوی با مصدر مستقل؛ وجوه جمله های مصدری.
534ـ حسینی، ضیاءالدین. “رمزگردانی، نشانه برجسته سازی در دوزبانگی”. نامه فرهنگ. دوره 3. س 9. ش 4. 1378، ص 78ـ83 .
قاعده های حاکم بر رمزگردانی در چهارچوب دستور؛ فرضیه درباره رمزگردانی در میان ایرانیان مقیم ایالت متحده در گفتگو به زبان فارسی؛ نمونه هایی از رمزگردانی های درون جمله ای و میان جمله ای.
535ـ حسینی، عبدالحمید. “پسوند در گویش مکریان”. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز. س23. ش1ـ4. پیاپی 97ـ100. 1350، ص 210ـ229.
پسوند؛ توضیح؛ مثال.
536ـ ــــــ .”پیشوند افعال در گویش مکریان”. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز. ش 3ـ4. پیاپی 95ـ96. پاییزـ زمستان 1349، ص 398ـ419.
الف) پیشوندهای بسیط ب) پیشوندهای مرکب
537ـ ــــــ . “توضیحاتی درباره مقاله پسوند در گویش مکریان”. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز. س25. پیاپی106. تابستان 1352، ص 260ـ266.
تصحیح دو اشتباه؛ تتم‍ّه.
538ـ حق بین، فریده. “بررسی میزان طبیعی بودن نظام تصریفی زبان فارسی برمبنای نظریه صرف طبیعی”. زبان و ادب، مجله دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی. س2. ش9ـ10. پاییزـ زمستان 1378، ص 75ـ 95.
1ـ ملاک طبیعی بودن در نظریه صرف طبیعی 2ـ ساخت واژه تصریفی: اسم و مقوله شمار، صفت و مقوله تفضیلی و عالی، عدد اصلی و نشانه های ترتیبی، فعل و وندهای تصریفی.
539ـ ــــــ . “زیرساخت متعدی و روساخت های نامتعدی”، ارایه شده در نخستین هم اندیشی دستور زبان فارسی (تهران، 28ـ29 بهمن ماه 1382).*
540ـ ــــــ . “نگرشی بر فرضیه قاموس گرایی در چارچوب دستور گسترده معیار”. مجله علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهراء. س4. ش11ـ12. 1373، ص 107ـ119.
1ـ دستور گسترده معیار 2ـ روش های تحلیل واژگانی 3ـ سطوح کارآیی 4ـ محتوای واژگان.
541ـ حق شناس، علی محمد. مقالات ادبی، زبان شناختی: “آشنایی با زبان شناسی همگانی”. تهران: نیلوفر، 1370، ص 217ـ237.
1ـ پیشینه 2ـ پیدایش 3ـ گسترش.
542ـ ــــــ . “آشنایی و اکنون شناخت، در زمینه زبان شناسی همگانی” [نقد کتاب “مبانی زبان شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی”، اثر ابوالحسن نجفی]. نشردانش. س2. ش3. فروردین ـ اردیبهشت 1361، ص 57ـ65.
543ـ ــــــ . مقالات ادبی، زبان شناختی: “بلوای واژه سازی”. تهران: نیلوفر، 1370، ص 239ـ253.
دلایل مخالفان نوآوری زبانی و شرح مسایل آن ها.
544ـ ــــــ . “دستگاه های چندگانه مصوت در زبان فارسی”. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی تهران (جشن نامه استاد محمدمقدم). س23. ش4. زمستان 1355، ص 82ـ99؛ نیز در: علی محمد حق شناس. مقالات ادبی، زبان شناختی. تهران: نیلوفر، 1370، ص 285ـ303.
ملاحظات نظری؛ ویژگی کلی واج شناسی فونمیک؛ ویژگی واج شناسی چندنظامی؛ توصیف مصوت های فارسی؛ هجاهای فارسی؛ واژه های فارسی؛ واحدهای زنجیری؛ واحدهای واجی.
545ـ ــــــ . “نقش های دوگانه همزه در ساخت آوایی زبان فارسی”. پژوهش نامه فرهنگستان زبان ایران. ش3. آبان 1357، ص23ـ57؛ نیز: در کنگره تحقیقات ایرانی (تبریز، 1ـ9 شهریورماه 1354)، مجموعه سخنرانی ششمین کنگره تحقیقات ایرانی. زیرنظر ناصر بقایی و اکبر بهروز. تبریز: دانشگاه آذرآبادگان، 2537=1357، ج2، ص 107ـ132؛ نیز در: علی محمد حق شناس. مقالات ادبی، زبان شناختی. تهران: نیلوفر، 1370، ص 257ـ283.
1ـ ملاحظات نظری 2ـ ملاحظات آوایی در مورد هجا و همزه در فارسی 3ـ همزه از دیدگاه واج شناسی یک نظامی 4ـ همزه از دیدگاه واج شناسی چند نظامی.
546ـ ــــــ . “وام گیری و پیامدهای صرفی و واژگانی آن”، در سخنرانی های سمینار نگارش فارسی (تهران، 11ـ14 شهریورماه 1363)، زبان فارسی، زبان علم (مجموعه سخنرانی های دومین سمینار نگارش فارسی). ‍[تهران]: مرکز نشر دانشگاهی، 1365، ص 129ـ130.
پنج راه برای چاره کمبود واژه در زبان فارسی؛ شرایط مناسب واژه سازی از جمله؛ راه رهایی فارسی از زنگارزدایی و نازایی صرفی.
547ـ ــــــ . “همزه در زبان و خط فارسی”، در کنفرانس زبان شناسی نظری و کاربردی (تهران، 23ـ25 اسفندماه 1379)، مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس زبان شناسی نظری و کاربردی. به کوشش علی میرعمادی، زیرنظر معاونت پژوهشی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، 1379، ج1، ص151ـ163؛ نیز: مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت معلم. دوره جدید. س3. ش9ـ11. تابستان، پاییز، زمستان 1374، ص 22ـ36.
همزه در آواشناسی فارسی؛ همزه در واج شناسی فارسی؛ همزه در الفبای فارسی.
548ـ حقوقی، عسگر. “خصوصیات دستوری و شیوه املایی تفسیر ابوالفتوح رازی”، در جلسات سخنرانی و بحث درباره زبان فارسی (آبان ماه 1351)، سخنرانی های سومین دور ه جلسات سخنرانی و بحث درباره زبان فارسی. تهران: اداره کل نگارش وزارت فرهنگ و هنر، 1353، ص 34ـ44.
دو مورد ازنکته های دستوری تفسیر ابوالفتوح رازی.
549ـ حکمت، عذرا.”کاف” ‍[ نقد مقاله احمدکسروی پیرامون کاف]. ارمغان. س12. ش9. آذر 1310، ص 610ـ623.
550ـ حمید رفیعی، محمدعلی. “بپرهیزید تا جایی که بتوانید از ابهام کژتابی” [نقد مقاله “کژتابی زبان” اثر بهاءالدین خرمشاهی]. کیهان فرهنگی. س6. ش4. پیاپی64. تیر 1368، ص 30ـ32.
551ـ حمیدیان، سعید. “بازهم “باز” (سخنی درباره حرف اضافه کهن)”. نشردانش. س19. ش1. پیاپی100. بهار1381، ص 53ـ58.
صورت کهن حرف اضافه “باز”؛ نخستین نظرها درباره حرف اضافه “باز”.
552ـ ــــــ . “درباب مقاله مهین دخت صدیقیان تحت عنوان “استعمال اسم به جای صفت”” [نقد و بررسی]. سخن. دوره26. ش1. آبان 2536=1356، ص 82ـ85 .
553ـ حیدری ملایری، محمد. “بحثی درباره صرف فعل در زبان علمی فارسی”. کتاب امروز (ویژه مینوی). پاییز 1352. دفتر ششم، ص 45ـ48.
آزمون اصطلاح شناسی؛ اهمیت مصدر بسیط؛ خصوصیت ذاتی؛ خویشاوندان فارسی.
554ـ خ، ا. “واژگان زبان فارسی” [معرفی و نقد اثر محسن ابوالقاسمی]. نامه فرهنگستان. دوره 5. ش2. پیاپی18. مهر1380، ص 213ـ214.
555ـ خالقی مطلق، جلال. “چهل ویک نکته از شاهنامه”، در: نامواره دکتر محمود افشار. به کوشش ایرج افشار، با همکاری کریم اصفهانیان. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، 1366، ج 3، ص 1828ـ1856.
شامل هفت نکته پراکنده دستوری.
556ـ ــــــ . “سرگذشت زبان فارسی”. ایرانشناسی. بتسدا، آمریکا. س1. ش1. بهار 1368، ص 76ـ87 .
قلمرو زبان پارسی باستان و مادی و پارتی باستان؛ نظریه دانش زبان شناسی درباره خاستگاه زبان فارسی دری؛ سبک فارسی سده چهارم هجری.
557ـ خانلری، پرویز [ناتل خانلری]. زبان شناسی و زبان فارسی: “است ـ هست”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص377ـ380.
تأکید در اسناد؛ چند مثال از شعر گذشتگان.
558ـ ــــــ . “انواع زبان ها”. سخن. دوره 19. ش4. شهریور 1348، ص379ـ389.
زبان های تک هجایی؛ زبان های پیوندی؛ زبان های صرفی؛ خانواده های اصلی و مهم زبان بشری.
559ـ ــــــ . “زبان شناسی و زبان فارسی: “او، او، او”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص343ـ346.
رابطه ضمیر شخصی و صیغه افعال در زبان های انگلیسی، فرانسه و فارسی، کاربرد ضمیر منفصل در صیغه مفرد غایب.
560ـ ــــــ . “اوـ او، او، نکته ای از دستورزبان فارسی”. سخن. دوره4. ش5. فروردین 1332، ص 436ـ437.
(این مقاله با عنوان دیگری در کتاب “زبان شناسی و زبان فارسی” از همین مؤلف از انتشارات امیرکبیر چاپ شده است.)
561ـ ــــــ . زبان شناسی و زبان فارسی: “باید، بایست، بایستی”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص352ـ365.
بایستن در پهلوی و فارسی دری؛ صیغه های گوناگون بایستی در زمان های ماضی و مضارع؛ فعل تابع بایستن.
562ـ ــــــ . “باید فارسی آموخت: بر علیه”. سخن. س1. ش6. آبان 1322، ص299.
معنی و معادل غلط “برعلیه”؛ ذکر یک شاهد درست در ادبیات فارسی.
563ـ ــــــ . “بحثی از: باید، بایست، بایستی”. سخن. دوره 8 . ش6. مهر 1336، ص529ـ538.
(این مقاله با عنوان دیگری در کتاب ” زبان شناسی و زبان فارسی” اثر همین مؤلف، از انتشارات امیرکبیر چاپ شده است.)
564ـ ــــــ . “بحثی در نحو فارسی: ساختمان جمله در زبان فارسی”. سخن. دوره 14. ش11ـ12. مرداد ـ شهریور 1343، ص939ـ961.
تعریفات؛ پیوستگی جمله های مستقل؛ جمله مرکب؛ جمله شرطی؛ مطابقت صیغه های فعل در جمله های مرکب شرطی.
565ـ ــــــ . زبان شناسی و زبان فارسی: “برسر… یا در سر…”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص371ـ372.

چند شاهد از شعر سعدی از واژه های “در سر” و “اندرسر”؛ شرط آوردن “را” علامت مفعول صریح در برخی جملات.
566ـ ــــــ . زبان شناسی و زبان فارسی: “برعلیه”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص341ـ342.
(این مقاله با عنوان دیگری در مجله سخن، س 1، ش 6 چاپ شده است.)
567ـ ــــــ . “بسوی آینده”. سخن. س2. ش11ـ12. دی ـ بهمن 1324، ص801ـ807 .
رسمیت یافتن لهجه ها؛ الفبای ساده تر برای خط ایرانی به منظور مکتوب کردن لهجه های ایرانی.
568ـ ــــــ . زبان شناسی و زبان فارسی: “به گردن، در گردن، از گردن”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص375ـ376.
چند شاهد مثال برای واژه “درگردن” از شعر شعرای کهن.
569ـ ــــــ . همان: “پسوند مصدر”، ص315ـ334.
عقیده نویسندگان دستور فارسی؛ مصدر در دوره های مختلف زبان فارسی؛ اصل “ـ تن” است؛ قانون “تجانس” در صوت های گفتار؛ تبدیل “ت” به “د”.
570ـ ــــــ . “پسوند مصدر در زبان فارسی”. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی تهران. س1. ش3. فروردین 1333، ص48ـ61.
(این مقاله با عنوان دیگری در کتاب ” زبان شناسی و زبان فارسی” از همین مؤلف از انتشارات امیرکبیر چاپ شده است.)
571ـ ــــــ . “پیدایش ضمایر فارسی” [نقد اثر نیکلا راست]. سخن. دوره 6. ش7. شهریور 1334، ص654ـ656.
572ـ ــــــ . زبان شناسی و زبان فارسی: “تحول زبان”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص89ـ98؛ چاپ سوم، [تهران]: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص77ـ85؛ نیز: سخن. دوره 8 . ش4. مرداد 1336، ص315ـ319.
علت و مبنای پیدایش قواعد زبان در مشرق زمین؛ دگرگون شدن اندیشه صورت واحد برای زبان؛ “استثناء”، “شاذ و نادر” و “قانون” در قلمرو زبان شناسی.
573ـ ــــــ . زبان شناسی و زبان فارسی: “تحول زبان فارسی”. تهران: امیرکبیر، 1343، ص99ـ106؛ چاپ سوم، [تهران]: بنیاد فرهنگ ایران، 1347، ص87ـ93؛ نیز: سخن. دوره 12. ش5. شهریور 1340، ص471ـ473.
نمونه ای از تحول حروف فارسی و قوانینی که بر این نوع تحول

]]>