مثلی، یأس، تقصیر، ضرر، از:، دادگاه

جبران خسارت باید از طریق دیگر مانند عذر خواهی باعث از بین بردن منبع ضرر شود.
3-2-2-2-جبران ضرر از راه دادن معادل گاهی امکان اعاده وضع سابق امکان پذیر نیست در این موارد از طریق دادن معادل جبران خسارت صورت می گیرد و معادلی که زیان دیده برای جبران خسارت پرداخت می کند دو نوع است که عبارتند از: الف-دادن مثل ب-دادن قیمت که در ادامه به توضیح هر یک از موارد خواهیم پرداخت.
الف-دادن مثل در صورتی که عین مال تلف شود و مال تلف شده از نوع اموال مثلی باشد عامل زیان باید مثل آن مال تلف شده را به زیان دیده بدهد در این موارد عامل زیان نمی تواند به جای مثل، قیمت را به زیان دیده بدهد و همچنین زیان دیده هم نمی تواند از شخص وارد کننده زیان، قیمت آن مال را بخواهد. و با توجه به ماده ی 312 ق.م اگر مال تلف شده مثلی باشد اما مثل آن پیدا نشود عامل زیان می تواند قیمت حین الاداء را به زیان دیده بدهد. بعضی فرموده اند که، با اندکی مسامحه می توان دادن مثل را وسیله ی بازگرداندن وضع پیشین زیان دیده شمرد و آن را در زمره ی تمهید های جبران عینی خسارت آورد. زیرا، بنا به فرض، آنچه در اختیار زیان دیده قرار می گیرد، از حیث منافع اقتصادی و مصرف، مانند مال تلف شده است و تنها نسبت به تعلّق خاطر استثنایی او به پاره ای از یادگار های خانوادگی و عاطفی ممکن است وضع پیشین را جبران نکند. ( کاتوزیان، 1392 ص542 و 541 ) مشهور فقهاء معتقدند که در صورتی که مال تلف شده مثلی باشد عامل زیان باید مثل آن مال را بدهد و زیان دیده نمی تواند قیمت مال تلف شده را مطالبه کند. ( نائینی، 1373ص135 ؛ نجفی، 1404 ص85)
ب-دادن قیمت یکی دیگر از روش های جبران خسارت از طریق معادل، دادن قیمت می باشد میزان وجه نقد که به عنوان جبران خسارت به زیان دیده پرداخت می شود باید متناسب با زیان وارده باشد و حدود و درجه تقصیر اهمیتی در میزان پرداخت وجه نقد ندارد و هدف از این کار آن است که میزان خسارتی که به زیان دیده وارد شده است جبران شود. در مورد مسئولیت مدنی، دادگاه های ایران به شیوه پرداخت وجه نقد برای خسارت وارده، تمایل دارند، هر چند دیدگاه کلی قانون گذار، در جهت رد عین بوده و پس از یأس به دادن بدل، نظر به پرداخت خسارت دارد. ولی در مورد مسئولیت های قراردادی، این تمایل کمتر است و در صورت عدم امکان و یأس از ایفای عین تعهد، به خسارت مالی، توسل جسته می شود. ( داراب پور، 1390 ص227 )
3-3-اسباب معافیت از خسارت متعهد در صورت وجود یکی از شرایط زیر از دادن خسارت به متعهد له معاف می شود که این شرایط عبارتند از: قوه قاهره فعل شخص ثالث تقصیر متعهد له شرط عدم مسئولیت بیمه مسئولیت هرگاه یکی از این موارد ذکر شده در بالا وجود داشته باشد در این صورت مسئولیتی متوجه متعهد نخواهد
]]>