نیلوفر، کرمانشاه، خورشید، است. ، جشن، فرهنگ

یک نیلوفر رو به روی ازیریس  ایستاده اند. گل نیلوفر به عنوان نشانه ایزیس مظهر باروری و پاکی و بکارت است. رع، خورشید ـ خدا و آفریننده مصری به صورت کودکی مصور شده که بر روی گل آرمیده است یا سر او از گل نیلوفر بیرون می آید. سرستون های معابد مصری را به گونه ای می آراستند که نیلوفر را بر روی آن ها به صورت غنچه و گاه گشوده حجاری می کردند.
از آنجا که گل نیلوفر در سپیده دم باز و درهنگام غروب بسته می شود به خورشید شباهت دارد. در فرهنگ سومری و سامی در کنار ایزدان و ایزدبانوان دیده می شود و به عنوان نیروی مولد و آفریننده شناخته می شد. در فرهنگ چینی نشانه پاکی، صلح، تجسم زنانه و باروری است. آن ها گل نیلوفر را مظهر گذشته و حال و آینده می دانند،، زیرا گیاهی است که در یک زمان، غنچه می دهد، گل می کند و دانه می دهد. در فرهنگ هندو، نماد خودزایی، نامیرایی، نوزایی ازلی، شکفتن همه ممکنات، پاکی، زیبایی، سلامتی، طول عمر و بخت است.نیلوفر در اسطوره های یونانی، رومی علامت مشخصه آفرردیت ـ ونوس است. نیلوفر با خورشید در ارتباط است: با طلوع خورشید باز و با غروب آن بسته می شود.
خورشید خود منبع الهی حیات است و از این رو گل نیلوفر مظهر تجدید حیات شمسی به شمار می رفت. پس مظهر همه روشنگری ها، آفرینش، باروری، تجدید حیات و بی مرگی است.
می دانیم که لوتوس نام یکی از حرکات یوگاست. در یوگا هفت چاکرا یا هفت مرکز لطیف در بدن داریم. این چاکراها به شکل نیلوفرهایی تصویر می شوند که با نماد چرخ مرتبطند (جالب این که واژه چاکرا با واژه چرخ از یک ریشه است)، هنگامی که این مرکز (چاکراها) بیدار شوند، نیلوفرها باز می شوند و می چرخند.نیلوفر، نماد کمال است. زیرا برگ ها، گل ها و میوه اش دایره ای شکلند و دایره خود از این جهت که کامل ترین شکل است، نماد کمال به شمار می آید.
نیلوفر یعنی شکفتن معنوی. زیرا ریشه هایش در لجن است و با این حال به سمت بالا و آسمان می روید، از آب های تیره خارج می شود و گل هایش زیر نور خورشید و روشنایی آسمان رشد می کنند. ریشه های نیلوفر مظهر ماندگاری و ساقه اش نماد بند ناف است که انسان را به اصلش پیوند می دهد و گلش پرتوهای خورشید را تداعی می کنند.  نیلوفر نماد انسان فوق العاده یا تولد الهی است زیرا بدون هیچ ناپاکی از آب های گل آلود خارج می شود. همین طور نماد نجابت است، به این دلیل که از آب های آلوده بیرون می آید اما آلودگی آن را نمی پذیرد.
گل نیلوفر در ایران:
نیلوفر در ایران نماد نور است. گل نیلوفر را در فارسی به نام گل آبزاد یا گل زندگی و آفرینش و یا نیلوفر آبی نامیده اند.از آن جا که این گل با آب در ارتباط است نماد آناهیتا ، ایزد بانوی آب های روان است.در فرهنگ ایران باستان، نقش این گل را حاشیه پیاله طلایی املش، روی سفال نقش دار سیلک، بر دسته خنجر لرستان و … می توان دید. گل نیلوفر را در تخت جمشید و در نقش برجسته های آن مشاهده می کنیم: بر بدنه کاخ آپادانا، در دست بزرگان ملل، در حاشیه لباس هخامنشیان و بر روی پایه ستون هادر زمان هخامنشیان این گل در مراسم رسمی و درباری متجلی شده است، ظاهرا گل نیلوفری که در دستان پادشاهان حجاری شده در تخت جمشید (در نقش بار عام) دیده می شود، نماد صلح و زندگی بوده است. علاوه بر این، در تخت جمشید ریتون هایی پیدا شده اند که نقش این گل بر روی آن ها حک شده است. در حجاری های طاق بستان کرمانشاه، گل نیلوفر مربوط به زمان ساسانیان دیده می شود که در نقش مربوط به اردشیر ساسانی زیر پای ایزد مهر قرار گرفته است.در زمان ساسانیان، بر روی یک سری از گچ بری های تیسفون و بیشاپور نقش روزت های ساسانی که همان گل نیلوفر راتداعی می کنند، دیده می شود.
نیلوفر در اسطوره های یونانی و رومی علامت مشخصه افرردیت- ونوس است.
در فرهنگ بودایی ظهور بودا به صورت شعله صادره از نیلوفر تصویر می شود.
گاهی بودا را می بینیم که در یک نیلوفر کاملا شکفته به تخت نشسته است.
در حقیقت در تعلیمات بودایی نیلوفر تا حد زیادی در قلمرو ماوراالطبیعه وارد می شود.
در معابد بودایی نقش نیلوفر وجود دارد و نیلوفر جزو هشت علامت فرخندگی در کف پای بودا است.
در فرهنگ چینی نماد پاکی حفاظت ظرافت روحانی صلح باروری و تجسم زنانه است و علامت تابستان نیز می باشد.
در اسطوره های هندی با سه خدای اصلی مواجه می شویم که عبارتند از برهما (خدای افریننده) ویشنو (خدای نگهدارنده) و شیوا (خدای نابودکننده.
در یک اسطوره متاخر که در ریگ ودا به آن اشاره شده است آمده که چگونه کیهان از نیلوفری زرین که بر روی آبهای کیهانی در حرکت بوده به وجود آمده و از آن برهما متولد شد.
هنگامی که مراسم او جای خود را به مراسم ویشنو داد وی رابعدها به صورتی مجسم کردند که بر روی گل نیلوفری که از ناف ویشنو می روید نشسته است.
یک الهه هندویی به نام پادماپانی وجود دارد که به معنی زنی است که نیلوفر دردست دارد.
لاکشمی همسر ویشنو و پارواتی همسر شیوا هم با نیلوفر در ارتباط هستند.
در هندوستان که رود برایشان خیلی اهمیت دارد الهه های رودگاهی بر روی نیلوفر سوارند.
در فرهنگ ایران باستان هم گل نیلوفر را در تخت جمشید و در نقش برجسته های آن مشاهده می کنیم.
در حجاری های طاق بوستان کرمانشاه هم گل نیلوفر مربوط به زمان ساسانیان دیده می شود.
نیلوفر آبی که در ضمیر ناخودآگاه انسان ریشه ای عمیق دارد و در درون خود دنیای خدایان و انسانها را احاطه کرده با منشاء زندگی و تخیل آدمی جوش خورده است، بدین معنی که مبین رشته های جادویی و روحانی می باشد که نخستین آدمیان را به جهان می پیوندد. نخستین تصاویری که بشر از این گیاه خلق کرده بیانگر حس انتزاع گرایی اوست. از آنجائیکه این رمز ریشه در باورهای دینی- مذهبی و اسطوره ای دارد با گذشت زمان، تغییر آداب، عقاید و شرایط اجتماعی نه تنها حضورش کم رنگ نگردیده بلکه مستحکم تر به جلوه گری خود ادامه داده و قدرت، صلابت و پایداریش را تثبیت کرده است.
شباهت این گیاه زیبا به خورشید، شاید یکی از مواردی است که باعث مقدس شمرده شدن نیلوفر در بین ایرانیان بوده است. از آنجایی که ایرانیان خورشید را واسطه ای بین زمینیان و خداوند می دانستند نیلوفر سِپَند شمرده می شد.
 اما این تنها موردی نبود که باعث می شد نیاکان ما به نیلوفر عشق بورزند. به نظر می رسد آنان نیلوفر را نماد کمال و رشد هم می دانستند.
2-8-1- جشن باستانی  نیلوفر
ششم تیر، جشن نیلوفر همایون باد
ایرانیان باستان نیلوفر را بسیار گرامی می داشتند. همانطور که از آثار باستانی بدست آمده از تمدن با شکوه ایران باستان از جمله تخت جمشید، به این نماد زیبا بسیار بر می خوریم.
نیلوفر در میان گند زار ها و نا پاکی ها رشد می کند و  جالب آنکه با این رشد شگفت انگیز اطراف خود را نیز زیبا می کند. 
در گاهشماری باستانی ایرانی هر روز از ماه نام ویژه ای داشته است. برای مثال به روز اول هر ماه «اورمزد روز» می گفتند و به روز دوم «بهمن روز» می گفتند. در این بین به روز ششم هر ماه هم «خرداد روز» می گفتند.
خرداد یکی از هفت امشاسپندان است و در گات ها (یکی از بخش های اوستا) به عنوان یکی از صفات برجسته ی خداوند بیان شده است.
خرداد به معنای کمال و رسایی است.
جشن نیلوفر در منابع
ابوریحان بیرونی»درباره این جشن می گوید:
تیر ماه، روز ششم آن خرداد است و عیدی است که جشن نیلوفر نام دارد و این عید متحدث است «خلف تبریزی» در برهان قاطع روز برگزاری این جشن را هفتم و یا هشتم امرداد ماه برمی شمارد ولی از روی نوشته ها برمی آید که ۵ روز پیش از گاهان بار دوم، یا جشن نیمه ی تابستانی ایرانی و ۷ روز پیش از تیر روز و جشن تیرگان برگزار می شده است.
در لغتننامه ی دهخدا نیز با اشاره به برهان قاطع آمده است که: در این روز هر که حاجتی از پادشاه خواستی البته روا شدی.

فصل سوم:
مطالعات اقلیمی استان کرمانشاه

2-1- ویژگی های اقلیمی استان کرمانشاه
شهرستان کرمانشاه در شرق استان کرمانشاه بین 23 درجه و 47 دقیقه تا 24 درجه و 47 دقیقه عرض شمالی و 46 درجه و 40 دقیقه تا 47 درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است.1  شهرستان کرمانشاه یک شهر بزرگ به نام کرمانشاه دارد که مرکز استان می باشد. این شهرستان در ناحیه ای کوهستانی بین فلات ایران و جلگه بین النهرین واقع شده است و ارتفاع پست ترین نقطه آن از سطح دریا 1400 متر است. دو رشته کوه پراو در شمال و کوه سفید در جنوب شهر کرمانشاه را احاطه نموده و مهمترین ارتفاعات از نظر تاثیرگذاری بر اقلیم محل می باشند. کوه پراو به طول تقریبی 62 کیلومتر از جهت شمال شرق گسترش دارد و سدی در مقابل جریانات باران زای غربی ایجاد کرده است. بلندترین نقطه پراو در حدود 3357 متر ارتفاع دارد که می توان به تاثیر آن در شرایط آب و هوایی کرمانشاه پی برد. کوه سفید با طول 44 کیلومتر در جنوب شهر واقع شده است و بلندترین قلعه کوه سفید نیز 2850 متر ارتفاع دارد، در سطح شهرستان کرمانشاه، تاثیر فاکتور عرض جغرافیایی به مراتب کمتر از ارتفاع است و تفاوت موجود بین شمالی ترین و جنوبی ترین نقطه آن اختلاف زیاد و قابل توجهی را در پارامترهای مرتبط با تابش خورشید نظیر ساعات آفتابی به وجود نمی آورد. رژیم آب و هوایی شهرستان کرمانشاه را سیستم های کم فشار مدیترانه ای تشکیل می دهند. با استفاده از تقسیم بندی اقلیمی آمبرژه اقلیم های خشک سرد، نیمه خشک معتدل، نیمه خشک سرد و نیمه مرطوب سرد را در سطح شهرستان می توان مشاهده کرد. بطور کلی شهر کرمانشاه در اقلیم نیمه خشک استپی خنک قرار دارد.
 استان کرمانشاه به سبب موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در میان رشته کوه های زاگرس، از آب و هوای متنوعی برخوردار است؛ تاجایی که آن را استان چهار فصل می نامند. به طور کلی استان کرمانشاه را بر اساس دما، بارش و ناهمواری می توان به سه منطقه آب و هوایی تقسیم کرد.
الف) منطقه سردسیر: این نوع آب و هوا در مناطق مرتفع استان مشاهده می شود. بخش هایی از شهرستان های کنگاور، سنقر، پاوه، جوانرود و همچنین بخش هایی از ثلاث باباجانی از این نوع آب و هوا برخوردارند. تابستان های ملایم تا گرم و زمستان های سرد تا خیلی سرد، از مهم ترین ویژگی های این نوع آب و هوا می باشد. میانگین دمای تابستان و زمستان این منطقه به ترتیب 26/6 و 3/4 درجه سانتی گراد است و میانگین بارش 835 میلی متر که بیشتر آن به صورت برف است.
ب) منطقه گرمسیر: اراضی پست واقع در غرب استان، شامل قصرشیرین، سومار، سرپل زهاب و گیلان غرب از مناطق گرمسیری استان به شمار می رود. ارتفاع کم و استقرار در مجاورت بیابان های خشک عراق از عوامل مؤثر در گرم بودن این منطقه است. از ویژگی های این آب و هوا، تابستان های بسیار گرم و زمستان های ملایم می باشد. میانگین دمای تابستان و زمستان این منطقه آب و هوایی به ترتیب 32/5 و 11 درجه سانتی گراد است. این منطقه به طور میانگین 385 میلی متر بارش دارد و برف به ندرت در این منطقه آب و هوایی مشاهده می شود.
ج) منطقه معتدل: مناطقی که در حدّفاصل دو منطقه گرمسیری غرب و سردسیری شرق و شمال استان قرار دارند، دارای زمستان های ملایم تا سرد و تابستان های گرم هستند. میانگین دمای تابستان و زمستان این منطقه به ترتیب 26/1 و 4/1 درجه سانتی گراد و میانگین بارش 441 میلی متر است. بخش اعظم شهرستان های کرمانشاه، اسلام آباد، روانسر، صحنه، هرسین و بخشی از دالاهو در این منطقه آب و هوایی قرار گرفته اند.
ورود و عبور جریان مرطوب مدیترانه ای موجب اصلی بارش های استان کرمانشاه است.

3-1-1- وضعیت بارندگی
      طبق آمار نزدیکترین ایستگاه کلیماتولوژی به شهر کرمانشاه متوسط بارندگی سالانه 438 میلی متر است که بیشترین بارندگی در فصل زمستان بوده و فصل تابستان تقریباً خشک می باشد. همچنین متوسط تعداد روزهای یخبندان در این ایستگاه 92 روز بوده که غالباً در سه ماه زمستان اتفاق افتاده است.

3-1-2- وضعیت تابش :   
   متوسط ساعات آفتابی سالانه بر مبنای آمار 25 ساله ایستگاه سینوپتیک کرمانشاه (1355 – 1330) برابر 7/2906 ساعت است. بر طبق این آمار میانگین تعداد روزهای برفی 7/12 روز و یخبندان 104 روز در طول سال بوده است. یکی از مسایل مهم در طراحی معماری وضعیت تابش آفتاب و یا زوایای تابش در هر زمان می باشد که مشخص کننده میزان سایه است که در پشت هر مانع ایجاد می شود. همچنین این زوایا مشخص کننده میزان انرژی حرارتی تابیده شده به سطوح افقی و سطوح قائم واقع در جهات مختلف جغرافیایی است. هر چه زاویه تابش آفتاب کوچکتر باشد، انرژی کسب شده در سطوح قائم روبه خورشید زیادتر و سایه ایجاد شده در پشت آنها طولانی تر خواهد بود.
      حال با توجه به بررسی موارد مورد اشاره می توان این نتایج را گرفت که در سردترین ماههای سال بیشترین انرژی خورشیدی بر سطح قائم رو به جنوب می تابد، در حالی که میزان انرژی خورشیدی تابیده بر همین دیوار در ماه تیر یا گرم ترین ماه سال بسیار کم است. میزان انرژی تابیده شده بر دیوارهای شرقی و غربی در گرم ترین ماه سال، حدود دو برابر میزان این انرژی در

]]>