دانلود پایان نامه

ضعف)،ارتقاءکیفیت معلمان(آموزش کیفی)،بهبود و پیشرفت آموزش در کلاس،یادگیری موثر دانش آموزان،اثربخشی و کارایی مدرسه و در یک کلام دستیابی به هدف های آموزشی است(سلطانی،2:1382).
2-3-2 روش های نظارت و راهنمایی آموزشی:
هدف نظارت و راهنمایی آموزشی اصلاح فرایند آموزش و یادگیری از طریق همکاری حرفه ای متقابل راهنمای آموزشی با معلم است.این امر،صرفا به کمک به معلمان در حل مسائل و مشکلات فعلی یا فوری آنان محدود نمی شود،بلکه نوعی همکاری حرفه ای است در مطالعه و تحقیق مستمر درباره ی اصلاح روش تدریس و آموزش آتی معلمان،بنابراین اصلاح فرایند آموزش برنامه ای بلند مدت و مستلزم برنامه ریزی است(نیکنامی،1389: 70).
1-2-3-2 نظارت و راهنمایی مستقیم:
در این شیوه،شخص ناظر یا راهنمای تعلیماتی،رأسا بر فرایند یاددهی و یادگیری نظارت و مراحل مختلف آن را مشاهده می کند.
در این شیوه ناظران یا راهنمایان تعلیماتی ،به طور مستقیم و رودر رو شیوه های آموزشی،تعامل کلاسی ،کاربست تکنولوژی آموزشی ،ارزشیابی و غیره را مشاهده و سپس به صورت رو در رو به اصلاح آن می پردازند(خورشیدی،64:1382).
2-2-3-2 نظارت و راهنمایی آموزشی بالینی(مشاهده ی مستقیم رفتار معلمان در کلاس درس)
نظارت و راهنمایی آموزشی بالینی مطالعه ی رفتار معلم در کلاس درس با روشی نظام مند،منظم و در جوی همراه با همکاری و احترام متقابل است،و مجموعه فعالیت هایی است که برای اصلاح فرایند تدریس و یادگیری طراحی شده است(نیکنامی،1389: 71).
رفتارهای نظارت و راهنمایی آموزشی در مشاهده کلاسی معلمان به ترتیب عبارتند از:

1-2-2-3-2 روش کنترل دستوری:
اگر راهنمای آموزشی، تحلیل خود از مشاهده ی کلاسی را به معلم ارائه کرده، هدف هایی را برایش وضع کند و به او بگوید که باید فعالیت ها و اقداماتی را انجام دهد، از روش یا رفتارهای کنترل دستوری استفاده کرده است؛ معمولا اگر او از چنین روشی استفاده کند فرض بر این است که در زمینه ی مشکل معلم، دانش و تخصص بیش تری دارد،به عبارت دیگر ،اتخاذ چنین روشی ناشی از این اعتقاد است که راهنمای آموزشی بهتر از معلم می داند که چه فعالیت هایی برای اصلاح فرایند تدریس باید اتخاذ گردد و اوست که تصمیمات نهایی را برای معلم می گیرد(نیکنامی،1389: 77).
2-2-2-3-2 روش اطلاعاتی دستوری:
اگر در فرایند نظارت و راهنمایی آموزشی بالینی،راهنمای آموزشی، تنها یک منبع اطلاعاتی باشد و راه حل ها و شقوق مختلف علمی را به معلمان پیشنهاد کند و آنان بتوانند از راه حل ها، یکی را انتخاب کنند؛ راهنمای آموزشی از روش اطلاعاتی دستوری استفاده کرده است. در این روش راهنمای آموزشی ،ضمن دادن اطلاعات به معلم همواره در صدد گرفتن بازخورد از معلم است. براساس پیشنهادهای راهنمای آموزشی، معلم فعالیت های گوناگونی را انجام می دهد که نوع، نحوه و زمان انجام دادن آن ها را راهنمای آموزشی تعیین می‏کند(نیکنامی،1389: 80).
3-2-2-3-2 روش مبتنی بر همکاری مشترک یا تشریک مساعی:
چنانچه راهنمای آموزشی در فرایند نظارت و راهنمایی بالینی علاقه مند باشد مسئله ای را به طور مشترک و با همکاری متقابل با معلم حل کند و معلم را تشویق کند تا ادراکات و نظراتش را در مورد آن مسئله یا مشکل بیان کند و در عین حال صادقانه و به طورصریح و روشن عقاید خودش را نیز بیان کند،به طوری که به مبادله صادقانه و آشکار نظرها بیانجامد از روش نظارت و راهنمایی مبتنی بر همکاری مشترک و متقابل استفاده کرده است.اساس و پایه ی این نوع نظارت،تشریک مساعی بین راهنمای آموزشی و معلم است(سلیمانی،150:1383).
4-2-2-3-2 روش غیردستوری:
در فرایند نظارت و راهنمایی آموزشی بالینی ،گاه راهنمایان آموزشی با معلمانی مواجه می شوند که برای هدایت و اداره ی کار خود، مستقلاً توانایی ها و مهارت های لازم را دارند. چنانچه راهنمای آموزشی تشخیص دهد معلمی توانایی تفکر در مورد کارش را به بهترین وجه دارد و خواستار آزادی عمل در مورد وظایفش است وظیفه ی اوصرفاًکمک به معلم در انجام دادن آن وظایف است و در چنین صورتی راهنمای آموزشی از روش غیر دستوری استفاده کرده است.نظارت و راهنمایی غیر دستوری بر این فرض استوار است که خود معلم بهترین وجه می داند که چه تغییرات آموزشی، باید در کارش انجام گیرد و به طور مستقل توانایی فکر کردن و عمل کردن در مورد آن ها را دارد(نیکنامی،1389: 88).
3-3-2 روش های دیگر نظارت و راهنمایی آموزشی
روش های دیگر نظارت و راهنمایی آموزشی عبارتند از:
1-3-3-2 نظارت و راهنمایی همتا یا همکار(مربیگری یا هدایت همکار)

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

چنانچه مدیر مدرسه یا راهنمای آموزشی متقاعد شوند که معلمی برای حل مشکلات آموزشی و کلاسی به کمک نیاز دارد و آنان به تنهایی قادر نیستند به او کمک کنند از روش نظارت و راهنمایی همکار استفاده می شود.در این روش کمک به همکار کمکی یک جانبه تلقی نمی شود،بلکه تعاملی متقابل است،بدین منظور که معلمان باتجربه تر،آموزش دیده تر،ماهرتر و تواناتربه همکارانشان کمک کنند تا بتدریج مهارت های لازم را در کارشان به دست آورند.این کار ممکن است از طریق حضور معلم در جلسات تدریس معلم راهنما و مشاهده ی رفتارهای آموزشی او صورت بگیرد(نیکنامی،1389: 95-93).
2-3-3-2 روش نمایش تدریس
در این روش، راهنمای آموزشی یا ناظر یا متخصص تدریس یکی از روش های تدریس و شیوه کار با دانش آموزان را در حضور عده ای از معلمان به نمایش می گذارد.البته این شیوه ممکن است از طریق نمایش یک فیلم نیز انجام شود که در حین نمایش،راهنمای تعلیماتی توضیحات لازم را را برای معلمان ارائه می کند.این روش می تواند بسیار مقرون به صرفه برای معلمان باشد(خورشیدی،62:1382).
3-3-3-2 تدریس مشترک
هم معلمان یک درس می توانند به اتفاق، طراحی، تدریس و ارزشیابی یک درس را انجام دهند ،و هم راهنمای آموزشی یایک همکار متخصص و معلم می توانند در مراحل مذکوربه طور مشترک با هم همکاری کنند.همکاری در تدریس موجب تحکیم اعتماد،ایجاد روابط دوستانه،پرورش روحیه ی همکاری حرفه ای متقابل،بحث و مناظره ی علمی تقویت تفکر انتقادی در مورد مسائل،حل مشکلات آموزشی و توسعه اندیشه ها و روش های جدید خواهد شدو پیشرفت حرفه ای معلم را خواهد داشت.
4-3-3-2 روش کمک به معلمان برای استفاده از ابزار و وسایل کمک آموزشی
از روش های سودمند و موثر وبه ظاهر بی اهمیت و غیر متداول،کمک راهنمای آموزشی به معلم برای استفاده از ابزار و وسایل کمک آموزشی ساده تا پیشرفته است. کتاب های کمک درسی، منابع کمک آموزشی، مراکز یادگیری و مرکز تکنولوژی آموزشی از جمله منابع معلمان و دانش آموزان برای آموزش و یادگیری مؤثرتر است.راهنمایان آموزشی،باید معلمان را تشویق کنند تا در تدریسشان از مواد ومنابع کمک آموزشی استفاده کنند و نحوه ی استفاده از آنها را به طور مستمر در کلاس های درسی مختلف برای معلمان بازگو نمایند(نیکنامی،1389: 98-97).
5-3-3-2 روش کمک به معلمان در ارزشیابی صحیح دانش آموزان
ارزشیابی صحیح و معتبر از مطالب درسی همواره از مشکلات آزاردهنده معلمان بوده است.با توجه به تغییر و تحولات بسیاری که در تکنولوژی آموزشی،روش های آموزشی و آموزش های فردی و گروهی رخ داده است،روش های ارزشیابی دانش آموزان نیز تغییر خواهد کرد.راهنمایان آموزشی باید با همکاری معلمان متناسب با تغییرات الگوهای آموزشی،روش های ارزشیابی را توسعه دهند(نیکنامی،104:1389).
6-3-3-2 روش نظارت مبتنی بر نظام شورایی
در این روش معلمان کلاس های مختلف در یک حالت شورایی و حمایت کننده وظایف نظارتی برکار یکدیگر را انجام می دهند.مانولکز نظام شورایی در نظارت را با توجه به خصوصیات زیر تشریح کرد:
-در این نظام فرض اساسی آن است که معلمان و کلیه ی پرسنل مدرسه درباره بهبود کیفیت آموزشی بسیارعلاقه مند و دل مشغول باشند.
-پرسنل مدرسه به عنوان افراد توانمند و مستعد در نظر گرفته می شوند و فرض بر این است که تحت تاثیر یا هدایت یک مقام خارجی نیستند.
-معلم هسته مرکزی و قلب برنامه های آموزش تلقی می شود و کلاس درسی در کانون توجه است و معلمان برای رشد خود و همکارشان،عقایدشان در رابطه با بهبود اوضاع را به بوته آزمایش می گذارند.
– استفاده از نظام شورایی مستلزم زمان است؛زیرا فرایندی مداوم و آرام است و نه فرایندی دفعی وناگهانی؛از این رو راهنمای آموزشی با درک این مسئله باید شرایط حمایتی لازم را فراهم سازد(فتحی و اجارگاه،1378،به نقل از سلیمانی،1383).
7-3-3-2 روش نظارت مبتنی بر ارزشیابی عملکرد
در این روش نظارت،معمولا از قبل استاندارد هایی برای عملکرد هر فرد تعیین می شود و بعد افراد با آن استاندارد ها مورد ارزیابی قرار می گیرند.دراین روش ابتدا:الف)راهنمای آموزشی با همکاری معلم استانداردها یا اهداف معینی را گزینش می کنند.ب)برای سنجش میزان پیشرفت معلم در جهت دستیابی به استاندارد های عملکردی ،راهنمای اموزشی جلسات متعدد گفتگو های ارزیابی برگزار می کند.ج)در صورت عدم پیشرفت افراد،یک فرایند جبرانی بکار گرفته می شود. د)اعتبار و صحت حصول به استاندارد ها مورد بررسی قرار می گیرد(فتحی و اجارگاه،1378،به نقل از سلیمانی،1383).
8-3-3-2 نظارت به روش خود- ارزشیابی
یکی دیگر از روش های نظارت و راهنمای آموزشی،نظارت به شیوه خود ارزشیابی است.همانطور که ریمن و اسپیرنتال (1998) خاطر نشان کرده اند،«مهمترین بعد خود ارزشیابی توانایی اندیشیدن در باره تجربیات خویش به عنوان معلم است». معلم به عنوان ناظر رفتار خود را تحلیل می نماید.در این راستا امکان دارد ،راهنمایان آموزشی در جمع آوری اطلاعات از کلاس درس و ارزیابی عملکرد کلاسی به معلمانی که آمادگی حرفه ای لازم را ندارند ،کمک نمایند.
خود ارزشیابی فرایندی از اندیشدن و بازخورد دادن است که معلمان را وادار به انجام فعالیت متنوع (تنظیم چک لیست،دفاتر روزانه،پرسشنامه و …) به منظور اصلاح روش تدریس و آموزش از طریق تفکر مجدد بر روی اقدامات و فعالیت های آموزشی گذشته و خلق روش ها و ایده های جدید می کند.نظارت به شیوه خود ارزشیابی مسئولیت تغییر و تحول معلم را از راهنمای آموزشی به خود معلم واگذار می کند.حتی اگر راهنمای آموزشی در این فرایند مشارکت نماید نقش او نسبت به زمانی که خود شخصا به نظارت و راهنمایی معلم اقدام کند متفاوت است.در روش خود ارزیابی راهنمای آموزشی فقط به عنوان یکی از منابع اطلاعاتی به مشارکت دعوت می شود.در این روش از معلمان خواسته می شود تا عملکرد خودشان را به گونه ای از نقاط قوت و ضعف خود آگاهی بیشتری کسب می نمایند؛ارزیابی نمایند(سلیمانی،165:1383-164).
4-3-2 روش های کمک غیر مستقیم به معلمان
دسته ی دیگری از روش های نظارت و راهنمایی آموزشی ،روش های رایج و توسعه یافته کمک های غیر مستقیم از قبیل آموزش ضمن خدمت معلمان درمدارس،مراکز تربیت معلم و دانشگاههاست.آموزش های ضمن خدمت به عنوان یکی از روش های نظارت و راهنمایی آموزشی،فرایندی پویا و منظم محسوب می شود که برای ارتقای علمی معلمان ،رشد فکری و افزایش مهارت های آنان و در نهایت برای اصلاح فرایند آموزش به طور گسترده ای درمدارس کاربرد دارد.آموزش ضمن خدمت شامل تمام فعالیت هایی است که به طور منظم و پیوسته به رشد و پیشرفت حرفه ای معلمان منجرمی شود(نیکنامی،108:1389).
صاحب نظران نظارت و راهنمایی،مجموعه ای از اصول اساسی آموزش ضمن خدمت معلمان را بدین شرح بیان می کنند:
برنامه آموزشی ضمن خدمت بر اساس نیاز های شناخته شده مدرسه و جامعه طراحی و اجرا شود.تمام کارکنان مدرسه به آموزش ضمن خدمت نیاز دارند. آموزش ضمن خدمت روش موثری برای ارتقای رشد حرفه ای معلمان است.اصلاح و بهبود کیفیت آموزش از هدف های کوتاه مدت و بلند مدت آموزش ضمن خدمت است.آموزش ضمن خدمت به فرایند مستمر تجدید نظر در برنامه های آموزشی منجر می شود.
به اعتقاد صاحب نظران آموزشی،آموزش های ضمن خدمت از رایج ترین و سودمند ترین روش های نظارت و راهنمایی آموزشی است که معلمان نسبت به آن نظر مثبتی دارند.هدف اولیه و اساسی برنامه های آموزش ضمن خدمت تغییر در جهت کمال است.بیشتر معلمانی که خواستار تغییر از مرحله ای به مرحله بالاتر رشد حرفه ای هستند و به استفاده از دیگر روش های نظارتی تمایل ندارند آموزش ضمن خدمت را بهترین و مؤثرترین روش برای رسیدن به این رشد و کمال تلقی می کنند.
1-4-3-2 روش های معمول در آموزش های ضمن خدمت
روش های معمول و متداول در آموزش های ضمن خدمت عبارتند از:
1-1-4-3-2 تشکیل جلسات مشورتی
هدف از برگزاری این جلسات بررسی مسائل و مشکلات جاری معلمان،مدرسه و دانش آموز است.راهنمای آموزشی می تواند هر پانزده روز یک بار یا در مواقع ضروری پیشنهاد تشکیل این جلسات را بدهد.او باید جوی ایجاد کند که در آن افراد براحتی نظرها و عقایدشان را بیان کنند.
2-1-4-3-2 تشکیل جلسات توسعه برنامه درسی
تغییر و توسعه برنامه درسی با توجه به تغییرات مورد نیاز در ارکان و اجزای برنامه درسی صورت می گیرد.راهنمای آموزشی و معلمان با بررسی فایده،ارتباط،کاربرد و اهمیت و ارزش مولفه های برنامه درسی به تغییر،جرح و تعدیل،اصلاح و توسعه آن مبادرت می کنند.آنان باید در تدوین ،طراحی و توسعه برنامه درسی چهار عامل را در نظر گیرند:الف)نیروی انسانی. ب)رشد انسان. ج)ماهیت یادگیری. د)ماهیت دانش و شناخت،این چهار عامل در طراحی و توسعه برنامه درسی به برنامه ریزان درسی کمک می کند تا نیاز های فعلی و آینده دانش آموزان و جامعه را در نظر بگیرند.
3-1-4-3-2 تشکیل کارگاهای آموزشی
تشکیل کارگاه های آموزشی شیوه بسیار موثری برای همکاری و همفکری حرفه ای گروهی،تبادل نظر و بحث و گفتگو در مورد مشکلات فردی،گروهی و سازمانی،رشد و پرورش الگوهای همکاری حرفه ای و بسط وتوسعه روابط درون فردی و روابط متقابل فردی است.همچنین در این کارگاه ها می توان به ارائه نتایج تحقیقاتی که به پایان رسیده است،بررسی مسائل و مشکلاتی که از این طریق قابل حل است و نیز مشکلاتی که علی رغم کاربرد نتایج تحقیقات و پیشنهادهای راهنمای آموزشی هنوز حل نشده است،پرداخت.
4-1-4-3-2 تشکیل سمینار های حرفه ای
از دیگر روش های مفید و موثر نظارت و راهنمایی آموزشی استفاده وسیع از سمینارهای حرفه ای است.برگزاری سمینار های علمی و حرفه ای هم،مانند کارگروه های آموزشی،در دهه های اخیر بسیار متداول شده است.در این گونه سمینار ها که معمولا به صورت تخصصی برای گروه هایی از معلمان برگزار می شود،موضوعی تخصصی از نظر صاحب نظران و متخصصان فن،یا تحقیقات علمی،نوآوریهای علمی و پدیده های جدید آموزشی مورد نقد و بررسی قرار می گیرد.سمینار های حرفه ای معمولا از یک تا پنج روز ادامه می یابد و طی این مدت صاحب نظران آخرین یافته های علمی و تحقیقاتی را ارائه می دهند.
5-1-4-3-2 استفاده از گردش های علمی
راهنمایان آموزشی می توانند با برنامه ریزی قبلی همراه با معلمان از مراکز فرهنگی و آموزشی،بخش های صنعتی،تجاری،اقتصادی،کشاورزی،خدماتی،شهری و تاریخی،موزه ها و مراکز تحقیقات علمی بازدید کنند و به ارتقای سطح اطلاعات آنان کمک نمایند.این روش بویژه در اصلاح روابط بین معلمان و دانش آموزان موثر است.راهنمای آموزشی از طریق گردش علمی و با کمک بخش های مختلف جامعه می تواند اطلاعات و آگاهی هایی مفید و کاربردی در مورد نحوه کار و عملکرد این بخش ها در اختیار معلمان و دانش آموزان قرار دهد و دید آنان را نسبت به مشاغل موجود در جامعه توسعه بخشد.
6-1-4-3-2 تشکیل گروه های تحقیقاتی
راهنمای آموزشی به چند طریق می تواند زمینه را برای انجام دادن تحقیقات در مدرسه فراهم کند.ابتدا معلمانی که خواستار انجام دادن تحقیقات مستقلی هستند،یعنی بر اساس نیاز خود یا علاقه و انگیزه علمی می خواهند درباره موضوع خاصی تحقیق کنند، و سپس معلمانی که مسائل و مشکلات مشابهی در کلاسها دارند و خواهان انجام دادن

مطلب مرتبط :   منبع تحقیق درمورد مطالعات فرهنگی