دانلود پایان نامه
زمان یک مقوله دستوری است که وقوع یک عمل را در یک خط زمانی نسبت به نقطه ارجاع تعیین میکند که معمولا نقطه ارجاع لحظه سخن گفتن در نظر گرفته میشود. در واقع با زمان میتوان وقایع اتفاق افتاده را از یکدیگر مجزا کرد، به این معنی که میتوان با اضافه کردن تکواژ به افعال، اطلاعاتی جهت نشان دادن زمان وقوع فعل یا جایگاه وقوع آن که شامل سه زمان گذشته، حال و آینده میشود ارائه داد (ساتن- اسپنس و وول، 2007، ص 115). در زبان اشاره ایرانی نیز، مانند زبانهای اشاره دیگر، ناشنوایان زمان را از طرق مختلفی بیان میکنند که حاکی از کامل بودن این زبان است. مواردی از قبیل قیدهای زمان ، مشخصههای غیردستی ، نشانگرهای واژگانی ، استفاده از گروه دستوری اعداد و عبارات زمانی را میتوان نام برد که جهت نشان دادن زمان در این زبان مورد استفاده قرار میگیرند. نکته قابل توجه آن است که در تمامی این موارد حرکت و جهت دستها با توجه به فضای اشاره یا خط فرضی زمان اعمال میشوند. در بخش زیر یک به یک به توضیح کامل موارد همراه با ذکر مثال پرداخته میشود:
4-2-1 قیدهای زمانی
یکی از پرکاربردترین نمونههایی که برای بیان زمان در زبان اشاره ایرانی به کار برده میشود، استفاده از قیدهای زمانی مانند دیروز، چند وقت پیش، فردا، هفته آینده، تازه (اخیرا)، قدیم و غیره میباشند. با توجه به اهمیت زمان در این زبان، در این موارد عموما قیدها در اول جملات قرار میگیرند. تفاوت این جملات با نمونه مشابه آنها در زبان فارسی گفتاری این است که هنگامیکه در زبان اشاره جملهای با قید زمانی اشاره میشود، فعلها به منظور پیروی از قانون حشو بدون تصریف اشاره میشوند، به این معنی که مفهوم زمان فقط توسط قیدها مشخص میشود اما در زبان فارسی گفتاری علاوه بر وجود قیدها، افعال نیز تصریف خود را حفظ میکنند. تفاوت دیگری که قابل مشاهده میباشد این است که در زبان فارسی، قیدها بیشتر برای بیان تاکید در ابتدای جمله ظاهر میشوند، در حالیکه در زبان اشاره جایگاه اصلی آنها در ابتدای جملات است.
مثال (1): شرکتکننده 16: “ف ر د ا” “ص ب ح” “آ م د ن” “ح ر ف ز د ن”.
“فردا صبح میام که با هم حرف بزنیم.”
شرکتکننده 2: “ا ز” “ق ب ل” “م ن” “و” “ا و” “د و س ت ب و د ن”.
” از قبل من با او دوست بودیم.”
شرکت کننده 19: “م و ب ا ی ل” “ه م را ه” “ا و ل” “م ن” “خ ا م و ش” “ا ل ا ن” “م ن م” “ا ی ر ا ن
س ل” “ر و ش ن” “ب و د ن”.
“من موبایل همراه اولم را خاموش کردم و الان ایرانسلم روشن هست”.
شرکتکننده 16: “ا م ش ب” “ج ل س ه” “چ ی”؟
“امشب جلسه در رابطه با چه مسئلهای هست؟”
در شکل 4-1 تصویری از قید زمانی “الان” آورده شده است. در این قید دستها دقیقا در راستای بدن قرار میگیرند. همانگونه که در بالا مطرح شد، در این نمونهها، قیدهای زمانی به تنهایی مفهوم زمان را بدون تصریف فعل منتقل میکنند. علاوه برآن، تمامی قیدها نیز در اشاره دارای حرکت، جهت و مکانی مشخص با توجه به سه مورد گذشته (با حرکت و جهتی رو به عقب)، حال (در راستای بدن) و آینده (با حرکت و جهتی رو به جلو) هستند. هر چه فاصله زمانهای گذشته و آینده نسبت به نقطه ارجاع بیشتر باشد، مسیر این نشانهها نیز در حرکت رو به جلو یا رو به عقب نیز بیشتر میشود، یعنی گذشته و آینده دور بیان میشود.

شکل 4-1: اشاره ” الان”
4-2-2 مشخصههای غیردستی
همانطورکه در فصل قبل مطرح شد، یکی از عناصر اصلی در زبان اشاره، حالات صورت یا بدن میباشند. با توجه به بررسیهای انجام شده، در بحث مربوط به زمان نیز این حالات کارایی مخصوصی دارند و میتوانند اقسام مختلف زمانی را مشخص کنند. از جمله مشخصههای غیردستی که در زبان اشاره ایرانی جهت نشان دادن زمان مورد استفاده قرار میگیرند، علاوه بر حرکات بدن که در بخش 4-2-1 ذکر شد، حرکات سر و صورت میباشند که با اشاره فعل همراه میشوند.
در بخش مربوط به سر، هنگامیکه به زمان گذشته اشاره میشود، سرکمی رو به عقب حرکت میکند، در اشاره به زمان آینده، حرکت سر کمی رو به جلو است و در رابطه با زمان حال، سر دقیقا در راستای خط مستقیم با بدن قرار میگیرد.
در بخش مربوط به حالت صورت، هنگام اشاره به زمان گذشته، ابروها به سمت بالا کشیده میشوند یا چشمها حالت بازشدگی دارند. در اشاره به زمان آینده، صورت حالت جمعشدگی به خود میگیرد، چشمها به شکل نیمهبسته در میآید و علاوه بر آنها، ابروها نیز در هم کشیده میشوند. لازم به ذکر است که مشخصات ارائه شده علاوه بر زمانهای نزدیک در اشارات مربوط به زمانهای دور نیز کاربرد دارند. حتی میتوان گفت که کاربرد بیشتر آنها در ارائه مواردی است که زمان زیادی با نقطه ارجاع فاصله دارند (هنگامیکه مربوط به گذشته و آینده دور شوند). در این موارد علاوه بر حالات صورت و سر، سایز حرکت دست نیز معنای دور بودن زمان را بهخوبی نشان میدهد، به این صورت که حرکت رو به عقب دست در زمان گذشته دور نسبت به زمان نزدیک کمی بیشتر میشود و در زمان آینده دست بیشتر به سمت جلو پیش میرود. در حقیقت میتوان گفت فاصلهای که دست با بدن دارد نشان دهنده زمان مورد نظر میباشد، به عبارت دیگر فاصله دست با دور بودن زمان نسبت مستقیم دارد.
در دو شکل 4-2 دو نمونه از مفاهیم زمانی با توجه به مشخصههای غیردستی سر و صورت نشان داده شده است، در شکل 4-2-1 حالت سر در زمان آینده و در شکل 4-2-2 حالت صورت در زمان گذشته مورد توجه قرار گرفتهاند:

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه حق دسترسی به اطلاعات، تغییرات آب ...

شکل 4-2-1: اشاره مربوط به آینده با توجه به حالت سر (دارای حرکتی رو به جلو)

شکل 4-2-2: اشاره مربوط به گذشته با توجه به حالت صورت (بالا رفتن ابروها و باز شدن چشمها)