دانلود پایان نامه
بنابراین این فناوری به شمشیر دو لبه ای تعبیر می شود که از یک سو موجب پیشرفت دانش جامعه و از سوی دیگر باعث هرچه عمیق تر شدن شکاف جنسیتی و اجتماعی می شود (تاندون و همکاران، 2009: 1).
در بحث شکاف دیجیتالی موضوع چگونگی و میزان دسترسی و استفاده ی زنان کشورهای غنی و فقیر مطرح است. فقدان همبستگی بین میزان استفاده ی زنان از اینترنت و شاخص های مورد نظر، این فرضیه را تقویت می کند که تقریباً در همه ی کشورهای در حال توسعه، زنان استفاده کننده از اینترنت به طور کلی نماینده ی زنان آن کشورها نیستند؛ بلکه آن ها گروه یا بخش کوچکی از زنان برگزیده یا تحصیلکرده ی شهری می باشند (سعیدی، 1385، 40). طبق آماری که در سایت اتحادیه ی بین المللی مخابرات پیرامون شکاف جنسیتی در سال 2013 بیان شده، مردان بیشتر از زنان از اینترنت استفاده می کنند، در سطح جهان، 37% از همه ی زنان در مقایسه با 41% از همه ی مردان آن لاین هستند. این مربوط به 3/1 میلیارد زن و 5/1 میلیارد مرد می شود. 826 میلیون زن در کشورهای در حال توسعه و 980 میلیون مرد در از اینترنت استفاده می کنند. این رقم در کشورهای توسعه یافته، 475 میلیون زن و 483 میلیون مرد است. شکاف جنسیتی در کشورهای در حال توسعه بارزتر است، زنان 16% کمتر از مردان از اینترنت استفاده می کنند، در مقایسه با کشورهای توسعه یافته که زنان تنها 2% کمتر از مردان هستند(سایت اتحادیه ی بین المللی مخابرات،2013). بنابراین دسترسی نداشتن به فن آوری اطلاعاتی و ارتباطی عاملی مهم برای گوشه نشینی زنان از روند کلی اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشورهایشان و جهان است (هافکین و تاگارت،2001: 7).
در کشورهای در حال توسعه ای مثل ایران، میزان محرومیت از آموزش و تعلیم فناوری بیش تر است و در واقع پایین بودن سطح سواد و آموزش دیجیتالی، نبود منابع اقتصادی، هنجارهای فرهنگی- اجتماعی و نگرش سنتی، بیشتر زنان و دختران را از دنبال کردن شغل های غیر سنتی و دسترسی به فناوری ارتباطات و اطلاعات باز می دارد (باستانی و میزبان، 1386: 47). بنابراین زنان بدون مشارکت همه سویه در به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات، کلید مشارکت در جامعه ی جهانی سده ی بیستویکم را از دست می دهند (هافکین و تاگارت،2001: 7).
استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات می تواند به برابری زن و مرد و توانمند سازی آن ها منجر شود. اگر چنین است پس ضروری است تا زنان در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران اهمیت این تکنولوژی و استفاده از آن را درک کنند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات، راه های متعددی را برای کسب و ارتقای مهارت های زنان فراهم می کند تا آنان قادر باشند مشارکت بیشتر و فعال تری در جامعه داشته باشند. به طور مثال فناوری اطلاعات و ارتباطات، امکان آموزش از راه دور را برای زنان فراهم می کند که یکی از مزایای آن انعطاف پذیری زمان های مطالعه است (قبادی، 1384: 75)، همچنین تأثیر تکنولوژی های جدید بر جنسیت به خصوص در حوزه های سیاسی و اقتصادی در زندگی زنان بسیار مهم است (هافکین و تاگارت،2001: 10)، البته زمانی که روابط اجتماعی قدرت عادلانه تر شود. تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات برتوسعه و تغییر، وابسته به روابط اجتماعی اقتصادی گسترده تر هستند (وب، 2012: 13).
فناوری اطلاعات و ارتباطات باعث دسترسی زنان به اشتغال و حرفه های جدید، مشارکت در یادگیری تعاملی و نوآوری های اطلاعات و ارتباطات راه دور می شود. این تکنولوژی به زنان کمک می کند که جایگاه خود را در فضای عمومی جامعه ی اطلاعاتی، ایجاد منابع، مشارکت در ایده ها پیدا کنند (نشریه نیوزلتر، 2011: 2) و باعث هر چه توانمندتر شدن زنان در همه ی عرصه های زندگی می شود. بنت با برداشت از نظر نارایان (2002)، توانمند شدن را ((افزایش امتیازها و توانایی های افراد و گروه های مخنلف، به منظور درگیر شدن، نفوذ یافتن در، و پاسخ گو کردن نهادهایی است که بر آنان تأثیرگذار است))، توصیف می کند (کبیر و همکاران، 1389: 155).
1-3-اهمیت و ضرورت تحقیق
توجه به نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات موضوعی جهانی است، چرا که فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان عمده ترین محور تحول و توسعه ی هزاره ی سوم مطرح شده است. ظهور فناوری اطلاعات و ارتباطات در عرصه ی جهانی چنان تحول عظیمی را در پی داشته است که از آن به عنوان انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات نام برده می شود. در این میان کشورهای توسعه یافته و صنعتی با بهره گیری بیشتر از آن موفق شده اند از مزایای آن، بیشتر بهره مند شوند و این امر سبب ایجاد شکاف دیجیتالی بین کشورهای صنعتی و در حال توسعه شده است (قبادی، 1384: 68).
اگر توسعه ی کمی و چگونگی استفاده از اینترنت را به کلی از شاخص های مهم حرکت به سوی جامعه ی اطلاعاتی بدانیم، شرایط متفاوت کشورهای مختلف و نیز افراد به عنوان یک شهروند در هر کشور سبب تشدید نابرابری های اجتماعی خواهد شد (سعیدی، 1385: 83).
فناوری اطلاعات و ارتباطات عامل پیش برنده ی ایجاد فرصت های تازه در فرازهای مختلف زندگی انسان ها، به ویژه افراد آسیب پذیر و محروم است، اما میزان دسترسی به اینترنت و هم چنین تعداد خبرگان علوم کامپیوتری به نحوی نابرابر در میان ملل کشورهای مختلف جهان وجود دارد. این امر مسئله ی غیر مترقبه ای نیست، زیرا در جهان امروز دسترسی به دانش اغلب محدود است. بر این اساس، علت اهمیت فوق العاده ی فناوری اطلاعات مشخص می گردد. در گزارشی که طی ماه می سال 2001 پس از اجلاس سران 8 کشور صنعتی جهان در اوکینای ژاپن انتشار یافت، اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات بیان شد. این گزارش بیانگر این موضوع است که این فناوری ها اگر به درستی استفاده شود فرصت های فراوان را برای محدود ساختن نابرابری های اقتصادی و اجتماعی و نیز حمایت از ایجاد ثروتهای منطقه ای فراهم می آورد ( اختر محققی، 1385: 85-86).
از آنجا که فناوری ها در توانمندسازی بشر مؤثر واقع می شوند، نقش این فناوری ها بر زنان بخصوص در کشورهای در حال توسعه به عنوان یکی از اقشار در حاشیه مانده بسیار مورد توجه است. برای درک اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات و نقش آن در توانمندی زنان، آنچه در روز جهانی ارتباطات و جامعه ی اطلاعاتی سال 1391 بر آن تأکید شده است، ضرورت توجه جامعه ی جهانی به این موضوع را روشن می کند.
27 اردیبهشت هر سال در روز جهانی ارتباطات و جامعه ی اطلاعاتی محور ها و شعارهایی برای اجرای سیاست ها و توسعه ی اهداف ارتباطی در سطح جهان مطرح می شود که در (27/2/1391) نیز حمدون توره دبیر کل اتحادیه ی بین المللی ارتباطات راه دور، موضوع انتخابی امسال این اتحادیه را زنان و دختران در فناوری اطلاعاتی و ارتباطی عنوان کرد وگفت: این شعار تضمین آن است که زنان که نیمی از جامعه را تشکیل می دهند با رعایت تساوی پیشروی کنند. حمدون توره گفت: امسال ما در روز جهانی ارتباطات و جامعه ی اطلاعاتی مصمم به بهره برداری از قابلیت کامل فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی در جهت تأمین منافع زنان و دختران از طریق حذف نابرابری های جنسیتی و توانمند سازی آن ها برای تحقق اهداف و آمال شان هستیم. وی بیان کرد زنان اساس جامعه ی ما هستند (بخشی پور،1391: 19). آنان پایه های قدرت هر خانواده و هر جامعه را تشکیل می دهند. با این حال ، هنوز نابرابری ها در حق زنان برقرار است و از دسترسی به بهداشت و تحصیلات اولیه و فرصت های برابر شغلی محروم اند ؛ در تصمیم گیری های اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی با نابرابری روبرو می شوند و اغلب از خشونت و تبعیض رنج می برند. این وضعیت قابل قبول نیست و ما باید با همه ی ابزارهایی که در اختیار داریم به رفع این نابرابری ها بپردازیم. برابری جنسیتی یا همان برابری زنان و مردان ، یک حق پایه انسانی ست که در منشور سازمان ملل متحد به آن ارج نهاده شده و یکی از اهداف اصلی توسعه هزاره سوم این سازمان محسوب می گردد . فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی ابزارهایی هستند که می توان از آن ها برای تسریع پیشرفت به سوی نیل به این مقصود بهره گرفت (خبرگزاری فارس، 1391).
به همین علت است که شورای اتحادیه ی بین المللی مخابرات پیشنهاد کرد که ما با استفاده از قدرت فناوری اطلاعات و ارتباطات، تلاش های خود را در این سال بر تأمین فرصت های جدید دیجیتال برای خاتمه دادن به تبعیض و توانمند سازی زنان و دختران در دستیابی به جایگاه به حق و برابر خود معطوف میکنیم ( بخشی پور، 1391: 19).
بنا براین می توان گفت، فناوری اطلاعات و ارتباطات به خودی خود فرصتی استثنایی را برای دختران و زنان فراهم می کند. لازمه ی استفاده از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، دانش می باشد که با کسب آن و استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات سواد مضاعفی را به دنبال می آورد (تاندون و همکاران، 2009: 9).
زنان به این وسیله می توانند، شغل ها و حرفه هایی را برای خود دست و پا کنند که هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ برخورداری از یک محیط کاری خیلی پیش رو و تأثیرگذار رضایت بخش باشد. بنابراین یکی از اهداف توانمندی زنان یعنی افزایش توانمندی اقتصادی و اجتماعی آنان، با از بین بردن شکاف دیجیتالی امکان پذیر می گردد. هم چنین باید توجه کرد آشنایی زنان جامعه با تکنولوژی روز و به تبع آن افزایش آگاهی شان، موجب می شود، اطلاعات و ارتباطات لازم را با دیگر جوامع بشری و مردم دنیا برقرار کنند. زنان اطلاعات لازم را خارج از هر سانسوری، همانند دیگر افراد جامعه در اختیار دارند. با این حال این پتانسیل برای توانمندی زنان، متکی به دسترسی و استفاده ی واقعی از تکنولوژی است که اولین گام ضروری در مسئله ی شکاف دیجیتالی می باشد. پس هر راهکاری که بتواند فاصله ی دسترسی به اطلاعات را بین زنان کاهش دهد از دید جهانی ارزشمند است.
پژوهش ها در سال های اخیر نشان می دهد که مردم ایران، تحت تاثیر تغییرات حاصل از جهانی شدن بوده اند (بهکیش، 1381). همچنین تحقیقات انجام شده در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نشان می دهند، نفوذ رسانه های مدرنی همچون تلفن همراه، ماهواره و اینترنت در ایران به سرعت گسترش یافته است (خواجه نوری، 1385). در همین راستا، تحقیقات خواجه نوری نشان می دهد شهر شیراز به شدت تحت تاثیر جهانی شدن است که یکی از مولفه های اصلی آن گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات می باشد (خواجه نوری، 1385). بر اساس آمار، شهر شیراز، از نظر میزان ضریب نفوذ اینترنت جزء پنج شهر اول کشور است (ایستنا، 1392). مسلما، با توجه به محدودیت های شهری، امکانات دیجیتال و به تبع آن امکان دسترسی افراد به این امکانات در تمامی سطوح شهر به صورت یکسانی وجود ندارد. بر این اساس، شکاف دیجیتال در مناطق 9 گانه ی شهر شیراز، می تواند عامل ایجاد فاصله بین افراد از حیث دسترسی یا عدم دسترسی به فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد. با توجه به اهمیت شکاف دیجیتالی و نقشی که می تواند در توانمندی زنان شهر شیراز ایفا نماید، این تحقیق به بررسی رابطه ی شکاف دیجیتالی و توانمندی زنان در مناطق 9 گانه ی شهر شیراز می پردازد.
1-4-اهداف تحقیق

مطلب مرتبط :   شبکه عصبی پرسپترون، پرسپترون چند لایه

در تحقیق حاضر به بررسی رابطه ی شکاف دیجیتالی و توانمندی زنان شیراز می پردازیم، اهداف تحقیق به شرح زیر خواهد بود:
1-4-1- هدف اصلی
افزایش سواد کامپیوتری، استفاده از تبادل داده های الکترونیکی، فعالیت های فناورانه هوشمند، استفاده از از اطلاعات ( علیدوستی، 1388: 276-275)، مواردی هستند که با هرچه کمتر شدن شکاف دیجیتالی موجب توانمندشدن زنان در عرصه های فردی و اجتماعی می شوند، بدین صورت یکی از اهداف اصلی این تحقیق بررسی این رابطه می باشد.
1-4-2- اهداف فرعی

شناسایی رابطه ی بین شکاف فناوری و توانمندی زنان شهر شیراز.