دانلود پایان نامه

– استوانه ها با خطوط عیلامی
– ظروف رنگی نقش دار : خصوصاً نقش حیوان

فصل چهارم
بررسی فرم سفالهای شوش
4-1معابد شوش
بیشترین کارهای معماری در شوش به نام اونتش، گل ثبت شده است. وی در شوش بیست معبد را بنا و یا تعمیر کرد. شمار زیادی آجر کتیبه دار در شوش که شباهت کامل به آجرهای کتیبه دار چغازنبیل دارد، ثابت می کند که اونتش – گل در شهر شوش زیگوراتی مانند هفت تپه شوش بنا یا بازسازی کرده است. پیش از اونتش گل دیگر شاهان عیلامی در شوش اقدام به ساختن زیگورات کرده بودند. یکی از آنها کوک نشور، مدعی بنا یا تعمیر یک ……… از آجر در ارگ این شوشینگ است اما در حال حاضر پلان از تمام زیگوراتهایی که در شوش ساخته شده است نداریم.
4-2فرم بنا : یک شکل از معابد شوش که از نقش مهرهایی از دوران اولیه شوش مانده از یک نقش برجسته مربوط به نینوای عصر آشوری متاخر به دست آمده مربوط به یک مهر متعلق به هزاره سوم قبل از میلاد است.

شکل 4 : پلان معبد متعلق به این شوشینگ هزاره سوم قبل از میلاد http://arseehonar.blogfa.com
پلان این معبد مربع مستطیل مرتفع است. که روی شالوده ایوان دار مستطیل شکل گرفته است. در قسمت پشت معبد ممکن است پلان هایی برای دستیابی به معبد وجود داشته باشد. درون معبد دو چهارچوب در بلند می بینیم که فقط در سمت چپی به عنوان در ورودی استفاده شده است. در سمت راست ممکن است فقط یک در ظاهری باشد. یک پرده حصیری نیمه بالایی در ورودی را می پوشاند. به منظور جریان هوا و تامین نور یک ردیف از پنجره های کوچک راستگوشه در حد فاصل چارچوب درها و بام تعبیه شده است.
سه معبد دیگر را در شکل (5) می بینیم این معابد از پایین به بالا به پیکر الهه مادر قدیم شوش (و خدای بابلی اداد) ونیایی، خدای هوا و زنش و به دو خدای عیلامی سیموت و منزت اختصاص یافته است. در هر سه جا پلان معبد به وسیله دیوار مستطیل شکل محصور شده است و تنها راه ورود به آنها دروازه ای است که در قسمت راست در دیواره جنوب شرقی قرار دارد. از اینجا راهی است که به یک سکوی قربانی مذبح منتهی می شود و سرانجام به در ورودی وسط نمای خارجی معبدی با زاویه غیر قائمه منتهی می شود (شکل 5)
شکل 5 : پلان سه معبد متعلق به الهه مادر قدیم شوش و نینایی و دو خدای عیلامی سیموت و منزت
به نظر می رسد که شوشیها به عنوان یک اصل از طریق مورب نه مستقیم وارد معابد خود می شده اند.
http://arseehonar.blogfa.com
4-3 تزئینات بنا : تزئینات بیرونی بنا
جالبترین ویژگی نمای بیرونی معبدی است که در شکل ها داریم. سه شاخ برنزی ریخته گری شده که روی هر یک از دیواره های معبد نصب شده است. روی دیواره این معبد روزنه هایی وجود دارد که نور داخل معبد را تامین می کند. تمامی معابد با آجر و خشت خام ساخته شده اند و با گذشت زمان کیفیت آجرها بهتر شده است. در بعضی از معابد آجرها را با کاشی های لعابدار تعویض کرده اند و در تعدادی دیگر از ابتدای کار کاشی های لعابدار بکار برده اند . رنگ کاشی ها آبی ، سبز و زرد است.
تعداد رجهای کتیبه دار نسبت به ارتفاع بنا متفاوت است به طور معمول در هر ده رج یک رج آجرهای کتیبه دار چیده شده است (در بنای زیگورات چغازنبیل هفت رج آجر کتیبه دار و در یک بنای دیگر سه رج از آنها به دست آمده است) کتیبه ها در این آجرها معمولاً کوتاه و مشابهند و در آنها نام بنیان گذار، شجره نامه او، عنوان او و متن «من چنین و چنان بنایی را برای چنین و چنان خدا بر پا ساختم و به او اهدا کردم» تزئین شده باشد. آجرها چهار گوشه هستند و در مرکز آنها برآمدگی قبه مانندی است که به احتمال برای پوشاندن میخ های چوبی یا سفالی که آجرها را به دیوار متصل می کرد در نظر گرفته شده است.
معبد دیگری در شوش کوتیرنهونته اقدام به ساختن آن کرد که در مورد پلان آن چیزی در دسترس نیست اما نمای بیرون این معبد از جرزهای کاملا به هم نزدیک و تقریبا پیوسته تشکیل شده که فاصله آنها از یکدیگر به صورت شکاف باریکی ظاهر می گردد. این اثر دکوراسیون نمای بیرونی نیایشگاهی بر تپه ی شوش بوده. شوش دارای دو نیایشگاه بود که یکی بر روی تپه ی آکروپلیس شوش بناشده بود و دیگری در آپادانا قرار داشت. جایی که شش سده بعد داریوش کاخ خود را بنا کرد. بر این دیواره ی آجری، نقش ایزدبانوی لاما و یک گاو-مرد که در حال محافظت از درخت خرماست، به تناوب تکرار می شود. گاو-مرد که به صورت سنتی نگهبان دروازه های نیایشگاه است، نمادی است از ترکیب فکر انسان و قدرت و توانایی گاو. این موجود در اینجا کلاهی با لایه های مختلف شیپورمانند به سر دارد که نماد ماورایی بودن است. در اسطوره های میانرودان، چنین طرحی متعلق به شاماش خدای آفتاب است. این ترکیب در کنار درخت خرما نشانه ی تاثیر خورشید در زندگی گیاه است. درخت خرما در اسطوره های میانرودان المانی کلیدی است و منبع الهام بزرگی برای ایرانیان محسوب می شده و نماد درخت زندگی بوده. ایزد بانوی لاما نیز نماد محافظت است. بر این دیواره دستان این ایزد بانو به روش سنتی دعای خیر بالا برده شده که نشان از اطمینان خاطر دادن به نییشگران و خوشامد گویی به آنهاست http://www.balatarin.com/permlink/2009/10/20/1806262). (شکل 6)