دانلود پایان نامه
در بخش اجرایی کار، با توجه به آنکه موضوع اصلی این پژوهش را زبان اشاره تشکیل میدهد و اکثر ناشنوایان ارتباط برقرار کردن با این زبان را ترجیح میدهند، محقق تنها به بررسی نظری که در کتابها و مقالات موجود بوده اکتفا نکرده و به منظور بررسی عملی و نتایج مرتبط با اصول زبانی زبان اشاره در مدت حدود 3 ماه تمرین مستمر، به یادگیری زبان اشاره همانند افراد ناشنوا پرداخته است. در بخش مشاهده مشارکتی برای انجام پژوهش، محقق در مدت 7 ماه در این مراکز حضور پیدا کرده و سعی بر آن داشته تا تدریجا با مشخصات و خصایص این افراد آشنا شده و در محیطی طبیعی به بررسی رفتار و اصول زبانی ناشنوایان بپردازد. انجام مصاحبهها و مشاهدات از ابتدای شهریور ماه سال 92 آغاز شده و تا پایان اسفند ماه 92 ادامه یافته است. به منظور رسیدن به نتایج هرچه مطلوبتر در بخش مصاحبه در ابتدا با مصاحبهشوندگان جوی دوستانه برقرار شده است و همچنین برخی توضیحات اولیه به آنها داده شده است. سپس مصاحبه در ابتدا با سوالهای کلی آغاز و به تدریج سوالهای ویژه مطرح شدهاند. جهت پیشگیری از بروز مشکل، صرفا ناشنوایانی مورد ارزیابی قرار گرفتهاند که هم خود آنها برای شرکت در مطالعه رضایت کامل داشته و هم خانواده آنها نسبت به زبان اشاره نگرش مثبت داشتهاند.
با توجه به آنکه پژوهش از نوع کیفی است و تلاش شده است در محیطی طبیعی انجام شود، برای دقت در این امر مجموعهای از اطلاعات از طریق مشاهده مشارکتی انجام شده است و در بخش مصاحبه نیز سعی شده مدت زمانی با مصاحبهشوندگان طی شود تا اطمینان حاصل شود که با دقت به سوالات پاسخ داده میشود. مدت زمانی که با هر کدام از مصاحبهشوندگان صرف شده در حدود 10 تا 15 دقیقه بوده است و در کل در حدود 5 ساعت فیلم ضبط شده است. در حین مصاحبه دوربین بهگونهای در فاصله چند متری شرکتکنندگان قرار داده شده است که هم آنها بتوانند به دور از اضطراب در پژوهش شرکت کنند و هم محقق بتواند کلیه عناصر مختلف مربوط به اشارات مانند سر، صورت، دست و غیره را به دقت مورد بررسی قرار دهد.
اطلاعات مربوط به مقوله زمان در دو بخش (مصاحبه و مشاهده) گردآوری شدهاند. لازم به ذکر است که در هر سه زمان نمونه ساده (مطلق) آنها مد نظر بوده و سوالات مربوطه بر طبق سن و موقعیت هر کدام از مصاحبهشوندگان مطرح گردیده است و طراحی سوالات به گونهای بوده است تا مصاحبه شونده برای هر کدام از موارد بتواند توضیحاتی ارائه دهد. بهطور کلی سوالات اصلی مطرح شده در پژوهش در رابطه با سه زمان اصلی مورد نظر یعنی گذشته، حال و آینده مطرح شدهاند که به قرار ذیل میباشند:
1) زمان گذشته: بیان خاطرهای از گذشته خود (دور یا نزدیک). 2) زمان حال: بیان و ارائه وقایع مربوط به کارهای روزانه خود. 3) زمان آینده: ارائه اهداف و برنامههای آینده خود. نکته قابل ذکر آن است که در هر سوال بهطور غیرمستقیم از مصاحبهشوندگان خواسته شده است تا در رابطه با یک واقعه در زمان مربوطه صحبت کنند، به این صورت که محقق بهطور طبیعی و غیرمستقیم در مورد تجارب و برنامههای خود شروع به صحبت کرده و بدین طریق شرکتکنندگان وارد بحث شده و نظرات خود را ابراز میکردند و همچنین از وقایع و تجارب زندگی خود آزادانه و بدون فشار روحی صحبت مینمودند.
اطلاعات مربوط به مقوله نمود نیز در دو بخش (مشاهدات مشارکتی و غیرمشارکتی) گردآوری شدهاند و در جمعآوری نمونهها چهار مورد از نمودهای کامل، استمراری، عادتی و مکرر مد نظر قرار گرفتهاند. در بخش مشاهده مشارکتی با مراجعه به مراکز مربوطه، متغیرها و رخدادها به دقت زیر نظر گرفته شده و با هوشیاری تمام نسبت به اخذ اطلاعات مورد نظر و ثبت آنها اقدام شده است. مشاهدات غیرمشارکتی نیز با دریافت فیلمهایی از ناشنوایان سرتاسر ایران که توسط مترجمین ناشنوا گرفته شده بودند مورد بررسی قرار گرفتهاند. نمونهبرداریها به صورت یادداشت و همراه با ضبط فیلم صورت گرفته است. سوالات مربوط به مقوله زمان در جدول 3-2 قابل مشاهده میباشند:
شماره سوال نمونه
ارائه خاطرهای از گذشته خود (دور یا نزدیک)
ارائه برنامههای روزانه خود
ارائه برنامه یا اهداف مد نظر برای آینده (فردا، هفته بعد و غیره)
جدول 3-2: سوالات مربوط به زمان
3-5 روش تجزیه و تحلیل دادهها
در قسمت نهایی فصل پیشین چگونگی توصیف مقولات زمان و نمود در زبانهای اشاره مختلف ارائه شد. مطالعات و تحقیقات بر روی زبانهای اشاره مختلف بیانگر این مطلب است که هر کدام از این زبانها جهت نشان دادن این دو مقوله از روشهای مخصوص به خود استفاده میکنند. در این پژوهش سعی شده است که حرکات و حالات صورت افراد در فیلمها به دقت مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان به چگونگی بیان شدن این دو مقوله در زبان اشاره ایرانی پی برد. جهت تببین بهتر موضوع مورد تحقیق و ارتباط آن با ویژگیهای فردی و زبانشناختی، متغیرهای مختلفی برای تجزیه و تحلیل دادهها مد نظر قرار گرفتهاند که از آن جمله میتوان به سن ابتلا به ناشنوایی، سن شروع استفاده از زبان اشاره، نگرش والدین نسبت به استفاده از زبان اشاره و میزان شنوایی والدین، خواهر یا برادر افراد اشاره کرد. این اطلاعات در بخش مصاحبه از خود مصاحبهشوندگان اخذ شده و در بخش مشاهدات از مشاورین مراکز مربوطه یا مترجمینی که با این افراد آشنایی کامل داشتهاند پرسیده شده است.
در این بخش ذکر این نکته حائز اهمیت میباشد که به دلیل اینکه متغیرهای مورد نظر بر پژوهش تاثیرگذار بودهاند، انتخاب نمونهها از طریق نمونهگیری هدفمند انجام شده است. جهت گزینش افراد و متغیرها، یکدستی و هماهنگی صورت گرفته و کلیه افراد مورد مطالعه در راستای هدف این پژوهش، ناشنوا یا نیمهشنوای مادرزادی از خانوادههایی بودند که حداقل یک یا دو نفر در میان اعضای آنها ناشنوا یا نیمهشنوا بوده و بنابراین همه آنها از ابتدای تولد با زبان اشاره آشنا بوده و جهت برقراری ارتباط فقط از این زبان استفاده میکردند.
3-6 جمعبندی فصل
در این فصل به ارائه تمامی مطالب مربوط به گردآوری دادهها و جامعه آماری مورد نظر در این پژوهش پرداخته شد. با توجه به آنکه اطلاعات مربوط به افراد و زبان مورد استفاده آنها در امر پژوهش از حساسیت بالایی برخوردار بوده است، در امر جمعآوری دادهها از ابزارهای مختلفی مانند مصاحبه، مشاهده مشارکتی و مشاهده غیرمشارکتی با دقت استفاده شده است و همچنین در مورد متغیرهای مختلف یکسانسازی صورت گرفته است. در ادامه پژوهش در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل دادهها پرداخته میشود تا مشخص شود که در زبان اشاره ایرانی، مفاهیم زمانی به چه صورت نشان داده میشوند.

مطلب مرتبط :   بانکداری الکترونیکی، بانکداری الکترونیک

فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
پس از ارائه دستهبندی و توضیحاتی در باب شیوههای مختلف نشان دادن مفاهیم زمانی (زمان و نمود) در زبانهای اشاره در دنیا، این پرسش مطرح میشود که آیا زبان اشاره ایرانی نیز در بیان مفاهیم زمانی از سیستم تصریفی غنی و پیچیدهای برخوردار است یا خیر؟ زیرا همانطور که در فصل دوم ذکر شد، برخی از زبانها از این سیستم برخوردار هستند و به شیوه مربوط به خود این مفاهیم را مطرح میکنند. در این فصل بر اساس رویکرد توصیفی استوکو و کلیه عناصر شناخته شده زبان اشاره، به توصیف و بررسی جملات شرکتکنندگان پرداخته میشود و انواع مختلف روشهای بیان مفاهیم زمانی معرفی میگردند.
4-1 تجزیه و تحلیل دادهها
همانگونه که در فصل دوم بیان شد، استوکو (1972) اظهار داشته است که عناصر تشکیل دهنده اشاره، از کوچکترین اشارهها نیز کوچکتر هستند. از لحاظ هجایی آنها به صامتها یا مصوتها تقسیم نمیشوند بلکه به مکان اشاره، شکل اشاره و حرکت اشاره تقسیم میشوند و تمامی این عناصر همزمان باهم قابل مشاهدهاند. درست مانند واجها، این بخشهای اشاره نیز نمیتوانند به تنهایی به کار برده شوند زیرا به تنهایی معنا ندارند. بر این اساس هنگامیکه یک شکل دست نشان داده میشود، حرکت آن و مکان آن نیز باید در کنار هم قرار بگیرند. اظهارات وی مبنی بر آن است که در زبان اشاره کلیه عناصر بهطور همزمان با یکدیگر ترکیب میشوند تا اشارهای به وجود بیاید. با توجه به تحقیقات گذشته میتوان گفت که در بخش مربوط به مفاهیم زمانی در زبان اشاره نیز این همزمانی عناصر بهخوبی قابل مشاهده میباشد. در اینجا ذکر این نکته حائز اهمیت است که در تمامی اشارات علاوه بر عناصری که استوکو شناسایی کرده است، عناصر دیگری چون جهت دست، مسیر یا جهت حرکات و همچنین حالات صورت که توسط محققان دیگر شناسایی شدهاند نیز از اهمیت یکسانی برخوردار میباشند.
بررسی زبان اشاره ناشنوایان نکات مهم و باارزشی را در اختیار زبان شناسان قرار داده است. بهطورکلی ناشنوایان به منظور برقراری ارتباط، واژههای موجود در جملات خود را متفاوت از زبان گفتاری و طبق ترتیب اشارات مربوط به زبان خود مطرح میکنند. طبق گفته ساتن – اسپنس و وول (2007)، با توجه به آنکه زبان اشاره ناشنوایان صورت نوشتاری ندارد و معادل عبارات اشاری در زبان مقصد وجود ندارد، جملات آنها به صورت حروف بزرگ نوشته میشود تا مشخص شود که به یک اشاره تک ارجاع داده میشود. به منظور آشنا شدن و ارتباط برقرار کردن خوانندگان با زبان اشاره، در ذکر مثالها و تحلیل دادهها، کلیه جملات به صورت حروف بزرگ مطرح شدهاند و کلیه واژههای آنها در علامت مخصوص قرار داده شدهاند. با توجه به کلیه مطالب ذکر شده در بخشهای مختلف، چند نمونه از جملاتی که ناشنوایان در مکالمات خود به کار بردهاند از طریق شمارهگذاری شرکتکنندگان و بدون ذکر نام آنها بیان میشود و در زیر هر یک از مثالها ترجمه فارسی گفتاری آنها به همراه تصاویر مربوطه ارائه میشود. علاوه بر این موارد، قابل تذکر است که در ذکر کلیه مثالها، در بخش افعال از مصدر استفاده شده است زیرا نشانههای تصریف در زبان اشاره ایرانی دیده نمیشود. اما این به این معنا نیست که ناشنوایان مفهوم زمان را درک نمیکنند بلکه آنها تمامی مفاهیم خود را از طریق عناصر مختلف زبان اشاره نشان میدهند که در ذکر مثالها به توضیح کامل آنها پرداخته میشود.
4-2 چگونگی بیان زمان و انواع آن در زبان اشاره ایرانی