دانلود پایان نامه
5-1- یافته ها
در این فصل نتایج حاصل از پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا فرضیههای پژوهش با توجه به نتایج حاصل از فصل چهارم، و با در نظر گرفتن پیشینه نظری و پژوهشی موجود مورد بررسی قرار گرفته و تبیین شدهاند، سپس نتیجهگیری کلی بیان ‏گردیده و در پایان، محدودیت‏های علمی و عملی این پژوهش و نیز پیشنهاداتی برای مطالعات آتی ارائه شدهاست.
5-2- خلاصه طرح
این پژوهش به منظور بررسی اثربخشی درمان ذهنآگاهی بر نشخوارفکری و ابراز وجود مردان معتاد تحت درمان با متادون انجام گرفت. بدین منظور 30 نفر از مردان معتاد تحت درمان متادون که واجد ملاکهای ورود نمونه به تحقیق بودند به صورت داوطلبانه در تحقیق شرکت نمودند. سپس این افراد به طور تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل قرار داده شدند.
متغییرهای پژوهشی با استفاده از پرسشنامهی نشخوارفکری و ابراز وجود در دو مرحله پیشآزمون و پسآزمون مورد بررسی قرار گرفتند. گروه آزمون در 8 جلسه گروهی درمان ذهنآگاهی شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت ننمودند. به طور کلی در این پژوهش 2 فرضیه مورد بررسی قرار گرفت.
5-3- یافته ها
5-3-1- آموزش ذهن آگاهی در کاهش نشخوار فکری در افراد معتاد تحت درمان با متادون مؤثر است.
نتایج دادههای جمعآوری شده در رابطه با فرض فوق حاکی از آن است آموزش ذهن آگاهی بر روی کاهش نشخوار فکری در افراد معتاد تحت درمان با متادون بطور معناداری مؤثر بوده است. نتایج پژوهش حاضر با نتایج یوسفی (1383)، خسروی و همکاران (1387)، Garland و همکاران (2011)، Lyubomirsky و همکاران (1998)، همخوان است.
در تبیین اثر درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش نشخوار فکری میتوان گفت: در این روش به افراد آموزش داده میشود که افکار و احساسهای خود را بدون قضاوت، مشاهده کنند و آنها را وقایع ذهنی سادهای ببینند که میآیند و میروند، به جای آنکه آنها را به عنوان قسمتی از خودشان یا انعکاسی از واقعیت درنظر بگیرند. این نو نگرش به شناختهای مرتبط با افسردگی، مانع تشدید افکار منفی در الگوی نشخوار فکری میشود.
پژوهش هاشمی و همکاران (1389)، حاکی از تأثیر قابل ملاحظهی درمان فراشناختی در کاهش نشخوار فکری و نشانههای افسردگی بودهاند.
محمدخانی و مظلوم (1389)، بیان کردند که باورهای فراشناختی مثبت و منفی لزوم درگیر شدن در نشخوار فکری دربارهی معنی و علل رویداد و از طرفی احساس بد در مورد آن را مطرح میکنند، و موجب تشدید علایم افسرده ساز میشوند و نتایج پژوهش آنها حاکی از آن بود که بین باورهای فراشناختی منفی و مثبت و اضطراب و افسردگی رابطهی مثبت و معناداری وجود دارد.
نشخوار فکری بیانگر افکاری است که تمایل به تکرار داشته، آگاهانه بوده و پیرامون یک موضوع متمرکز هستند و حتی در صورت غیبت محرکهای محیطی فوری و ضروری این افکار بازهم پدیدار میشوند. Watkinsو همکاران (2005)، نشخوار فکری را افکار مربوط به احساس غم میدانند و از آن تحت عنوان نشخوار فکری غم یاد میکنند.
معمولاً نشخوار فکری سازوکارهایی را ایجاد میکند که به عوامل خطرناک متفاوت برای افسردگی تبدیل میشود و در واقع به بیشتر شدن فشارها و کم شدن حمایت اجتماعی و خوشبینی و روان رنجوری بیشتر منجر میگردد.
ذهن ما اغلب در مورد وقایعی که اتفاق میافتد تفسیر و استنباط میکند و باعث واکنشها و احساسات پایداری میشود. در افرادی که مستعد افسردگیاند ذهن، دائماً به سمت افکار ناراحت کننده و منفی است که این خود باعث تداوم بیشتر غم و افسردگی میشود.
آموزش ذهن آگاهی در افزایش ابراز وجود در افراد معتاد تحت درمان با متادون مؤثر است.
نتایج دادههای جمعآوری شده در رابطه با فرضیهی فوق نشان داد، آموزش ذهن آگاهی در افزایش ابراز وجود در افراد معتاد تحت درمان با متادون بطور معناداری مؤثر بوده است. نتایج پژوهش حاضر با نتایج ملک پور و قربانی (1383)، Griffin و همکاران (1998)، همخوان است.
در تبیین نتیجه این فرضیه میتوان بیان کرد با توجه به اینکه در این روش درمانی با آموزش اینکه افکار حقایق نیستند، مراجع متوجه شد که چقدر در مورد خودش اشتباه فکر می کند، و با تغییر نوع افکاری ابراز وجود خود را توانست بالاتر ببرد. تغییر افکار سبب تغییر نگرش فرد و در نهایت افزایش ابراز وجود وی می گردد (ملک پور و مختاری، 1393).
در تبیین اثر درمانی ذهن آگاهی در افزایش ابراز وجود میتوان گفت: آموزش پذیرش به افراد تحت درمان با داروی متادون که از مشکلات روانی و جسمانی ناشی از آن در رنج هستند، باعث میشود که آنان احساسات و نشانههای فیزیکی و روانی خود را بپذیرند و قبول و پذیرش این احساسات باعث کاهش توجه و حساسیت بیش از حد نسبت به گزارش این نشانهها در آنان میشود و در نتیجه سازگاری آنها بهبود مییابد.
آموزش پذیرش در ابراز وجود باعث می شود فرد هر آنچه تجارب درونی یعنی، افکار، احساسات، خاطرات بدنی ارائه می دهند را بدون نیاز به دفاع در برابر آنها بپذیرد در حقیقت مداخلات مبتنی بر پذیرش می خواهند مراجع تمرکزش را از تغییر و کاهش نشانه به داشتن یک زندگی ارزشمند تغییر دهد. با ایجاد پذیرش فضایی برای مراجع ایجاد می گردد که به امور مهم و ارزشمند زندگی اش بپردازد.
در واقع مشاهده بدون قضاوت افکار منجر به درک این موضوع می شود که اینها فقط فکر هستند و انعکاسی از واقعیت نمی باشند بنابراین ضرورتی برای اتخاذ راهبردهای اجتنابی و کنترل برای این افکار نخواهد بود. از این طریق درمان ذهن آگاهی با اثرگذاری بر روی فرآیند اجتناب تجربه ای، تمایل روان شناختی را در بیمار افزایش داده و باعث افزایش انعطاف پذیری روان شناختی می شود همچنین بعد پذیرش را بهبود می بخشد.
5-3- نتیجهگیری
نتایج پژوهش نشان می دهد که آموزش ذهن آگاهی بر کاهش نشخوار فکری و ابراز وجود در معتادان تحت درمان با متادون تأثیر داشته است.