دانلود پایان نامه

یکی از مواردی که باعث کاهش هزینه های محصول می شود، کاهش هزینه های کیفیت است. به هر حال روش جوران اولین روشی است که در زمینه هزینه یابی کیفیت ارائه شده که امروزه به روش سنتی معروف شده است. در این روش هزینه های کیفیت به چهار بخش به شرح زیر تقسیم می شوند :
الف- هزینه های شکست داخلی : هزینه هایی که برای ارزیابی، تصحیح و یا جایگزینی محصول قبل از اینکه محصول به دست مشتری برسد را شامل می شود.
ب- هزینه شکست خارجی : هزینه ای است که برای ارزیابی، تصحیح و یا جایگزینی بعد از اینکه محصول به دست مشتری رسید، صورت می گیرد.
ج- هزینه های ارزیابی : هزینه مربوط به سنجش یا ممیزی محصولات یا خدمات به منظور اطمینان از استانداردهای کیفی در این دسته قرار دارد.
د- هزینه های پیشگیری : هزینه ای است که برای پیشگیری از وقوع ضایعات کالاها و یا جلوگیری از تولید محصولات با کیفیت بد باید پرداخت شود.
آنچه که مسلم است، هزینه کردن در سطح پیشگیری همواره مقرون به صرفه تر از سطح ارزیابی و شکست خواهد بود. این مدل بر بسیار زیاد و غیر قابل مقایسه بودن هزینه های کیفیت برای محصولات در دست مشتریان تأکید می کند (امامی، 2007).
دکتر جوزف جوران نیز همانند دکتر دمینگ به دلیل توصیه هایی که به ژاپنی ها داشت شهرت یافت. او بیشتر بر مشتری تاکید می کرد، همچنین یکی دیگر از نظرات وی این بود که سازمانها بایستی هزینه کیفیت را کاهش دهند که با رویکرد دمینگ که هزینه کیفیت را نادیده می گیرد تفاوت دارد. جوران کیفیت را « مناسب برای استفاده» تعریف می کند و یک رویکرد ده ماده ای به کیفیت دارد که عبارتند از :
از نیاز به ارتقا آگاه شده و برای آن فرصتی فراهم نمایید
برای ارتقا هدف تعیین نمایید
برای دستیابی به هدف سازماندهی نمایید
آموزش دهید
برای حل مشکل، پروژه اجرا نمایید
پیشرفت را گزارش دهید
تقدیر کنید
نتایج را منتقل نمایید
موفقیت را حفظ نمایید
برنامه ریزی سالانه حرکت را حفظ نمایید
شهرت جوران نتیجهی مفهوم هایی مانند « نقاط ضعف»، «وجوه سه گانه کیفیت» و « مشتری درون سازمانی» می باشد که توسط وی ارائه شده اند. وی همچنین به خاطر تحلیل پاره تو در شرکتها اعتبار دارد. وجوه سه گانه کیفیت جوران عبارتند از :
برنامه ریزی کیفیت
کنترل کیفیت
بهبود کیفیت
این سه وجه را می توان بخش یکپارچه ای از اقدامات کیفی در نظر گرفت که برای حصول کنترل در سطح عملکردی، بایستی برنامه ریزی شوند. این برنامه ریزی بیشتر برای بهبود به صورت پروژه، تا مرحله ای پیش می رود که سیستم به نقطه عطفی در سطح بهبود عملکرد دست یابد. این سازماندهی روشمند اقدامات کیفی را نهادی موسوم به شورای کیفیت که برقرار کننده هدفهای کیفی و تعیین کنندهی ابزار اجرای بهبودها می باشد، هماهنگ می نماید. این گروه، مدیران شرکتها را از جریان کار بهبود کیفیت مطلع کرده و آنها را درگیر این کار نگه می دارد.
جوران معتقد است که با اندازه گیری و حل مشکلات و مسائل کیفیت می توان صرفه جویی های بزرگی در هزینه ها داشت. هزینه های کیفیت ضعیف را می توان به شکل هزینه های پیشگیری و هزینه های بازرسی سنجید. این روال می تواند راهنمای شرکتها در اولویت بندی موضوع برای بهبود کیفیت و استقرار آنها به صورت پروژه به پروژه برای نیل به سیستمها و فرآیند های بهبود یافته باشد (فرجی، 2003).

2-13 مدل هزینه یابی فرآیندی
این مدل توسط کرازبی در سال 1979 میلادی پیشنهاد شده است که در حقیقت هزینه های کیفیت را ناشی از فعالیتهای کیفی می داند. فعالیتهای کیفی تمام فعالیت هایی را شامل می شوند که در جهت بهبود کیفیت محصولات، خدمات و فرآیندها انجام می شوند.
کرازبی فعالیتهای کیفی را به دو دسته طبقه بندی می کند :
فعالیتهایی که برای اولین بار انجام می شوند تا سطح کیفی محصولات، خدمات و فرآیندها به سطح کیفی مورد نظر برسند.
فعالیتهایی که در جهت رفع نقص ها، دوباره کاریها و … بعد از حصول سطح کیفی ضعیف و در جهت بهبود انجام می شوند.
کرازبی هزینه های ناشی از اقدامات دسته اول را هزینه های انطباق و هزینه های ناشی از اقدامات دسته دوم را هزینه های عدم انطباق می خواند (امامی، 2007).

2-14 مدل کوه یخ
این مدل در سال 1995 میلادی ارائه شده است. این مدل هزینه های کیفیت را مانند یک کوه یخی در نظر می گیرد که بیننده در نگاه اول فقط قله کوه را می بیند، غافل از اینکه بخش اعظمی از آن در زیر اقیانوس قرار دارد. طبق این مدل مهندسان کیفیت هزینه های گارانتی، هزینه های ساعات اضافه کاری ناشی از ضعیف بودن کیفیت و هزینه دوباره کاریها را مستقیماً مشاهده می کنند، در صورتی که بخش اصلی هزینه ها به صورت نا مشهود از جمله هزینه های بهبود برنامه های کیفیت، هزینه های مشتریان، کنترل فرآیند، ارزیابی کیفیت، وفا داری مشتریان و …از دید کارشناسان کیفیت مخفی می باشد. در واقع این مدل تاکید می کند که باید هزینه های پنهان اجرای برنامه های کیفیت نیز در نظر گرفته شوند (امامی، 2007).

مطلب مرتبط :   اتوماسیون اداری

2-15 روش BSC
روش BSC پیشنهاد می کند که مدیران اطلاعاتی در خصوص عوامل هزینه زا در امر کیفیت را از چهار منظر ، به طور هماهنگ در یک کارت یاد داشت و آنها را تحلیل کنند.این چهار منظر عبارتند از :
1- منظر مشتری
2- منظر فرآیندهای داخلی کسب و کار
3- منظر رشد ، نو آوری و یادگیری سازمانی
4- منظر مالی
کارتهای امتیاز دهی متوازن برای توصیف و عرض یابی عملکرد گذشته و در جهت عملی ساختن استراتِژی ها و ماموریت های سازمان به وجود آمده است.به خاطر ماهیت و نقش کنترلی که در تعیین عملکرد ها توسط این کارتها ایفا شده است در بعضی موارد برای هزینه یابی کیفیت نیز به کار گرفته شده اند.
فرایند هزینه یابی کیفیت توسط کارتهای امتیاز دهی متوازن یک فرایند کیفی می باشند، به گونه ای که از نظرات ذینفعان سازمانها برای اندازه گیری نوع و میزان تاثیر گذاری هزینه های عدم مرغوبیت استفاده می کنند. بایستی از دیدگاه مالی، سهامداران پاسخ دهند که کدام یک از هزینه های عدم مرغوبیت بار مالی بیشتری به سازمان وارد مینماید.همچنین بایستی مشتریان از دیدگاه خود هزینه های کیفی را که بیشترین تاثیر را در کاربرد محصول دارند ، مشخص نمایند.از منظر فرایند کسب و کار بایستی ارتباط بین هزینه های کیفیت و مزیت رقابتی مشخص شود و همچنین معلوم شود که صرف این هزینه ها چه ارتباطی با یادگیری و رشد در سازمان خواهد داشت.
پس از جمع آوری این اطلاعات و قرار دادن آنها در کنار هم و ارزیابی و بررسی آنها بر اساس چهار منظر ذکر شده در بالا ، علاوه بر اینکه تخمینی از عملکرد صرف هزینه های کیفی بدست می آید ، امکان تعیین میزان این هزینه ها نیز تا حد زیادی وجود دارد.
استفاده از روش فوق در هزینه یابی کیفیت بستگی به نوع صنعت و دیدگاه مدیریت کیفیت دارد اگر چه مطالعات انجام شده نشان می دهد که استفاده از این روش بسیار ناچیز بوده است (امامی، 2007).

2-16 روش تاگوچی
تاگوچی که یک مهندس ژاپنی است ایده ها و اقدامات انقلابی را به حوزه کیفیت جامع وارد کرده است. کار او در زمینه طراحی آزمایشها می باشد که شامل روشهایی قوی در طراحی محصولات و فرآیندهای جدید است. در این روشها آزمایشهایی برای تشخیص پارامترهای طراحی که اثر اغتشاش را به حداقل می رسانند انجام می شود. روش تاگوچی این امکان را ایجاد کرده که اطلاعات حیاتی با تعداد آزمایش و تجربه بسیار کمتری فراهم شوند. نتیجه آن می شود که محصولات و فرآیندها به منظور مقاومت در برابر اغتشاش ایجاد می شوند. از نظر وی طراحی جز اصلی هزینه محصول نهایی می باشد و توسعه محصول از سه مرحله تشکیل می شود که عبارتند از :
مرحله اول – طراحی سیستم : طراحی سیستم توام با نوآوری می باشد و نیاز به دانش مهندسی دارد.
مرحله دوم – طراحی پارامتر : این مرحله، مرحله ای کلیدی است که در آن مقادیر پارامتری محصول و سطوح عمل عوامل فرآیند تعیین می شوند به طوری که حداقل حساسیت را به عوامل اغتشاش داشته باشند.
مرحله سوم – طراحی تلورانس : به معنی صرف پول برای مواد، اجزا یا ماشین آلات مرغوب تر می باشد ولی تنها در صورتی که انحرافات کاهش یافتهی حاصل از طراحی پارامتر، کفایت لازم را نداشته باشد.
یکی دیگر از ایده های مهمی که تاگوچی بیان کرده تابع زیان است که تاثیر زیادی روی اندیشه و عمل کیفیت گذاشته است. این ایده جایگزین دیدگاه سنتی شده است که بر اساس آن محصولات در صورتی که حدود مشخصات را محقق کنند مورد قبول واقع می شود. این دیدگاه به این معنی است که حدی وجود دارد که محصول به علت ناتوانی در تحقق مشخصات در آن حد، غیر قابل قبول می شود. وی استدلال می کند که انحراف در محصول حتی در حیطه حدود مشخص شده «زیانی برای اجتماع» در دوره حیات محصول ایجاد می کند. و هرچه محصول از ارزش مورد نظر خود فاصله بگیرد انحطاط در عملکرد آن بیشتر می شود. وی همچنین بر این باور است که زیان، متناسب با مربع انحراف از ارزش مورد نظر است. محصولی که به دست مشتری می رسد اگر نتواند کارکرد خود را داشته باشد، زیانی به بار می آورد که این زیان از طرف مشتری در هزینه های تعمیر و جایگزینی، از طرف سازنده در هزینه های تضمین، کاهش اعتبار شرکت و از دست رفتن شغل و بازار نمایان می شود. برای به حداقل رساندن این زیان، بهبود کیفیت بایستی تا رسیدن به کمال هدف ادامه یابد. فعالیت بهبود، هرگز نباید متوقف شود. مشهورترین اثر کاربردروش های تاگوچی همان بهبود کیفیت می باشد. اما قدرت واقعی این سیستم توانایی توجه آن به نتایج مهم نهایی، چه بر حسب سرمایه گذاری و چه از نظر هزینه کیفیت می باشد (فرجی، 2003).

2-17 روش ایشی کاوا
ایشی کاوا ، مدافع کاربرد هفت ابزار کنترل کیفیت به قرار زیر می باشد:
نمودارهای پاره تو = اولویت بندی اقدام
نمودارهای علت و معلول = تشخیص علتها
لایه بندی = علتها در زیر مجموعه
برگه های کنترل = جمع آوری داده ها
هیستو گرام ها = نمایش انحراف ها
نمودارهای پراکندگی = بررسی روابط عامل دوگانه
نمودارهای کنترل = نمایش انحراف فرآیند
وی معتقد است که این ابزارها بایستی به طور خاص توسط اعضای گروه کیفیت به کار گرفته شوند. وی همچنین پیشرو جنبش گروه کیفیت در ژاپن می باشد. دایره های کیفیت، گروههای کوچکی از کارکنان در یک حوزه کاری مشخص شرکت هستند که به بحث، بررسی، اندازه گیری و تحلیل مسائل مرتبط با کار به صورت داوطلبانه و منظم می پردازند و به سرپرستی یک سردسته از ابزار فوق استفاده می کنند. این تیم پس از مشورت با مدیریت به اجرای تغییرات اقدام می کند، به نظر ایشی کاوا، فعالیت این دایره بایستی بخشی از فعالیت های کیفی در سطح فراگیرنده شرکت باشد. وی همچنین معتقد است که قبل از اقدام به ایجاد دایرهی کیفیت، مدیریت بایستی کیفیت جامع و نحوه کارکرد این دایره را درک کند. اعضای این دایره بایستی دور نمایی گسترده در مورد کیفیت در کل سازمان داشته باشند. مدیریت بایستی برای حفظ فرهنگ حل مسئله در سازمان، به هماهنگ کردن و ارزیابی فعالیت های کیفی اقدام کند. به عقیده ایشی کاوا مفهوم « کیفیت جامع» مشارکت هر کسی است که در شرکت به عنوان عضوی از یک تیم عمل می کند. وی تاکید می کند که عنصر انسانی کیفیت که وی به آن معتقد است «احترام به انسانیت» می باشد (فرجی، 2003).

مطلب مرتبط :   تحقیق رایگان درموردسودمندی درک شده

2-18 مدل مدیریت کیفیت جامع پیشرفته
مدل مدیریت کیفیت جامع پیشرفته از یک روش یکپارچه و هماهنگ برای حمایت از سیستم مدیریت کیفیت جامع استفاده می نماید. این سیستم مدیریتی یک فرآیند بهبود مستمر می باشد که سازمان را متعهد می کند بر اساس کیفیت مدیریت نماید. این مدل در برگیرنده عناصری است که اساس آنها بر تفهیم فلسفه TQM و پیاده سازی آن در تمام سطوح سازمان به طور گسترده می باشند.
الف- مدل ژاپنی 5 اس : در واقع 5 اس تکنیکی برای ایجاد و حفظ محیط کاری سالم با کیفیت بالا در سازمان میباشد. این واژه نشان دهنده 5 کلمه ژاپنی است که شامل معانی زیر است :
دور انداختن چیزهای بی ارزش( سازماندهی)
بازیابی یک پرونده در 30 ثانیه (روش مند کردن)
مسئولیت شخصی تمیز کردن (سلامت کردن)
شفافیت در ذخیره سازی داده ها ( استاندارد کردن)
انجام روزانه 5 اس (ایجاد نظم و ترتیب)
این تکنیک بطور وسیعی در ژاپن مورد استفاده قرار گرفته است.بیشتر کسانی که از این تکنیک استفاده کرده اند، معتقد هستند که این روش فقط برای زیبایی و بهبود فیزیکی محیط کاری مناسب نمیباشد، بلکه برای بهبود فرآیندهای سازمان نیز بسیار مفید میباشد.ظاهراً تکنیک 5 اس در تمامی جنبه های زندگی کاربرد دارد و بسیاری از مشکلات روزمره را میتوان با استفاده از این تکنیک بر طرف کرد. متأسفانه استفاده از این روش قدرتمند به منظور بهبود کیفیت در دنیای غرب شناخته شده نمیباشد. به منظور پیاده سازی این روش بطور ساده میتوان از ممیزی و چک لیست ها استفاده کرد.
ب – مهندسی مجدد فرآیندهای سازمانی و کسب و کار : تعریف مهندسی مجدد بدین صورت می باشد : تفکر مجدد در مورد بنیان و ساختار سازمان، طراحی مجدد فرآیندهای سازمان بطور اساسی و ریشه ای به منظور نیل به پیشرفتهای محسوس و چشمگیر که بطور انتقادی و همزمان از عملکردهای شرکت از قبیل کیفیت، خدمات، هزینه و سرعت عملکرد سازمان صورت می پذیرد. در حقیقت مهندسی مجدد، مدیران را وادار به نگاهی مجدد به فرآیندهای قدیمی و سنتی سازمان می کند، همچنین آنها را به تمرکز و توجه به مشتریان متعهد می کند. بسیاری از شرکتهای مادر و رهبر در دنیا با استفاده از کاربرد مهندسی مجدد به وضعیت کنونی خود دست یافته اند. این شرکتها به نتایج قابل توجهی دست یافته اند، از جمله :
– بهبود روابط با مشتریان
– کاهش چرخه عمر در رابطه با بازار و بازاریابی
– افزایش توانایی تولید شرکت
– افزایش قابلیت سود دهی شرکت
در حقیقت مهندسی مجدد از تکنیکهای شناخته شده و مشخصی برای بهبود نتایج سازمانی و کارا تر کردن ساختار سنتی سازمان استفاده می کند. این تکنیک از روشهایی مانند تعریف دقیق پروسه کاری، اندازه گیری و سنجش دقیق آن و مهندسی مجدد در سازمان به منظور بهبود رضایت مشتریان و روش های مختلف دیگر استفاده می کند.
ج – گروه کنترل کیفیت : دایره کنترل کیفیت در واقع یک گروه کوچک متشکل از افراد و کارکنان سازمانی است که با هم همکاری می کنند تا از این طریق به مواردی مانند بهبود عملکردی سازمان، احترام به افراد و کارکنان، ایجادگروه های کاری با روحیه بالا از طریق توسعه و بهبود پتانسیل زیاد اعضای گروه کمک کنند.
ژاپنی ها تجربه کرده اند که می توانند حدود 95٪ از مشکلات مربوط به کیفیت در بسیاری از سازمانها را از طریقروش های کنترل کیفیت ساده ای همچون هفت ابزار کنترل کیفیت بطور کامل برطرف کنند که عبارتند از :
نمودارهای پارتو
نمودارهای علت و معلول
رتبه بندی اطلاعات
برگه ثبت داده ها
هیستوگرام
نمودار پردازش
جداول و نمودارهای کنترل