o
67/158 d-f
8/4
A200
828/0 a
78/662 ab
00/800 a-c
22/137 r-u
830/0 a
22/675 c-e
33/813 b-d
67/134 w

نان پاریل
824/0 ab
44/629 a-d
44/763 c-e
00/134 u-w
827/0 a
33/642 d-g
00/777 d-g
11/137 vw
2/1
نان پاریل
806/0 a-c
33/591 e-h
78/733 e-h
44/142n-q
808/0 a-c
44/606 i-l
33/750 e-h
88/143 p-s
4/2
نان پاریل
792/0 b-e
89/560 j-m
55/707 j-m
67/146 i-l
797/0 a-d
67/581 m-p
89/729 h-k
22/148 k-n
6/3
نان پاریل
775/0 c-e
44/521 p-s
89/669 n-q
44/148 h-k
783/0 c-f
33/552 d-v
2/704m-p
89/151 h-j
8/4
نان پاریل
828/0 a
67/664 a
33/802 ab
67/137 r-u
834/0 a
11/733 a
55/878 a
44/145 m-p

شکوفه
824/0 ab
22/663 a
33/804 a
11/141 o-r
831/0 a
67/717 ab
33/863 ab
66/145 m-p
2/1
شکوفه
815/0 ab
44/640 a-d
56/785 a-d
11/145k-n
819/0 ab
22/684 b-d
67/835 a-d
44/151h-j
4/2
شکوفه
803/0 a-d
22/608 d-g
11/756 d-g
88/147 h-k
809/0 a-d
00/643 d-g
67/794 c-f
66/151 h-j
6/3
شکوفه
776/0 c-e
89/549k-n
89/707 j-m
00/158 de
786/0 b-e
67/595 l-o
11/758 e-h
44/162 cd
8/4
شکوفه
820/0 ab
55/624 a-d
11/761 c-f
55/136 s-v
818/0 ab
67/648 d-g
78/792 c-g
11/144o-r

سهند
809/0 a-c
55/567 i-l
11/701 j-m
5/133u-x
811/0 a-c
33/620 g-j
44/764 e-h
11/144 o-r
2/1
سهند
795/0 a-d
89/526 o-r
78/661 p-r
88/134t-w
795/0 a-d
00/569 p-s
89/715k-n
89/146l-o
4/2
سهند
732/0 gh
33/411 u
56/558 u
22/147 i-l
752/0 fg
33/489 wx
67/647 qr
33/158 d-f
6/3
سهند
567/0 l
89/226 w
55/383 w
67/156 ef
618/0 j
55/319 z
44/489 s
89/169 b
8/4
سهند
820/0 ab
33/658 a-c
55/802 ab
22/144l-o
821/0 ab
33/661 d-g
89/805 b-f
55/144 n-q

پایه Gf677
807/0 a-c
44/630 a-d
11/781 a-d
67/150 g-i
809/0 a-c
00/642 d-g
56/793 c-e
55/151 h-j
2/1
پایه Gf677
791/0 b-e
55/601 d-g
33/760 d-f
78/158 de
798/0 a-d
55/621 f-i
78/778 d-g
22/157 e-g
4/2
پایه Gf677
709/0 hi
22/433 tu
22/604 t
00/171 b
745/0 fg
44/488 wx
67/651 qr
22/163 c
6/3
پایه Gf677
611/0 k
89/333 v
67/513 v
78/179 a
645/0 i
00/371 y
44/545 s
44/174 a
8/4
پایه Gf677
میانگین هایی که در هر ستون و برای هر صفت دارای حروف متفاوت هستند، بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال 1% اختلاف معنی دار با یکدیگر دارند.
3-2-1-2-برهمکنش زمان و ژنوتیپ بر تغییرات کلروفیل فلورسانس
نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد، برهمکنش زمان و ژنوتیپ بر مقدار فلورسانس حداقل، فلورسانس حداکثر، فلورسانس متغیر و نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر در برگهای بالایی و پایینی در سطح 1%، معنیدار شد (جدول 3-6).
نتایج نشان داد که میزان فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، در برگهای بالایی و پایینی با افزایش مدت زمان اعمال تیمار شوری در تمامی ژنوتیپهای مورد مطالعه، به طور معنیداری کاهش یافت. کمترین میزان فلورسانس متغیر و فلورسانس حداکثر، در پایان ماه سوم مشاهده شد. بر طبق نتایج به دست آمده، بین ژنوتیپهای مطالعه شده، در ماههای اول، دوم و سوم از نظر میزان فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، اختلاف معنیداری وجود داشت. کمترین میزان فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، در ماه سوم به ترتیب در ژنوتیپهای 16-1، رقم سهند، پایه GF677، مشاهده شد (جدول 3-6).
میزان فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، در هر سه ماه، در برگهای پایینی کمتر از برگهای بالایی بود که احتمالا به دلیل پیر بودن برگهای پایینی و جوانتر بودن برگهای بالایی گیاه میباشد. شدت کاهش فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، در برگهای پایینی در ماه سوم با شدت بیشتری از برگهای بالایی رخ داد که می تواند به دلیل اثر شدیدتر تنش در برگهای پایینی گیاه باشد (جدول 3-6). بررسی نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر (Fv/Fm)، در برگهای بالایی و پایینی نشان داد که نسبت آن در ماه سوم در تمامی ژنوتیپهای بررسی شده، کمتر از ماه های اول و دوم بود، بطوریکه میزان کاهش آن در برگهای بالایی در ژنوتیپ 16-1، رقمهای مامایی، سهند و پایه GF677 در ماه سوم نسبت به ماه اول معنیدار بود، در حالیکه در رقمهای تونو، نانپاریل، شکوفه، شاهرود 12، A200 و ژنوتیپهای 25-1، 40-13، میزان کاهش آن معنیدار نبود (جدول 3-6).
کاهش نسبت فلورسانس متغیر به حداکثر (Fv/Fm)، در برگهای پایینی در رقمهای سهند، تونو، مامایی، A200 و ژنوتیپهای 16-1، 40-13 و پایه GF677 در ماه سوم نسبت به ماه اول معنیدار بود در حالی که در رقمهای شاهرود 12، نانپاریل، شکوفه و ژنوتیپ 25-1، میزان کاهش معنیدار نبود. این نتایج حاکی از آن است که شدت تنش وارد شده به برگهای پایینی بیشتر از برگهای بالایی است (جدول 6). نتایج به دست آمده با با نتایج رنجبر و همکاران [2006] و کداد و همکاران [2010]، مطابقت داشت. این پژوهشگران نیز، گزارش کرده بودند که میزان فلورسانس متغیر و نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر (Fv/Fm)، در تمامی ارقام بادام مورد مطالعه به طور معنیداری کاهش یافت، ولی میزان کاهش آنها، در بین ارقام بررسی شده، با یکدیگر اختلاف معنی داری نشان داد. آنها کاهش نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر (Fv/Fm)، را به دلیل تاثیر تنش شوری و تنش سرمایی بر محدودیت کارایی دستگاه فتوسنتز بیان کرده بودند. شوری نیز، همانند سرما، باعث بسته شدن روزنه های گیاهی در شرایط تنش شده و از این طریق موجب محدودیت در کارایی سیستم فتوسنتزی میشود. از طرفی مقدار فلورسانس کلروفیل به عنوان معیاری برای سنجش سالم بودن غشای تیلاکوئیدی و کارایی نسبی انتقال الکترون از فتوسیستم II به فتوسیستم I در نظر گرفته میشود. نسبت Fv/Fm حداکثر کارآیی کوآنتومی فتوسیستم II برای تبدیل نور جذب شده به انرژی شیمیایی را نشان می دهد. تنشهای محیطی با تأثیر بر فتوسیستم II باعث کاهش این نسبت می شوند [Morison and Videng, 1995].
جدول 3-6-برهمکنش ژنوتیپ و زمان بر میزان فلورسانس حداقل، حداکثر، متغیر و متغیر به حداکثر در برگهای بالایی و پایینی بعد از اعمال تنش شوری
نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر در برگهای پایینی
(Fv/Fm)
دامنه فلورسانس در برگهای پایینی
(Fv)
فلورسانس حداکثر در برگ های پایینی (Fm)
فلورسانس حداقل در برگهای پایینی
(Fo)
نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر در برگهای بالایی
(Fv/Fm)
دامنه فلورسانس در برگهای بالایی
(Fv)
فلورسانس حداکثر در برگ های بالایی (Fm)
فلورسانس حداقل در برگهای بالایی
(Fo)
زمان
ژنوتیپ
0001
0001
0001
0001
0001
0001
0001
0001

Pr F
804/0a-c
87/590 cd
73/734 b-e
86/143 h-l
803/0 ab
53/593d-i
40/739d-h
87/145 j-n
ماه اول
25-1
813/0 ab
57/575c-e
46/707c-g
00/132 st
805/0 a
73/588d-i
87/730d-h
13/142 n
ماه دوم
25-1
809/0 ab
93/555d-g
13/686f-k
2/130 t
802 ab
27/583e-i
73/725 f-h
47/142 n
ماه سوم
25-1
792/0a-d
67/589 cd
13/744 bc
47/154 cd
797/0 ab
40/598c-i
07/751 d-g
67/152 e-h
ماه اول
مامایی
768/0 c-e
00/565 d-f
00/723 b-f
00/158 bc
790/0 a-c
2/581e-i
00/734 e-h
80/152e-h
ماه دوم
مامایی
748/0 ef
27/483 j-l
03/634 l-n
80/150 de
767/0 bc
53/510 kl
53/657 jk
00/147i-m
ماه سوم
مامایی
798/0 a-c
00/548e-h
20/686f-k
2/138n-r
800/0 ab
2/616b-g
67/769 b-e
47/153e-g
ماه اول
40-13
800/0 a-c
93/545e-h
67/681g-k
73/135p-s
803/0 ab
2/628 b-d
27/780 b-d
07/152e-h
ماه دوم
40-13
763/0 de
20/479 kl
80/617 n
60/138n-q
788/0 a-c
00/573 g-i
67/723 f-h
67/150f-j
ماه سوم
40-13
788/0 a-d
46/553 d-g
5/701d-i
07/148e-g
794/0 a-c
2/601 c-h
07/756 c-g
87/154c-e
ماه اول
16-1
786/0 a-d
33/510 h-k
47/647k-n
13/137 o-r
790/0 a-c
53/552 ij
06/699 hi
53/146j-n
ماه دوم
16-1
723/0 fg
40/414 m
33/551 o
93/136 o-r
743/0 de
87/463 m
00/609 l
13/145k-n
ماه سوم
16-1
785/0 a-d
00/692 a
26/753 ab
27/161 ab
788/0 a-c
60/603 c-h
13/765c-g
53/161 a
ماه اول
شاهرود 12
789/0 a-d
13/561 d-g
33/710c-g
2/149 ef
791/0 a-c
67/577 f-i
27/726 f-h
60/148 h-l
ماه دوم
شاهرود 12
791/0 a-d
13/562 d-g
93/709 c-g
80/147 e-h
795/0 ab
73/573 g-i
53/723 gh
80/149 g-k
ماه سوم
شاهرود 12
796/0 a-c
47/560 d-g
0/703d-h
53/142j-n
799/0 ab
00/602c-h
93/752 d-g
93/150 e-i
ماه اول
A200
796/0 a-c
33/548e-h
80/687f-j
47/139m-p
799/0 ab
53/591d-i
0/740 d-h
47/148 h-l
ماه دوم
A200
783/0 b-e
60/521g-j
93/662i-m
33/141 k-n
795/0 ab
60/578f-i
47/727 f-h
87/148 h-l
ماه سوم
A200
812/0 ab
00/615 bc
26/757 ab
27/142j-n
812/0 ab
73/623 b-e
27/767 b-f
53/143 mn
ماه اول
نان پاریل
811/0 ab
93/608 bc
93/749 ab
00/141k-n
812/0 a
40/618 b-f
67/760 c-g
27/142 n
ماه دوم
نان پاریل
792/0 a-c
60/555 d-g
60/697 e-i
00/142j-n
802/0 ab
67/592d-i
93/736d-h
27/144 l-n
ماه سوم
نان پاریل
815/0 a
20/642 b
07/787 a
87/144g-k
820/0 a
40/682 a
87/831 a
47/149 g-k
ماه اول
شکوفه
813/0 ab
87/640 b
66/787 a
8/146e-i
817/0 a
20/687 a
67/839 a
47/152 e-h
ماه دوم
شکوفه
800/0 a-c
80/592 cd
00/739 b-d
2/146f-j
810/0 a
60/654 ab
67/806 ab
07/152 e-h
ماه سوم
شکوفه
779/0 b-e
93/511h-k
60/651j-n
67/139l-o
795/0 ab
67/589 d-i
00/740d-h
33/150 f-j
ماه اول
سهند
750/0 ef
80/482 j-l
07/626 mn
26/143i-m
760/0 cd
13/529 jk
33/683 ij
2/154 d-f
ماه دوم
سهند
705/0 g
60/419 m
00/562 o
4/142 j-n
720/0 e
33/469 m
80/622 kl
47/153 e-g
ماه سوم
سهند
785/0 a-d
47/592 cd
33/752 ab
87/159 ab
795/0 ab
67/613b-h
73/770 b-e
07/157 b-d
ماه اول
پایه Gf677
760/0 de
87/540e-h
80/703d-h
93/162 a
777/0 bc
07/569 hi
27/728 e-h
2/159 b
ماه دوم
پایه Gf677
697/0 g
13/461 l
00/621 n
87/159 ab
719/0 e
87/487 lm
2/646 j-l
33/158 bc
ماه سوم
پایه Gf677
800/0 a-c
73/554d-g
27/691 f-i
53/136 p-r
806/0 ab
07/641 bc
67/793 bc
60/152 e-h
ماه اول
تونو
789/0 g
67/530 f-i
27/665h-l
60/134 q-s
805/0 a
2/630 b-d
60/780 b-d
4/150 f-j
ماه دوم
تونو
773/0 c-e
33/495 i-l
33/629 l-n
00/134 r-t
796/0 ab
47/599 c-h
40/748 d-g
93/148 h-l
ماه سوم
تونو
میانگینهایی که در هر ستون و برای هر صفت دارای حروف متفاوت هستند، بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال 1% اختلاف معنی داری با یکدیگر دارند
3-2-1-3-برهمکنش تیمار شوری و زمان بر تغییرات کلروفیل فلورسانس
نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد، برهمکنش زمان و شوری بر مقدار فلورسانس حداقل، فلورسانس حداکثر، فلورسانس متغیر و نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر در برگهای بالایی و پایینی در سطح 1%، معنیدار شد (جدول 3-7).
بر اساس نتایج به دست آمده، میزان فلورسانس حداقل، در برگهای بالایی و پایینی با افزایش غلظت شوری، بطور معنیداری افزایش یافت. بیشترین فلورسانس حداقل، در هر سه ماه (ماههای اول، دوم و سوم) در گیاهانی که با تیمار 8/4 گرم در لیتر، آبیاری شده بودند، مشاهده شد (جدول 3-7).
میزان فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، در برگهای بالایی و پایینی، تحت تاثیر اثر برهمکنش شوری و زمان قرار گرفت. با افزایش غلظت و مدت زمان اعمال تیمار شوری، فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، در برگهای پایینی و بالایی کاهش یافت. کمترین میزان فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر در پایان ماه سوم، به ترتیب به میزان 55/555 و 24/362 در برگهای بالایی و 88/473 و 45/319 در برگهای پایینی و در گیاهانی با تیمار 8/4 گرم در لیتر، آبیاری شده بودند، مشاهده شد. این نتایج حاکی از آن است که فلورسانس حداکثر و فلورسانس متغیر، در برگهای پایینی به مقدار بیشتری از برگهای بالایی کاهش مییابد (جدول 3-7). بررسی نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر (Fv/Fm)، در برگهای بالایی و پایینی نشان داد که میزان آن در برگهای بالایی در ماه سوم و در برگهای پایینی در ماه دوم و سوم به طور معنیداری نسبت به ماه اول در تیمارهای 6/3 و 8/4 گرم در لیتر، کاهش یافته است. به طور کلی، کمترین نسبت فلورسانس متغیر به فلورسانس حداکثر (Fv/Fm)، در برگهای بالایی و پایینی به ترتیب به میزان 68/0 و 64/0 در ماه سوم و در گیاهانی که با شوری 8/4 گرم در لیتر تیمار شده بودند، مشاهده شد ( جدول 3-7).
بهطور کلی نتایج حاصل از بررسی تغییرات کلروفیل فلورسانس در ژنوتیپهای

مطلب مرتبط :