دانلود پایان نامه
شکل 7 : جام سفالی ، هزاره سوم ق.م شوش
ظرف انداره گیرى اواسط هزاره چهارم ق.م منبع تصویر: تاریخ عیلام )پیر آمیه(
5-5نقش ماه
باری از میان قدیمی ترین عناصر طبیعت که در میان اقوام بدوی پرستش می شد ماه است حتی به نظر پاره ای محققین «شاید مادر زمره خدایان باشد که مقام اولویت داشته است. بین این اقوام ماه جد قبیله به شمار می رفته و ستایش می شده است و پاره ای نیز که خود را از اخلاف ماه و خورشید می دانستند مانند اینگاها بر اتباع خود از قبایل گوناگون فرمان می راندند. در غالب ادیان ابتدایی ماه قدرت جاودانی دارد. جادوگران همواره از ماه کمک می گیرند. از خورشید در یکی از اساطیر لتشین ماه به مورشید می گوید: «از چه مغروری؟ آیا به خاطر گرمایی که به عالم می بخشی؟ توان من بیش از اینهاست من باعث پیدایش موجودات و رشد آنها هستم. جان می دهم و جان می ستانم».
5-6نقش درخت
از دورترین ایام تصویر مثالی درخت به مثابه آمیز تمام نمای انسان و ژرف ترین خواستهای اوست. این تصویر مثالی، زاینده انبوهی رمز است که در شانه های بیشمار گسترش می یابند و خرمن خرمن در بستر اساطیر و دیانات و هنرها و ادبیات و تمدنهای گوناگون می ریزند با گشت و گذار در عالم تخیل، سرانجام به سرچشمه های اصلی سرگذشت بشر که تصاویر درختان مقدس در آن جایگاه چشمان را افسون می کنند می رسیم.
این درخت کوته قامت نیز، رمز زمان، یعنی نماد حکمت خالده و هماهنگی آسمان و زمین و طبیعت و انسان تلقی شده است. ایجاد مناظر ی از طبیعت در درون خانه، با گذاشتن تخته سنگ و کاشتن درختان بس خرد و ریز در کوزه های سفالین، رسمی است که در درون شهریاری دودمان Han در چین دورانی که دیوار عظیم چین بنیان یافت) ابداع و باب شد.
روان شناسان در «آزمون درخت را به مثابه روشی که حیات ناخودآگاهی آدمی و تعادل و مرحله رشد وی را باز می تاباند به کار می برند. (دوبوکود ، مرنیک ، رمزهای زنده جان ، جلال ستاری ، تهران ، چاپ اول ، 1373 نشر مرکز )
5-7نقش پرنده
ققنوس با فرو رفتن در چشمه جوانی به بی مرگی می رسد و ولادت در عرصه حیات جاویدان ابدی را ادامه می دهند. مرغ طوفان یا کلاغ که مبشران بارانند به طبیعت حیات جاویدان می بخشند. با پاشیدن آب بر زمین و آدم ها و جانوران طبیعت را پاک می کنند و موجب رستاخیز برزگری و کشاورزی می گردند.
آب حیات یا نوشابه خدایان را مرغ گوشتخواری به زئوس هدیه می کرد و اودن شربت یا نوشدارو وی مقدس را توسط عقابی به دست آورد عنان طوفان و صاعقه در سومر با نزول باران بارور کننده به زمین زندگی جاویدان می دهند.
5-8بررسی نقوش سفالینه های شوش
5-8-1بز کوهی
از زمانهای قدیم ماه با باران و خورشید با خشکی و گرما رابطه داشت و چون میان شاخ های خمیده کوهی و هلال ماه نیز رابطه ای وجود دارد از این رو مردم باستان عقیده داشته اند که شاخ های پر پیچ و خم بز کوهی در نزول باران موثر است. غالباً دم حیوان دراز و کشیده شده و شاخ ها نیز تناسب پهن و بزرگ گردیده است. (شکل 2) (حاتم ، غلام علی ، فصلنامه هنر ، مرکز مطالعات و تحقیقات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، بهار 1374 شماره 28 – ص 358-359 )

مطلب مرتبط :   پایان نامه مقایسه نتایج، جابه جایی

شکل 2:نقش بز کوهی روی جام_3500ق.م
بعدها فقط به نمایش شاخ بز پرداخته شد به این صورت که دایره ای بزرگ طرح می نمودند گاه طرح بز به طور مستقل روی ظروف به چشم می خورد و زمانی تعداد زیادی از آنها گروهی نقش شده اند، شاید این نشانه ای است برای گله و رمه ای که در اختیار داشته اند، باید گفت که بز کوهی نیاز به گیاه دارد و کوه منبع رستنی هاست و ماه نگهدار آن، هر جا بز کوهی با آن چابکی خاص خود دیده شود، نشان از آب و گیاه می دهد. بز کوهی مظهر فراوانی و رب النوع روییدنی ها و در شاخ آن قدرت جادویی پنهان بود. به همین مناسبت در دوره های خاص، فقط شاخ بز کوهی به عنوان سمبل روی ظروف دیده می شود.
5-8-2مار
مار تا هزاره پیش از میلاد مظهر آبهای زیرزمین بوده است و به همین دلیل مورد ستایش قرار می گرفت.

شکل 3 :نقش مار روی جام_3500ق.م