دانلود پایان نامه

بند سوم-انواع خسارت
ضرر از این حیث به مادی و معنوی یا ادبی تقسیم می شود.
ضرر مادی:
ضرر مادی از طریق از بین رفتن یا ناقص شدن اعیان اموال و یا کاهش ارزش پولی آنها و صدمه به نام و شهرت تجاری، علامت صنعتی و از بین رفتن هر منفعت و حق مشروعی که موجب کاهش دارای شخص و پیش گیری از فزونی آن به هر عنوانی که باشد، حاصل می گردد، ضرر مادی به صورتهای مختلف در اعیان، منافع، صفت اموال، حقوق، نفس، جسم و اطراف افراد وارد می شود و آن نیز بر دو قسم است: ضرر مادی مالی و ضرر مادی غیر مالی.
ضرر مادی مالی
همانطوریکه گفته شد این ضرر به صورتهای مختلف در اعیان، منافع، صفت اموال و حقوق افراد حاصل می گردد و قابل تقویم به پول و با پرداخت عوض مثل و قیمت (پول) قابل جبران است.
ضرر در اعیان اموال
و آن ضرری است که از طریق نقص و هر اتلاف در عین مال وارد می شود مانند تخریب، حریق و امثال آن.
ضرر در منافع اموال و حقوق
و آن ضرری است که از طرق نقص یا تلف یا سلب منافع اموال و حقوق وارد می شود.
ضرر در صفت اموال
و آن ضرری است که فقط در صفت و ویژگیهای عرض اموال ایجاد می گردد مانند اینکه در منطقه مسکونی کارخانه یا فرودگاهی تأسیس شود. در این صورت هر چند در اعیان اموال (ساختمان مسکونی) ممکن است ضرر حاصل نشود ولی در قیمت آنها و خصوصیات استفاده از کاهش ارزش حاصل می شود.
ضرر در حقوق متعلق به اموال
و آن ممکن است بصورت از بین بردن امکان استفاده افراد ار حقوق مشروع خود یا سلب و از بین بردن حقوق مزبور و یا از طریق اخلال به آن حقوق حاصل شود، مانند ارائه و عرضه کالای تقلبی با استفاده از علامت تجاری متعلق به غیر، که این نوع نیز ضرر مادی مالی و قابل تقویم بر پول و با پرداخت پول قابل جبران است.
ضرر مادی غیر مالی
و آن ضرری است که از طریق نقص یا تلف نفس و جسم یا اطراف و منافع بدن انسان حاصل می گردد و ممکن است، به صورت قتل یا ضرب و جرح، قطع و یا هتک ناموس به عنف و سلب منافع بدن انسان باشد. این ضرر نیز گاهی قابل تقویم به پول و به آن طریق قابل جبران است البته این طریق جبران ضرر با دیه که حکم شرعی است باید اشتباه نشود.
ضرر معنوی
میزان ضرر معنوی مشخص نبوده و برای آن نیز به تبع مطلق ضرر تعریفی ارائه نگردیده است. دکتر کاتوزیان تعریف آن را دشوارو از آن صدمه به منافع عاطفی و غیر مالی تعبیر نموده است آقای دکتر لنگرودی آن را ضرر به عرض و شرف متضرر یا یکی از اقارب او می داند عبدالرزاق احمد السنهوری حقوقدان مصری از آن به ضرر ادبی تعبیر و می گوید: «ضرر ادبی ورود ضرر به جسم و آنچه به آن ملحق می شود از درد یا به وجود آوردن زخم، و به شرف و اعتبار و عرض و نیز به عاطفه و دل رحمی و شعور وارد می شود.
ضرر معنوی را نیز به دو دسته تقسیم کرده اند:
زیانهای وارد به حیثیت و شهرت افراد
این تقسیم به خاطر آن است که حیثیت و شهرت هر فرد محترم است و زیان وارد بر آن باید جبران شود.
لطمه به عواطف و ایجاد تألم روحی به افراد