بایست بین 1/15 الی 1/20 سطح گردآورنده بوده وطول یا عرض سطح مقطع کانال نباید از cm 14 کمتر باشد.
از ایجاد زوایای قائمه یاحاده در مسیرحرکت هوا خودداری گردد.
سطح مقطع انباره باید حداقل 2/3 مساحت گردآورنده باشد .
صفحه ای که به صورت موازی با شیشه ساخته می شود حتما باید از زیر عایق حرارتی به ضخامت حداقل cm 5.2 داشته باشد.

شکل 3-40- طول، عرض و ارتفاع در سامانه ترموسیفون، ماخذ: قیابکلو،1393

بهتر است انباره در زیر فضای مورد نظر برای گرم شدن ساخته شود.
سنگ انباره برای داشتن سطح بالای جذب گرما باید حداقل 5/2 سانتمتر ضخامت داشته باشند .

شکل 3-41- انباره سنگی و کانال تعبیه شده، ماخذ: قیابکلو،1393

3-11-4-6- بناهای محصور درخاک50
دراین روش بخشی از ساختمان یا تمام آن توسط خاک پوشیده می شود تا تبادل حرارتی میان ساختمان وهوای خارجی به حداقل برسد .از این روش برای خنک کردن ساختمان نیز استفاده می گردد. این سامانه بیشتر برای مناطقی مناسب است که دارای اقلیم گرم وخشک بوده ویا زمستان های بسیار سرد وتابستان های بسیار گرم دارند .مقاومت حرارتی cm 30خاک مساوی است با مقاوم cm 5.2 چوب ، تقریبا 3m خاک مورد نیاز خواهد بود تا مقاومتی به اندازه یک دیوار عایق معمولی ایجاد کرد .بنابراین مزیت استفاده از این روش به دلیل بالابودن مقاومت حرارتی (R) خاک نیست بلکه به دلیل بالا بودن زمان تاخیر انتقال حرارت آن (6ماه ) در ضخامت های زیاد است . دمای خاک نزدیک سطح زمین بیشتر از دمای هوای خارج پیروی کرده وتقریباً برابر میانگین دمای ماهیانه اقلیم مورد نظر است در صورتی که در اعماق بیش از m 6برابر با میانگین دمای سالیانه است . بنابراین دمای زمین گرمتر ازدمای هوا در زمستان و خنک تر در تابستان خواهد بود ودرنتیجه شرایط جوی تاثیر زیادی در نوسانات دمای داخلی این گونه بناها نخواهد گذاشت .

شکل 3-42- حفظ تبادل حرارتی توسط خاک و زمین، ماخذ: قیابکلو،1393

همان گونه که در تصاویر زیرمشاهده می شود بناهای محصور درخاک را می توان به چهار دسته کلی زیرتقسیم کرد :
الف – بناهایی که به طور کامل زیر سطح زمین احداث می شوند.
ب- بناهایی که مطابق باشیب زمین درخاک محصور می شوند.
ج- بناهایی که در روی سطح زمین احداث شده وتوسط خاک به صورت تپه ای پوشانده می شوند.
د- بناهایی که بام وبخشی از آنها توسط خاک پوشانده می شوند . این روش بیشتر در مواقعی مورد استفاده قرار می گیرد که کوران طبیعی ودیدومنظر مناسب مورد درخواست باشد (قیابکلو،1393).

شکل 3-43- انواع بناهای محصور در خاک، ماخذ: قیابکلو،1393

شکل 3-44- پوشش بخشی از بنا، ماخذ: قیابکلو،1393

3-11-4-7- بافت زیستی درخاک 51
این گونه بناها طوری طراحی شده اند که اثر انسان ها را برسیاره زمین کاهش داده ورابطه انسان را با زمین از راه بهره برداری از انرژی های قابل بازیافت ومصالح کم مصرف به لحاظ انرژی افزایش می دهند .روشهای این سبک از ساختمان ها طوری ارایه و توسعه یافته اند که این امکان را برای طراحان به وجود آورده تا بتوانند در مقیاس انبوه ساختمان سازی نمایند.

شکل 3-45- نمونه ای از بناهای بافت زیستی در خاک، ماخذ: قیابکلو،1393

مصالحی که طراحان برای ساخت این نوع بناها استفاده میکنند به صورت ضایعات به مقدار زیاد وجود دارد .کارفرمایی که در زمینه ساخت وساز تجربه کافی ندارد نیز می تواند به طراحان در ساخت بنا کمک نماید مشارکت معمار وکارفرما این امکان را به کارفرما می دهد که بعد ها بتواند به تنهایی خانه خود را مرمت نماید که این باعث پایداری هر چه بیشتر این نوع معماری می شود .
این بناها از مصالحی ساخته شده اند که درهمه جای طبیعت وجود دارند . مصالح عمده ساختمان ها عبارتند از لاستیک های مستعمل اتومبیل مملو ازخاک فشرده که دارای مقاومت بسیار زیادی به لحاظ سازهای می باشند . خاک نیز در محل به وفور وجود دارد که از آن برای پرکردن لاستیک ها استفاده می شد مقواهای مستعمل نیز درمیان لاستیک ها کار گذاشته می شوند تاخاک فشرده شده از زیر لاستیک ها خارج نشود .

شکل 3-46- استفاده از مواد زاید در خانه سازی، ماخذ: قیابکلو،1393

در این شیوه دیوارهای غیر باربر با قوطی های آلومینیومی ،بطرهای شیشه ای وسیمان ساخته می شوند اجزای پیش ساخته ساختمان در خود محل تولید انبوه شده ولذا موجب صرفه جویی در زمان منابع وکاهش ضایعات ساختمانی می شوند . دیوارهای حجیم یک متری به دلیل داشتن زمان های تاخیر طولانی باعث فراهم آمدن فضای زیستی می شود که درجه حرارت راثابت نگاه می دارد .بدین ترتیب با انرژی خورشیدی وسامانه های تهویه طبیعی این ساختمان بدون نیاز به سوخت های فسیلی در زمستان ها گرم ودرتابستان ها خنک نگاه داشته می شوند .

مطلب مرتبط :   دین، تاریخی، دینی، سنت،، عالمان، که‌اینکنکاشی درکلمات کلیدی این نوشته :

شکل 3-47- استفاده از قوطی های نوشابه خالی در ساخت و ساز، ماخذ: قیابکلو،1393

این ساختمان ها برق خود را با سامانه برق فتوولتایی تامین می کنند . این منبع تغذیه عبارت است از یک مدول پیش ساخته که می تواند توسط یک تکنسین برق به راحتی نصب شود . استفاده از اجزای پیش طراحی وپیش ساخته ،حضور فرد متخصص راکم کرده ودرنتیجه هزینه ها را کاهش می دهد وباعث پایداری هر چه بیشتر دراین نوع معماری می گردد.

شکل 3-48- نمونه دیگر از استفاده از مواد زاید مانند بطری را در خانه سازی نشان می دهد، ماخذ: قیابکلو،1393

شکل 3-49- استفاده از بطری های مستعمل در خانه سازی، ماخذ: قیابکلو،1393

3-11-4-8- زمین گرمایی 52
ماگمایی که به سطح زمین در حال صعود است مواد داخل زمین را به سطح می آورد حرارت حاصل از سرد شدن ماگما ،آب های سطحی زیر زمین را گرم کرده وبه صورت آب فشان وچشمه های ب گرم تظاهر می کند (غرضبان 1381).
با نصب لوله های تبادل انرژی درون پی شمع های ساختمان ، سامانه ای ایجاد می شود که به عنوان وسیله انتقال انرژی گرمایی زمین عمل می کند . به این ترتیب لوله های ذکر شده مانند منبع گرما برای پمپ های گرمایی 53 بوده ویا به عنوان بخشی از سامانه ذخیره ساز انرژی کاربرد دارد .
استفاده از انرژی زمین گرمائی به 14000 سال قبل از میلاد مسیح وبه عصر پارینه سنگی بازمی گردد،
(1999-Cataldi) . این انرژی در هند ، ژاپن ،چین ، زلاندنو ،آمریکا ،یونان ،ایتالیا ،ترکیه وبسیاری از کشورها در طول هزاران سال به صورت چشمه های آب گرم برای سلامتی و پاکیزگی کاربرد داشته است و اکنون می تواند درکنار تفریح ، تفرج ، استراحت وسلامتی ،تامین کننده منبع انرژی مورد نیاز در هتل نزدیک همان چشمه آب گرم یا بخار باشد .
برطبق اطلاعات مندرج در کنگره جهانی ژئوترمال سال 2000 که در ژاپن برگزار شد انرژی آب وبخار ژئوترمال حداقل در 60 کشور جهان وجود دارد که بالغ بر بیش از 11 ٪ انرژی برق نصب شده و 22٪ انرژی حرارتی مصرف شده جهان دریک سال است (Lund&Freeston،2000).
با نصب لوله های تبادل انرژی در داخل پی شمع های ساختمان ومهار شدن این لوله ها از همه طرف در شبکه عمل تبادل و ذخیره انرژی انجام می گیرد . دراکثر موارد ،حفره های خالی لوله با آب پر شده تاعمل انتقال انرژی در سامانه راحت تر وسریع تر صورت گیرد . این آب در سطح زمین پمپاژ شده وپس از عبور از پمپ های تولید بخار به سمت کف شمع هدایت می شود . توان بازدهی سامانه به وسیله مجموع طول لوله های تبادل گرما ، طول هریک از لوله ها و فاصله لوله ها از هم تعیین می شود
آب گرم در نزدیکی سطح زمین به راحتی می تواند داخل لوله های پمپاژ شده باعث گرم کردن خانه ، گلخانه وسایر ساختمان ها شود . در بعضی کشورها ، آب گرم ،درون لوله هایی زیر جاده و زیر پیاده رو ها پمپاژ می شوند تا برف ویخ روی آنها را ذوب کند .

شکل 3- 50- روند استفاده از روش زمین گرمایی، ماخذ: قیابکلو،1393

3-11-5- ملاحظات طراحی خورشیدی
زمانی که واژه طراحی ” غیر فعال خورشیدی ” در سال 1970 از سوی محققان غربی معرفی شد بیشتر افراد تصور مبهمی از معنای آن داشتند بعدها این واژه توسط رسانه ها و کنفرانس های آموزشی متعدد همگانی ،عمومی شد .افراد احتمالا فکر کردندکه اگر می خواهند یک خانه خورشیدی بسازند نه تنها باید یک معمار استخدام کنند بلکه باید یک مهندس خورشیدی حرفه ای که قابلیت کار بامعادلات محاسباتی پیچیده کامپیوتری را داشته باشد رانیز به کار گیرند .
امروزه این دانش از تحقیقات پیشگامان اولیه به صورت راهنما آنقدر کامل شده تاحدی که دانش آموزان یک دبیرستان نیز می توانند یک ساختار خورشیدی طراحی کنند.
همواره باید به خاطر داشت که جنوب خورشیدی با جنوب مغناطیسی تفاوت دارد . در شرایط ایده آل طویل ترین دیوار خانه باید روبه جنوب خورشیدی باشد تاحداکثر جذب گرمای زمستان وحداقل مقدار در تابستان را داشته باشد . به هرحال دیوار جنوبی می تواند 30 درجه شرقی یا غربی نسبت به جنوب خورشیدی قرار گیرد که بستگی به اقلیم منطقه دارد. در مناطقی که ایام سرد سال طولانی تر است چرخش به سمت غرب ودر مناطقی که ایام گرم غالب است ، چرخش به سمت شرق مطلوب است.
بهتر است سطوح داخلی که نور به آنها برخود می کند از مواد چگالی بالا باشد ،مانند بتن ،آجر،سنگ ، خشت خام . این مواد به خاطر توانایی جذب انرژی وبازتابش مجدد انرژی به طور مکرر می توانند انرژی را ذخیره وبازتابش کنند درنتیجه دمای یکنواخت در ساختمان چرخیده وباعث کاهش امکان بالا رفتن دمای هوای خانه می شود .
خانه باید به گونه ای طراحی شود که فضاهایی که نیاز به نور وگرمای کمی دارند (انبار ،گاراژ و …) وفضاهای که گرمای داخلی زیادی تولید می کنند (آشپزخانه ) در سمت شمالی قرار بگیرند که بار گرمایی زمستان را کاهش دهند.
درخانه های چند سطحه ( دارای چند طبقه ) فضاهای سطوح بالا گرمتر وفضای سطوح پایین سرد تر هستند .بنابراین فضاهایی که در سطوح بالاتر هستند ممکن است شامل فضای نشیمن وفضاهای فعالیت های روزانه شوند که بیشتر ساعات به کار می آیند وفضاهای سطوح پایین تر می توانند برای خواب استفاده شوند. اگر چه این ارتباط طبقه پایین وبالای پله ظاهراً غیرمنطقی به نظر می رسد اما استفاده بهتری از فضای زندگی را پیشنهاد می کند وبرای خانه های روی سراشیبی تپه با راهروهایی به سمت شمال خانه ایده آل است ودیوارهای شمالی سطوح پایین تر توسط تپه پناه داده می شوند .
خانه های خورشیدی اغلب دارای پلان طبقه ای آزاد هستند تاحرکت گرمای خورشید از سمت جنوب توسط ترموسیفون به بقیه قسمت های خانه تسهیل گردد . بعضی اوقات نیز از فن های کوچک برای کمک به توزیع هوای گرم در خانه های پلان بسته استفاده می شود (غرضبان، 1381).

مطلب مرتبط :   قبض، عقد، مریض، اهلیت، تصرفات، دارائی

3-11-5-1- اصول حفظ گرما در داخل ساختمان
حتی المقدور پرهیز از احداث بنا در زمین های شیب دار شمالی .
احداث بنا در قسمت های میانی زمین های با شیب تند (تپه ها ) به جهت در امان ماندن از بادهای شدید قله ها وهوای سرد قسمت های تحتانی .
طراحی فشرده با حداقل پوسته نسبت به حجم ودر بناهای با وسعت نسبتاً زیاد ترجیحا دوطبقه کردن به جای گسترده نمودن
بهتر است بناهای مجاور حتی المقدور از طرفین به یکدیگر چسبیده واز احداث بنا در میان زمین به صورتی که اطراف آن باز باشد پرهیز شود تا اتلاف حرارت به حداقل برسد .
به حداقل رساندن پنجره های تمامی جبهه ها به جز جنوب .
استفاده از پنجره های دویا سه جداره وعایق حرارتی متحرک به روی آنها .
استفاده از عایق حرارتی کافی ومناسب در جداره خارجی ساختمان اعم از دیوارها ،سقف وکف وپرهیز از ایجاد پل های حراراتی
محافظت از دودکش ها وقرار دادن دریچه های مناسب جهت پرهیز از اتلاف حرارت .
استفاده از دو درب در ورودی ها جهت جلوگیری از تبادل حرارتی .
استفاده از انواع روش های گرمایشی غیر فعال وطبیعی (غرضبان، 1381).

3-11-5-2- اصول فراهم کردن امکان نفوذ اشعه خورشید به داخل بنا
احداث بنا در زمین های تخت وپرهیز از ساختن بنا در زمین های شیب دار شمالی .
عدم قرار گیری بنا زیر سایه درخت ها ساختمان ها وسایر عوارض طبیعی از نظر وپوگرافی .
پرهیز ازکاشت درختان همیشه سبز در جبهه های جنوبی بنا .
احداث طول ساختمان در امتداد محورشرقی غربی .
استفاده از پنجره های بزرگ در جبهه های جنوبی .
استفاده از نورگیرهای سقفی رو به جنوب به جای نورگیرهای سقفی افقی در بخش های تاریک یا شمالی بنا جهت نفوذ بیشتر نور خورشید .
قرار دادن فضاهای اصلی در قسمت های جنوبی بنا .
حتی المقدور استفاده از پلان های باز جهت نفوذ بیشتر نور خورشید به اعماق بنا .
استفاده از سطوح براق جلوی پنجره ها برای انعکاس بیشتر نور خورشید به داخل.
استفاده از رنگ های تیره در نمای ساختمان در مناطقی که دارای تابستان های خیلی گرم نیست(غرضبان، 1381).

3-11-5-3- محافظت بنا از بادهای سرد زمستانی
مهمترین هدف مقابله با باد در زمستان ،کاهش نفوذ آن از لابه لای درزها به داخل ساختمان است که در مقاله ای تحت عنوان “تاثیر پوشش گیاهی در صرفه جوئی مصرف انرژی ساختمان ها ” بدان اشاره نموده است ( قیابکلو، 1381).
کاهش نفوذ باد از آن جهت دارای اهمیت است که اگر دریک روز معمولی زمستانی از مجموع تبادل حرارتی یک ساختمان بامحیط خارج 30٪ آن از طریق درزها صورت پذیرد. این مقدار دریک روز که با وزش باد توام باشد به 50٪ میرسد . از آنجایی که میزان تهویه از لابه لای