دانلود پایان نامه

ل می‌شود و معمولاً یک ستاد اداری و اجرایی دارد).
به اعتقاد ماکس وبرسازمان این ویژگی‌ها را دارا است.
١- سازمان مستلزم وجود روابط اجتماعی است. یعنی فرد با سازمان روابط متقابل دارد.
٢- سازمان دارای مرزاست. همان گونه که از کلمه (بسته) یا مرزها‌ی محدود برمی‌آید نمی‌توان با این افراد به صورت تصادفی تماس برقرارکرد. سازمان دربرگیرنده‌ی بخش‌هایی ازجمعیت می‌شود و عده‌ای را استثنا می‌کند.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

٣- سازمان دارای یک سلسله مراتب اختیارات است و برای انجام امورو وظایف نوعی تقسیم کار وجود دارد. افرادی که دررأس قرار می گیرند و وظایف خاصی به آنها محول می‌شود، دستورات را صادر و آنها را اعمال می‌کنند.
۴- رابطه در سازمان (اداری) است نه (خانوادگی).

۵- فعالیت‌های سازمان هدف‌مدارمی‌باشد. سازمان فعالیتهای مستمر و هدفمدار، برای تأ مین هدف خاصی انجام می‌دهد. هدف از وجود سازمان، انجام کارخاصی است. (نقل ازهال، ١٣٨١، ص ۵٠)

– استیفن رابینز
رابینزدرکتاب تئوری سازمان، سازمان را اینگونه تعریف می کند: سازمان پدیده‌ای اجتماعی به شمار می‌آید که به طور آگاهانه هماهنگ شده و دارای حدود و ثغور نسبتاً مشخصی بوده و برای تحقق هدف یا اهدافی براساس یک سلسله مبانی دائمی فعالیت می‌کند. (١٣٨١، ص ٢١)
این تعریف دارای ویژگی‌های زیر است.
١- عبارت (به صورت آگاهانه هماهنگ کننده) دلالت بر مدیریت دارد.
٢- پدیده‌ی اجتماعی دال براین معنا است که سازمان ازافراد یا گروههایی که با هم در تعاملند تشکیل شده است. الگوهای تعاملی که افراد داخل سازمان ازآنها تبعیت می‌کنند، تصادفی به وجود نیامده‌اند. بلکه در خصوص آنها قبلا اندیشیده شده است. ازاینروچون سازمانها پدیده‌های اجتماعی‌اند. لذا الگوها‌ی تعاملی اعضای آنها باید موزون وهماهنگ باشد تا ابهام وسردرگمی حداقل گشته و در نتیجه اطمینا ن حاصل شود که وظایف مهم سازمانی انجام می‌پذیرند.
٣- یک سازمان مرزهای مشخصی دارد. این مرزها به مرور زمان می‌توانند تغییرکنند و ممکن است که کاملاً واضح و روشن نباشند. مشخص نمودن چنین مرزهایی ازطریق انعقاد قراردادها‌ی رسمی و یا غیررسمی بین اعضای سازمان صورت می‌پذیرد.
۴- افراد با سازمان پیوندی دائمی دارند. اما این پیوند، عضویت مادام‌العمر را تضمین نمی کند. بلکه برعکس سازمان‌ها دائما دراعضا‌ی خود تغییر و تحولاتی صورت می‌دهند. تا مادامیکه اعضاء عضویت سازمان را دارند حق دارند در حد قوانین و مقررات در امور سازمان مشارکت کنند.
۵- سازمانها برای انجام امور به وجود آمده‌اند. این امور یا فعالیت‌ها همان اهدافند که دستیابی به آنها توسط یک فرد به تنهایی امکان‌پذیر نیست یا اگر به وسیله‌ی یک فرد قابل حصول باشد، دست یافتن آن ازطریق سازمان اثربخش‌ترمی‌باشد. لازم نیست همه اعضای سازمان اهداف را کلاً بپذیرند. در واقع نوعی توافق جمعی با رسالت سازمان کفایت می‌کند. (رابینز،١٣٨١، ص ٢٢)

– تعریف مفهومی
بعضی از تعاریف ما ازسازمان نتیجه نگرش ما نسبت به سازمان است. این نگرش ناشی ازنوع برخورد ما با سازمان و نحوه‌ی مطالعه آن می‌باشد. سازمان را از جهت مفهومی به صورت‌های مختلفی تعریف کرده‌اند.
١- پدیده‌های عقلانی که اهدافی را دنبال می‌کنند: برطبق این نگرش، سازمان‌ها برای تحقق اهدافی به وجود آمده‌اند ورفتاراعضای سازمان می‌تواند به عنوان پیگیری یا تعقیب اهداف تشریح شود.
٢- ائتلاف ذینفع‌های قدرتمند: براساس این مفهوم، سازمان‌ها متشکل از گروه‌هایی می‌باشند که هر کدام منافع شخصی خود را دنبال می‌کنند. این گروه‌ها قدرت خودشان را در جهت تحت تأثیر قرار دادن توزیع منابع درسازمان به کارمی‌گیرند.
٣- سیستمهای با ز: براساس این نگرش، سازمان‌ها سیستمهای تبدیل داده به ستاده‌ها می‌باشند که برای بقای خود به محیطشان متکی‌اند.
۴- نظام‌های تولید کننده‌ی مفهوم‌ساز: براساس این تعریف، سازمانها پدیده‌هایی می‌باشند که بصورت مصنوعی ایجاد شده‌اند، اهداف بلندمدت و مقاصدشان به صورت نمادین ایجاد شده و به وسیله‌ی مدیریت حصول می‌شود.
۵- سیستم‌های بهم پیوسته‌ی منعطف: براساس این تعریف، سازمانها از واحد‌های نسبتاً مستقل تشکیل شده‌اند که می‌توانند اهدافی مشابه و حتی متضاد را دنبا ل کنند.
۶- ابزارتسلط یا حاکمیت: با توجه به این مفهوم، سازمان‌ها اعضای خودشان را در قالب‌های شغلی قرار می‌دهند که این امر آنچه را آنها می‌توانند انجام بدهند و نیزافرادی را که می‌توانند با آنها در تماس باشند محدود می‌کند. مضافاً اینکه سازمان برای آنها رئیس تعیین می‌کند که اختیار صدوردستور دارد.
٧- سیستم‌های سیاسی : با توجه به این نگاه، سازمان‌ها مرکب از جناح‌های قدرتمند داخلی‌اند که هرکدام کنترل بر فرایند تصمیم‌گیری را به منظور افزایش منافع خود خواهان هستند.
٨- واحد‌های پردازش اطلاعا ت: با توجه به این تعریف، سازمان‌ها محیط خود را تعریف و تفسیرکرده و مورد ارزیابی قرار می‌دهند. فعالیتشان راهماهنگ می‌سازند و به وسیله پردازش اطلاعات به صورت افقی و عمودی ازطریق یک سلسله مراتب ساختاری، تصمیم‌گیری را تسهیل می‌کنند.
٩- زندان‌های روح: براساس این مفهوم، سازمان ها ازطریق تدوین شرح شغل، ایجاد دوایر، بخش‌ها و تعیین معیارها‌ی رفتاری قابل قبول، اعضای خود را محدود و مقید می‌سازند و هنگامی که این محدودیت‌ها پذیرفته شود نوعی موانع مصنوعی می‌شوند که گزینه‌های انتخابی کارکنان را محدود می‌کنند.
١٠- قراردادهای اجتماعی: براساس این نگرش، سازمان‌ها مرکب ازمجموعه‌ای ازتوافقات غیرمکتوب بوده که بدان وسیله اعضاء درقبال دریافت حق‌الزحمه، رفتارهای ویژه‌ی سازمان را ازخود بروز می‌دهند. (رابینز، ١٣٨١، ص ٢٨)
انواع سازمان
نوع‌شناسی مجموعه‌ای است ازانواع که دارای ویژگیهای مشترک و معینی هستند. اما به اندازه‌ی کافی نیزمتفاوت هستند که از یکدیگرقابل تشخیص باشند. نوع‌شناسی شیوه‌ی توصیف و متمایزکردن تفاوت‌ها بین سازمانها است. برخی روابط بین متغیرها ممکن است در درون یک سازمان درست بوده اما در سازمان‌های دیگردرست نباشد. (صبوری،١٣٨١، ص ١٣۵)
نوع‌شناسی ازاین لحاظ سودمند است که به تبیین تفاوتها‌ی بین سازمانها کمک می کند. یکی ازمسائل اساسی درساختن نوع‌شناسی سازمان‌ها این است که دراین گونه طبقه‌بندی‌ها ازکدام معیارها باید استفاده کرد؟ برخی ازاین معیارهاعبارتند از: هدفها‌ی سازمان، فعالیتها‌ی اصلی سازمان، وابستگی به سازمان‌های دیگر، منابع اصلی درآمد سازمان، تغییر در فعالیتها‌ی عمده در طول تاریخ سازمان، الگوهای رشد و زوال سازمان. نوع‌شناسی‌ها‌ی سازمان نیزمانند تعریف آن دارای محدودیت‌هایی هستند وهیچ نوع‌شناسی کاملاً جامع و فراگیر نیست. اما نوع‌شناسی ازاین نظرسودمند است که بوسیله آن بتوانیم انبوه سازمانهایی را که وجود دارند طبقه بندی کنیم و وجوه تشابه مهم آنها را که ارزش واقعی نظری بالقوه دارند مشخص کنیم. (صبوری، ١٣٨١، ص ١٣۶)
تحلیلگران سازمانی به ضرورت تفکیک سازمانها از نظر (نوع‌شناسی) پی بردند.همانطور که پرو اعتقاد دارد که نمی‌توان متغیرهای ثابتی را تعیین کرد تا براساس آن چند مدرسه یا چند کارخانه ذوب آهن را با هم مقایسه کرد. مگر اینکه به تکنولوژی مورد کاربرد این مدارس و شرکت‌ها اشاره کرد. اونکته مهمی را یاد آورشد که مبنا یا اساس طبقه‌بندی سازمان‌ها (ویژگی سازمانی) است. (نقل ازهال، ١٣٨١، ص ۶١)
اساس تلاش کسانی که کوشیده‌اند تا سازمانها را برحسب نوع طبقه‌بندی کنند، برپایه شناخت متغیرهایی قراردارد که آنها درصدد برمی‌آمدند پدیده‌ی مورد تحقیق را براساس آن از سایر انواع تفکیک نمایند. از آنجا که سازمان نهادی بسیارپیچیده است، شیوه‌ی طبقه‌بندی باید نشان‌دهنده‌ی این پیچیده‌گی باشد. اگر قرارباشد سازمان‌ها را به صورت کلی طبقه‌بندی کنیم، باید شرایط خارجی، طیف کلی کارها، عملیات، فعالیتها وعملیات متقابل درون سازمانی و ره آوردهای رفتارسازمانی را مورد توجه قراردهیم. (هال، ١٣٨١، ص۶٢)
بونز و مک کلوی متداول ترین شکلی که در مورد نوع‌شناسی به کار برده‌اند، همان چیزی است که آنرا (انواع) برحسب عقل سلیم نام برده‌اند که براین اساس می‌توان سازمان‌ها را بر دو نوع غیرانتفاعی و انتفاعی طبقه‌بندی نمود که در برخی از موارد، این شیوه‌ی تفکیک و متمایزساختن سازمان‌ها مفید واقع می‌گردد و در برخی ازموارد نمی‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد. شکل دیگری ازتعیین نوع سازمان بر حسب عقل سلیم این است که آنها را برمبنای (بخش) جامعه طبقه بندی کنیم. مثل سازمانهای آموزشی، بهداشت، کشاوزی و… که مانند طبقه‌بندی برحسب انتفاعی و غیرانتفاعی انجام می‌شود. این نوع طبقه‌بندی‌ها نیز نمی‌تواند مسأله‌ای راحل کند بلکه معمولاً کاررا پیچیده‌ترمی‌نماید.
بنابراین، این طبقه بندی‌ها دربرگیرنده‌ی وجوه مشترکی می‌شوند که تقریباً غیرقابل پیش‌بینی است. آنها همچنین روش های غیرعلمی به حساب می‌آیند. زیرا این نوع طبقه‌بندی با هیچ روش سیستماتیک ارتباط مشخص ندارد. مسأله‌ی مهم دررابطه با طبقه‌بندی برپایه‌ی عقل سلیم این است که درواقع چیزی به نام طبقه‌بندی صورت نمی گیرد. برای مثال: دادن مدرک دانشگاهی توسط سازمان‌های مختلف (ارتش، دانشگاهها و…) که نمی‌توان آنها را ازیک نوع سازمان دانست. (ها ل، ١٣٨١، ص ۶٣)
این مشکل باعث شده است تا تحلیلگران سازمانی به طبقه بندیهای دیگری روی آورند که نخستین نوع یا شکل طبقه‌بندی را طبقه بندی آگاهانه یا خاص می‌نامند که در زیر چندین دسته ازآن بیان می‌گردد.

مطلب مرتبط :   منبع تحقیق درمورد مطالعات فرهنگی

– اتزیونی
ازدیدگاه اتزیونی ٣ پایگاه قدرت وجود دارد. قدرت اجباری (زور)، قدرت مادی (دستمزد و پاداش) و قدرت هنجاری (نمادی ). (نقل ازرضوی، ١٣٨١، ص١٣٩)
اگر این سه نوع قدرت را در نظربگیریم، قدرت اجباری برمنع واجباراستواراست. قدرت مادی به کنترل برمنابع مادی به ویژه از طریق شیوه‌ی توزیع دستمزدها، تخصیص مزایا‌ی جنبی و غیره اشاره دارد و قدرت هنجاری به آنچه که اتزیونی تخصیص و استفاده‌ی ماهرانه از پاداشهای نمادین و سلب آنها از طریق رهبران، استفاده از رسانه‌های همگانی، تخصیص نمادهای احترام و پرستیژ و غیره می‌نامد وابسته است. سه پایگاه قدرتمند باعث می‌شوند که افراد سازگارشوند یا ازخود بیگانه شوند و به صورت ابزار یا وسیله درآیند یا به جنبه‌های معنوی توجه کنند.
نتیجه توجه به این سه پایگاه قدرتمند باعث می‌شود٩ نوع سازمان بوجود بیاید که اتزیونی سه نوع ازاین انواع نه گانه را فراوانتر از شش نوع دیگری می‌داند. این سه نوع (اجباری – بیگانه، هنجاری – اخلاقی، مادی- حساب‌گرانه) روابط سازگاررا تشکیل می‌دهند. اتزیونی استدلال می‌کند که اثربخشی سازمان هنگامی که سازگاری بین قدرت و اطاعت وجود دارد می‌تواند به حداکثر برسد.
جدول ٢-١: نوع‌شناسی انواع روابط اطاعت (اتزیونی به نقل از رضوی،١٣٨١، ص ١٣٩)
اخلاقی حسابگرانه بیگانه کننده انواع قدرت
٣ ٢ ١ اجباری
۶ ۵ ۴ مادی
٩ ٨ ٧ هنجاری
اتزیونی معتقد است با بهره گرفتن از متغیر اطاعت می‌توان رده‌ها و انواع مختلف را در درون سازمان دسته‌بندی کرد. (نقل ازرضوی، ١٣٨١، ص١۴٣)

– مینتزبرگ
یکی دیگرازتقسیم‌بندی‌های سازمان که به صورت آگاهانه انجام گرفته است، تقسیم‌بندی مینتزبرگ است. این روش چند وجهی است و به صورت عمده براساس راه ها یا روش‌هایی قراردارد که سازمان‌ها برنامه‌ریزی می‌شوند تا خود را با شرایطی که مواجه می‌شوند سازگارنمایند.
براین اساس سازمان‌ها به پنج دسته تقسیم می‌شوند:
الف- سازمان‌هایی که دارای ساختارساده می‌باشند: نمونه‌ی آنها یک سازمان تازه تاسیس یا یک بنگاه معاملاتی اتومبیل است. این سازمان‌ها کوچک و در یک محیط پویا قراردارند. این سازمان‌ها از تکنولوژی چندان پیشرفته‌ای استفاده نمی کنند.
ب- سازمانهای بروکراسی ماشینی: سازمان‌های مزبوردارای این ویژگی‌ها هستند: کارهای استاندارد، سازمان بزرگ، محیط با ثبات و کنترل سازمان به دست یک گروه خارجی است. مانند یک شرکت پست، شرکت فولاد و یا یک شرکت هواپیمایی.
ج- بروکراسی حرفه‌ای: دراین سازمان‌ها کارها ازطریق آموزش‌های حرفه‌ای وتخصصی، استاندارد می‌شود. محیط باثبات است و کنترل دردست افراد خارج سازمان نیست. در این سازمانها مهارت و دانش فرد یا گروه، نقش اصلی را ایفا می‌کند واعضای سازمان بایستی دارای تخصص و مهارت بالایی باشند. مانند دانشگاه، موسسه‌ی حقوقی، مرکزپزشکی.
د- سازمانهای شبکه‌ای: سازمانهایی هستند که دارای بخش‌ها وشعبه‌های متعددی می‌باشند. نمونه‌های آن دانشگاههایی هستند که درنقاط مختلف دانشکده‌هایی دارند وهربخش و واحد ساختارویژه‌ای دارد.
س- سازمان‌های ویژه یا موقت: این شکل ازاشکال پیچیده‌ی سازمانی است که نمونه‌ی آن سازمان‌های فضانوردی و آزمایشگاههای تحقیقاتی می‌باشند. محیط پویا وشناخته است وساختاربا توجه به تقاضاها و رویدادها تغییرمی کند وپیوسته خودرا با شرایط وفق می‌دهد. (هال، ١٣٨١، ص۶٩)
طبقه‌بندی سازمان‌ها بر مبنای تئوری وعمل
برخی ازصاحبنظران درصدد برآمدند تا سازمان‌ها را برحسب تئوری و نوع کاری که انجام میدهند طبقه‌بندی کنند. هاس و هال وجانسون، پاف هیکسان وهنینگر، مک کلوی، ریچ وسنچز، میلرو فریسن و مور و اینرازاین گروه نظریه پردازان هستند.
برای طبقه‌بندی سازمان‌ها برمبنای تئوری وعمل باید به این متغیرهای مهم توجه کرد:
١- اندازه‌ی سازمان: اهمیت اندازه یا بزرگی متغیر درمقایسه با سایرعوامل مشخص می‌شود.
٢- عمومیت: مقصود ازاین متغیر، میزان یا درجه‌ای است که سازمان تحت تاثیرقدرت سیاسی قرار می‌گیرد وخصوصی بودن سازمان به این امربستگی دارد که سازمان تا چه اندازه تحت قدرت نیروهای اقتصادی قرار می‌گیرد.
٣- غیرانتفاعی وانتفاعی بودن سازمان: اقتصاد دانان براین باورند که سازمانهای غیرانتفاعی رفتاری متفاوت ازسازمانهای انتفاعی دارند. (ازدیدگاه پذیرش خطرورفتارهای ضد اجتماعی) جامعه شناسان به ریشه‌های سیاسی واجتماعی سازمانهای غیرانتفاعی توجه کرده‌اند.
۴- مردم سالاری (دموکراسی): درسازمان مردم سالارکنترل دردست اعضاء است.
۵- میزان قدرت بازاریا حاکمیت محیط: که سازمان را دربرمی گیرد. (هال، ١٣٨١، ص٧٠)

مطلب مرتبط :   پایان نامه ارشد درباره جهت گیری مذهبی-فروش و دانلود پایان نامه کامل

تئوری سازماﻦ
تا کنون تعاریف متفاوتی از تئوری سازمان صورت گرفته است که در زیر به بعضی از این تعاریف اشاره می‌گردد.
تئوری سازمان رشته‌ای است که ساختار و طراحی سازمان را مورد مطالعه قرار می‌دهد و به هر دو جنبه تشریحی و تجویزی این دو جنبه می‌پردازد. این تئوری تشریح می‌کند که سازمان‌ها واقعا چگونه ساختارمند می‌شوند وهمچنین پیشنهاداتی در رابطه با چگونگی افزایش اثربخشی در آنها ارائه می‌کند. (رابینز، ١٣٨١، ص ٢۴)

تئوری سازمان مجموعه‌ای از واقعیتها نیست، آن شیوه‌ای ازاندیشیدن درباره‌ی سازمان می‌باشد. تئوری سازمان راهی است برای مشاهده و تجزیه و تحلیل سازمان به صورت دقیقتر و عمیقتر. ( دفت، ١٣٨۶، ص ٢)
پدیده‌ای بنام تئوری سازمان وجود ندارد. تنها تعداد زیادی تئوری وجود دارد که نظریه‌پردازان بوسیله آن کوشیده‌اند تا شیوه‌ی رفتارسازمان‌ها و اعضای آنها، فرهنگ، شرایط و ساختارسازمانی متفاوت را پیش‌بینی نمایند. (شفریتزو اوت، ١٣٧٩، جلد اول، ص ۶)
تئوری‌هایی که درباره سازمان ارائه می‌شوند، درخلال‌پذیری آینده، آنها بازتابی ازچیزی هستند که در دنیا جریان دارد. بنابراین هرآنچه که درارائه‌ی تئوری سازمان نقش دارد، با گذشت زمان در فرهنگهای مختلف و زیرمجموعه‌های فرهنگی تغییرمیکند. پیدایش سیستم تولید، جنگ جهانی دوم و بروز شکوفایی اقتصادی در دهه‌ی ١٩۶٠(آمریکا)، جامعه مبتنی بر اطلاعات و رایانه در دهه‌ی ١٩٧٠و تشدید پدیده‌ی عدم اطمینان در دهه ١٩٨٠، همگی به میزان زیادی در سیر تکامل تئوری سازمان موثر بوده‌اند. این سیر تکامل تاریخی تئوری سازمان، باعث ایجاد مکاتب گوناگونی گردید.هرچند که نظریه‌پردازان سازمانی متعلق به یک مکتب از یکدیگر نقل قول می‌کنند. اما نسبت به نظریه‌پردازان و تئوری‌های اشخاصی که به مکتب‌های دیگرتعلق