دیگران و جدایی ادیان الهی از یکدیگر می‏گردند. انسانها فطرتاً حق جو هستند و اگر کسی حق را از آنها پنهان نکند به آسانی آن را می‏یابند، لذا کسانی که حق را کتمان می‏کنند در واقع جامعه انسانی را از سیر تکامل فطری باز می‏دارند. به عنوان نمونه اگر دانشمندان اهل کتاب بعد از ظهور اسلام حقایق را کتمان نمی‏کردند ممکن بود در مدت کوتاهی هر سه ملت زیر یک پرچم گرد آیند، که حاصل این کار آنها گرفتار کردن بشریّت به انواع مشکلات می‏باشد.» <br />خداوند عدّه‏ای را دانسته گمراه کرده و آنها کسانی هستند که بر دل، گوش و چشم شان مهر نهاده شده است و دیگر قادر به هدایت شدن نیستند. معنی این جمله آن نیست که آنها از ابتدا توسط خداوند گمراه شدند، بلکه به خاطر رفتارهایی که از خود نشان دادند، خود را از مسیر هدایت، دور کردند و دیگر باز گشت آنها امکان پذیر نیست. خداوند کسانی که باعث گمراهی خود شدند و از هدایت فاصله گرفتند و از اختیارشان درست استفاده نکردند هدایت نمی‏کند و برای تأکید بیشتر، ضلالت و گمراه کردن آنها را به خود نسبت داده است، در صورتی که خداوند نه کسی را به انتخاب خود، هدایت می‏کند ‏‏و نه کسی را گمراه می‏کند، بلکه این خود انسانها هستند که هدایت و ضلالت را با اعمال خود برای خود رقم می‏زنند.
رفتار آنها به گونه‏ای نبوده است که به هدایت منجر شود و غیر از خدا هم کسی نمی‏تواند آنها را هدایت کند و خدا هم در برنامه ریزی‏های الهی، هدایت اجباری را برای انسان‏ها قرار نداده است، بلکه انتخاب راه و انجام اعمال از سوی انسان، در سرنوشت هر کس، تعیین کننده‏ی عاقبت او خواهد بود؛
(. . . وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَی عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَی سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَی بَصَرِهِ غِشَاوَهً فَمَن یَهْدِیهِ مِن بَعْدِ اللَّهِ أَفَلَا تَذَکَّرُونَ)
خداوند در جای دیگر می‏فرماید:
(. . . بَلِ الظَّالِمُونَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ )
ستمگران و ظالمان در گمراهی آشکار به سر می‏برند.
و کسانی که به افترا دست می‏زنند، ستمگرانی هستند که به جرم دروغ بستن به خدا و افترا هدایت نخواهند شد. آنها به خدا دروغ می‏بندند تا مردم را از روی نادانی گمراه کنند و خداوند هم به سزای ظلم شان آنها را هدایت نمی‏کند. به عبارت دیگر، نتیجه افترا بر خداوند، محرومیّت از هدایت الهی است. هدایت و ضلالت به دست خداوند است، لیکن انسان زمینه های آن را با اختیار و اراده خود فراهم یا نابود می‏کند.
(وَاتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذِیَ آتَیْنَاهُ آیَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّیْطَانُ فَکَانَ مِنَ الْغَاوِینَ)
در آیۀ دیگر خداوند به پیامبرش خطاب کرده که داستان کسی را که به او آیات الهی داده شده بود ولی او از آنها منسلخ گردید و احساس بی‏نیازی نمود را برای مردم بازگو کن تا مردم بدانند آنها که منحرف می‏شوند و گرفتار وسوسه‏های شیطانی می‏گردند، چگونه از گمراهان می‏گردند و باید از این داستانها عبرت بگیرند. زیرا این خطر، همه افراد جامعه بشری را تهدید می‏کند و لذا باید از هویت و حقیقت خود مراقبت نمایند و در امتحانات الهی که روزانه با آن مواجه هستند، موفّق و پیروز شوند .
این تهدید نه فقط شامل حال کافران و مشرکان می‏باشد بلکه افرادی بودند که ابتداء در صف مؤمنان قرار داشتند ولی در معرض امتحان قرار گرفتند و متأسفانه خود را باختند و حقیقت ایمان خود را از دست دادند و در صف منحرفان و گمراهان قرار گرفتند و در واقع به هر علّتی به دام شیطان افتادند و از مسیر حق منحرف شدند .
از جمله (فاَتبعَهُ الشیطان) استفاده می‏شود که شیطان نسبت به آن فرد در مرحله نخست قطع امید کرده بود زیرا او به طور کامل در مسیر حق بوده است امّا پس از انحراف، شیطان بی درنگ به سراغش آمد و به وسوسه‏ی او پرداخت که سرانجام او را در صف گمراهان قرار داد (فکان من الغاوین) و نکته دیگر در این آیه اینکه انسان باید از قدرت اختیار خود استفاده می‏کرده و خود را از این امتحان پیروزمندانه بیرون می‏آورد امّا به خاطر پیروی از هوی و هوس، مراحل سقوط را طی کرد به گونه‏ای که برای همیشه در جهان مادّه مشغول لذتهای زودگذر و مادّی شد و خود در آن مسیر قرار گرفت و لذا آیه در ادامه می‏فرماید :
(وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَـکِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَی الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ)
در جایی دیگر انسان‏های بی بصیرت از هدف، نشانه ها و آیات الهی را غافلانی معرفی می‏کند که در گمراهی به سر می‏برند؛
و همچنین کسانی که از حق روی گردانی کنند خداوند هم دل‏های آنها را از حق بر می‏گرداند و به دلیل فسقی که مرتکب شده‏اند، خداوند آنها را نیز هدایت نخواهد کرد؛
کسانی که به جدال در مورد آیات الهی می‏پردازند، تا آنها را باطل جلوه دهند نیز ازجمله کسانی هستند که از حقیقت منحرف می‏شوند و به گمراهی دست می‏یابند؛

مطلب مرتبط :   تابو، قدرت،، عشق، زن، گناه، خود،

2.3.1.2. هلاکت و عذاب دنیوی
خداوند در قرآن یادآور می‏شود که قبل از پیامبر اسلام، سنت الهی بر آن بود که هر قوم و امّتی که برخوردی مانند تکذیب آیات الهی را از خود بروز می‏داد، تهدیدی که قبلا به آنها تذکر داده بود اجرا می‏شد و خداوند آنها را دچار عذاب دنیوی می‏کرد، مانند قوم نوح، اصحاب رس، قوم ثمود، عاد، فرعون، لوط، اصحاب أیکه و قوم تبع که همگی به وسیله‏ی عذای الهی هلاک شدند؛
در آیات بسیاری از قرآن کریم در مورد جزئیات عذاب کسانی که آیات الهی را تکذیب کردند و به آیات الهی ایمان نیاوردند، صحبت شده است که خداوند قدیر برخی را با باد همراه شن، برخی با فریاد مرگبار، برخی با زلزله و برخی را با غرق کردن عذاب کرده است و در اصل، عذاب سرانجام کسانی است که دست به تکذیب زدند و با این رفتار به خودشان ستم کردند.
خداوند از جایی که آنها نمی‏دانستند گریبان آنها را می‏گرفت و عذاب الهی را، از جایی که حدس نمی‏زدند بر آنها نازل می‏شد و تکذیب کنندگان را به هلاکت می‏رساند. هلاکت پایان کار آنها نیست و آنها در قیامت نیز با عذابی پر درد و خفت آور روبرو می‏شوند و در آنجا خداوند به آنها می‏گوید آیا نشانه‏های مرا به دروغ گرفتید و حال آن که از نظر علم به آن احاطه نداشتید و به دلیل ستمی‏ که مرتکب شدند حکم عذاب بر آنها واجب می‏شود و آنها در برابر آن نمی‏توانند چیزی بگویند.
خداوند در آیات متذکّر می‏شود که کیفر الهی از سنت های الهی است که هر گروه و قوم تکذیب کننده دچار آن شده است. اقوام و گروههایی که با داشتن قدرت و بهره مندی نتوانستند عذاب را از خودشان دور کنند و در عذاب الهی حاضر شدند. اگر شما هم همین رویه را در پیش بگیرید، عذاب الهی تهدیدی است که نمی‏توانید آن را از خود دفع کنید.
نه تنها تکذیب آیات بلکه ممانعت از راه خدا نیز هلاکت انسان را به همراه خواهد داشت زیرا آنها نه تنها مردم را از دستیابی به آیات باز می‏دارند بلکه خویشتن نیز از آن دوری می‏کنند و در حالی که نمی‏دانند با این کار باعث هلاکت خود و دیگران می‏شوند؛
عدّه‏ای تذکرها و پندهایی خدا را فراموش کردند و خدا به دلیل این بی توجّهی نعمت‏های خود را تا حدّی که آنها را خوشحال می‏کرد، به آنها ارزانی کرد و پس از آن ناگهان گریبان آنها را گرفت و آنها دچار عذاب الهی شدند، به صورتی که یکباره نا امید گشتند؛
غفلت باعث هلاکت در دنیا و آخرت می‏شود، چرا که انسان را از خیرات و مصالح خود بی‌خبر می‌سازد و با این بی‌خبری، فرصتها را از دست داده، امکانات را ضایع کرده و استعدادهای خویش را بر باد می‌دهد. در قرآن کریم خداوند یادآور می‏شود که از کسانی که آیات الهی را تکذیب کنند و از آن غفلت بورزند انتقام خواهیم گرفت و انتقام خداوند چیزی جز نابودی و هلاکت در دنیا و آخرت نخواهد بود؛
امام علی (علیه السلام) می‌فرماید:
«کسی که غفلتش طولانی شود، هلاکت او به سرعت فرا می‌رسد.»
و همچنین امام علی (علیه السلام) می‌فرماید:
«غفلت فریب خوردن را کسب می‌کند و هلاکت را نزدیک می‌سازد.»
استهزای پیامبران الهی از سوی امتهای پیشین باعث شد که خداوند به سختی از آنان انتقام گرفته و آنان را دچار هلاکت دنیوی کند.

مطلب مرتبط :   مصاحبه، رادیو، تلویزیونی، شوندگان، اشباع، اسلامی