دانلود پایان نامه
3-3- نمونه آماری و روش نمونه گیری
به منظور اجرای این پژوهش، ابتدا از میان مادران دارای کودکان معلول مراجعه کننده به مدرسه و متقاضی شرکت در پژوهش 67 نفر از آنان که به منظور شرکت در کلاسها اعلام آمادگی نمودند، مورد بررسی قرار گرفتند. و در مرحله بعد تعداد 30 نفر که در پرسشنامه استرس والدینی نمره بالاتری را نسبت به دیگران گرفتند، و پس از در نظر گرفتن ملاک های ورود به پژوهش ( اعم از 1. داشتن رضایت و تعهد به شرکت در 8 جلسه آموزش رفتاری 2. عدم اعتیاد به مواد مخدر 3. عدم مصرف قرص های روان پزشکی 4. حداقل سواد دیپلم) به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب و در گام بعدی به صورت تصادفی در دو گروه (15 نفر گروه آزمایش) و ( 15 نفر گروه کنترل) جایگزین شدند.
لازم به ذکر است برای طرح های تجربی حجم نمونه با تعداد 15 تا 20 نفر آزمودنی کفایت می کند (عریضی و فراهانی،1387).
3-4- ابزارهای اندازه گیری:
در این پژوهش به منظور اندازه گیری متغیرهای مورد نظر از ابزارهای زیر استفاده شده است:
پرسشنامه منابع و استرس (QRS): این پرسشنامه، ابزار روانسنجی مهمی در زمینه اندازه گیری استرس خانواده هایی است که کودکان مبتلا به فلج مغزی، کم توانی ذهنی و سایر معلولیت ها یا بیماری های مزمن دارند. فرم 52 سوالی این پرسشنامه را فردریک (1983) از فرم اصلاح شده هالروئید (1974) ساخته که دارای چهار مقیاس فرعی به شرح ذیل است:
1- مقیاس اول برای ارزیابی مسائل والدین و خانواده ها است که شامل 20 سؤال است و به ادراک والدین از مسائل و مشکلات خودشان و سایر اعضای خانواده می پردازد.
2- مقیاس دوم برای بررسی بدبینی والدین می باشد و 11 سؤال دارد. این سؤال نگرانی والدین را نسبت به آینده کودک مورد ارزیابی قرار می دهد.
3- مقیاس سوم به بررسی خصوصیات کودک می پردازد و شامل 15 سؤال است.
4- مقیاس چهارم ناتوانی و محدودیت های جسمانی کودک را مورد بررسی قرار می دهد و شامل 6 سؤال است.
فردریک (1983) پایایی این پرسشنامه را 83/0 گزارش کرده است. اسکات، وود و سکستون (1989) آن را 92/0 برآورد کرده اند (به نقل از حسین نژاد،1384). حسین نژاد (1384) به منظور تعیین ضریب پایایی این پرسشنامه، آن را به روش بازآزمایی و با فاصله زمانی 10 روز روی نمونه ای متشکل از 112 والدین کودکان جسمی- حرکتی، 52 پدر و 60 مادر اجرا کرد. ضریب همبستگی بین پدران و مادران طی دو بار اجرا در کل نمرات 92/0 بدست آورد. همچنین ضریب همبستگی برای مقیاس یک 69/0 برای مقیاس دو 79/0 مقیاس سه 85/0 و مقیاس چهار 75/0 بدست آمد.
نمره گذاری: گویه های مرتبط با خرده مقیاس ها به شرح زیر است:
مقیاس مسائل خانواده ها و والدین
2، 3، 5، 6، 9، 11، 12، 14، 15، 16، 18، 20، 21، 24، 31، 33، 35، 40، 46، 50
بدبینی ونگرانی والدین نسبت به آینده کودک
4، 7، 13، 25، 28، 32، 42، 43، 45، 47، 51
خصوصیات کودک
1، 10، 17، 19، 22، 23، 27، 29، 30، 34، 37، 39، 41، 44، 48
ناتوانی و محدودیت های جسمانی کودک
8، 26، 6، 38، 49، 52
هر سؤال آزمون بصورت دوگزینه ای بله و خیر است که برای گزینه بله 0 و گزینه خیر 1 داه می شود. سؤال های 2، 4، 5، 6، 9، 11، 12، 13، 14، 16، 20، 21، 23، 25، 26، 17، 28، 29، 30، 32، 33، 35، 37، 40، 42، 43، 44، 45، 47، 49، 51 به صورت معکوس نمره گذاری می گردد. دامنه کلی نمرات افراد بین 1 تا 52 نمره است و نمره بالاتر در این آزمون، بالا بودن استرس والدینی را نشان می دهد( قدرتی میر کوهی و غباری بناب،1389).
3-5- روش اجرای پژوهش
در این پژوهش ابتدا به صورت فراخوان در سطح مدرسه مورد نظر، از افراد علاقمند به شرکت در دوره دعوت به عمل آمد تا در کلاس آموزش رفتاری والدین شرکت نمایند. سپس از میان 67 نفر مادران ثبت نامی ، نمونه 30 نفری که دارای شرایط ورود به پژوهش بودند و نمره بالاتری را در پرسشنامه استرس والدین گرفتند، بصورت هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایشی و کنترل 15 نفری جایگزین شدند. لازم به ذکر است جهت جلوگیری از آشنایی افراد با سوالات و جلوگیری از سنجش دوباره در پیش آزمون، سنجش اولیه به منظور غربالگری به عنوان پیش آزمون در نظر گرفته شد. سپس طی 8 جلسه 90 دقیقه ای که هفته ای یک بار برگزار گردید آموزش مؤلفه های رفتاری در مورد گروه آزمایش اعمال شد و در این مدت گروه کنترل هیچ گونه آموزشی را دریافت نکرد.
در پایان جلسات آموزشی هر دو گروه به وسیله پس آزمون مورد اندازه گیری قرار گرفتند.
لازم به ذکر است محتوای پکیج آموزش والدین بر اساس الگوی فورهند و ماهونی، 1998 ، به نقل از رجبلو، 1385) تنطیم و آموزش داده شد.