مصر، شهروندان، تصمیم‌سازی، حکومت، مصری، تصمیم‌گیری

است؛ بدین معنا که مصالح جمعی نباید فدای مصالح تنگ نظرانه فردی، گروهی و جناحی شود(سردارنیا،جامعه مدنی اخلاقی و حقوق…پیشین: 72). بنابراین، وجود نام ظاهری نهادها و جامعه مدنی در اغلب کشورهای رو به توسعه، تنها در حد یک نام باقی مانده اند چرا که به لحاظ ماهوی و درون مایه تهی می باشند و نمی توانند عملکرد یک نهاد مدنی واقعی داشته باشند.
در مصر نیز بررسی تاریخی به وضوح نشان می دهد که دگرگونی ها و جابه جایی های قدرت در این کشور اغلب پرشتاب و نسنجیده بوده است؛ از این رو، بایستی ویژگی اساسی جامعه مصر را عدم پیوستگی و استمرار دانست که در نتیجه نبود طبقات و نهادهای اجتماعی مردمی سبب به وجود آمدن طبقه اعیان و آریستوکراسی شده است.
بنابراین از یک سو، ضعف جدی جامعه مدنی و نیروهای اجتماعی و سرکوب سیاسی، مانع تحقق تجربه مشارکت واقعی شهروندان مصری شد. از دگر سو، نابرابری شدید اقتصادی و اجتماعی سبب گسترش فساد اقتصادی و سیاسی در جامعه مصر شد(سردارنیا،تحلیل ساختاری و کنش گرا بر چرایی تثبیت…پیشین: 110) این مورد حتی در سطح خرد یعنی در اداره شهرها نمود روشن تری پیدا می کرد زد و بندهای شدید پشت پرده در راستای کاغذ بازی های اداری برای حذف یا گرفتن قرار دادهای اداری برای ارائه خدمات به شهروندان، عدم شفافیت مالی در زمینه تصمیمات اتخاذ شده از سوی حکمرانان شهری در مصر و عدم مشارکت شهروندان مصری در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری نمونه دیگری بر عدم تحقق حکمرانی خوب شهری در مصر می باشد.

2. تمرکز شدید و سلسله مراتبی بودن اخذ تصمیمات و برنامه های شهری
تمرکز شیوه ای است که در آن تصمیم ها در زمینه تمامی امور عمومی اعم از ملی یا محلی توسط مرکزیت سیاسی و اداری واحدی که معمولاً در مرکز قرار دارد، گرفته و اجرا می شوند. در این حالت، قدرت و اختیار اداره و اجرای امور نیز به طور کلی در سازمان های مرکزی تجمع یافته است(قالیباف،1386: 59). در این کشور، قدرت سیاسی و اداری به شکل یک پارچه و متمرکز شده است(محمدیان و خراشادیزاده،1391: 776). در مصر امور عمومی، اعم از ملی و محلی به صورت متمرکز اداره می شود. این سبک اداره کردن به این صورت است که؛ تمامی تصمیمات از مرکز اخذ شده و در محل نیز بایستی به اجرا درآید. با این اوصاف ما می بینیم که شهروندان مصری امکان مشارکت در تصمیم سازی و تصمیم گیری شهری پیدا نمی کنند.

3. عدم برنامه مشخص برای مشارکت شهروندان مصری در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری

4. فقدان جامعه مدنی تأثیرگذار بر فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری
در چند دهه اخیر، نوعی کثرت گرایی هدایت شده و به شدت محدود را به عنوان یک سازوکار صوری مشارکت شهروندان و در راستای بقای سیاسی حکومت اقتدارگرای خود به شکل تاکتیکی برگزیده بودند(Mohammad,2007:p.106). رژیم مصر برای دموکراتیک جلوه دادن حکومت، به تعداد زیادی از گروه ها و انجمن ها نیز به ظاهر اجازه فعالیت داده است. به هر حال لازم به ذکر است که مصر در بین کشورهای عربی از بیشترین گروه و انجمن های صنفی برخوردارند(Al.Sayyid,1993:p.231). مشاهدات واقعی در جامعه مصر در سه دهه اخیر به خوبی نشان می دهد که رقابت و مشارکت شهروندان و نهادهای مدنی عمدتاً به عنوان روشی برای مشروعیت بخشی به حکومت و تثبیت اقتدارگرایی بوده و از محتوای واقعی برخوردار نبوده است(سردارنیا،تحلیل ساختاری و کنش گرا بر چرایی تثبیت…پیشین: 117). بنابراین نهادهای مدنی در مصر به دلیل موانع بسیاری که در راه آن ها وجود دارد نتوانسته اند. چندان تأثیر گذار در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری چه در سطح خرد مانند شهرها و چه در سطح کلان نبوده اند. موانع موجود بر سر راه جامعه مدنی در مصر به طور اجمالی عبارتنداز:
الف. نهادینه شدن اقتدارگرایی و عدم تمایل حکومت مرکزی به قدرت یابی نهادهای مردمی و همچنین عدم تمایل حکومت به کاهش تصدی گری در این کشور(Kamrava & Mora,1998:p.906).
ب. ساخت نخبه گرایی وابسته به حکومت و عدم تمایل به بخش خصوصی و مردمی در این کشور، این مورد از جمله موانع تضعیف کننده کنش گران مدنی و عاملی در راستای استمرار اقتدارگرایی در مصر می باشد(سردارنیا،تحلیل ساختاری و کنش گرا بر چرایی تثبیت…پیشین: 119).
ج. محدودیت های ناشی از ساختار حقوقی و قانون اساسی مصر است. اگر چه قانون اساسی مصر احترام و حقوق سیاسی و مدنی به رسمیت شناخته است. ولی جزئیات آن را بیان نکرده است این امر سبب تعبیر و تفسیرهای مصلحت جویانه حکومت از قوانین به شکلی شده است که بتواند حقوق اساسی شهروندان مصری را نقض کند.
د. از جمله مانع بزرگ در راه توسعه و پویا شدن جامعه مدنی در مصر، حضور نظامیان در دستگاه بوروکراسی و تأثیرگذار آن ها بر فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری می باشد. حتی اکنون بعد از انقلاب مصر می بینیم طی یک کودتای نظامی دگر بار نظامیان اداره این کشور در دست گرفته اند و این مسئله شاهدی بر این مدعا می باشد.

]]>