دانلود پایان نامه

پرخاشگری: یعنی تهدید کردن یا نادیده گرفتن حقوق دیگران. ویژگیهای این سبک، عبارتند از صحبت کردن پیش از پایان صحبتهای دیگران، بلند بلند و تهاجمی حرف زدن، خیره شدن به طرف مقابل، کنایه زدن، ابراز خشن و شدید احساسات و عقاید، بالاتر دانستن خود و رنجاندن دیگران برای جلوگیری از رنجش خود، هدف افراد پرخاشگر برنده شدن بدون رعایت حقوق دیگران است (بیگی و فیروزبخت ، 1377).
پیام ضمنی در یک ارتباط پرخاشگرانه این است: من بهتر و درستتر هستم و تو پایینتر و نادرستی (Gardner, 2002).
ابراز وجود: یعنی ملاحظهی حقوق دیگران و در عین حال، گرفتن حق خود. ویژگیهای این سبک عبارتند از: دادن پاسخهای خودانگیخته با لحنی دوستانه اما قاطع، نگاه کردن به دیگران، ذکر مسائل مهم، ابراز احساسات و عقاید خود، بها دادن به خود و نرنجاندن خود و دیگران. در این سبک، هدف شخص رعایت عدالت برای تمامی طرفهای رابطه است. فرد جرأتمندانه از آنگونه روشهای ارتباطی استفاده میکند که او را قادر میسازد حرمن نفس خویش را حفظ کند، خشنودی و ارضای خواستههای خویش را دنبال کند و از حقوق و حریم شخصی خود بدون سوئاستفاده از دیگران و یا سلطهجوی بر آنان دفاع کند.
فرض اساسی در یک ارتباط جرأتمندانه این است: «تو و من ممکن است جایگاه متفاوتی داشته باشیم (رئیس و مرئوس) ، اما هر دو به طور مساوی سزاوار بیان کردن خودمان بدون نادیده گرفتن دیگری هستیم». کسی که حق و حقوقش پیوسته پایمال میشود و نیازهایش ارضا نمیشود، آزردگی و خشم را در درون خود انباشته میکند. به دنبال فوران پرخاشگری، فرد سلطهپذیر به احساس گناه شدید دچار میشود و به سمت رفتار سلطهپذیری معمول خود باز میگردد. اما پس از مدتی، فشار روباره به نقطهی انفجار میرسد و آتشفشانی دیگر را بر روی قربانی که ممکن است کاملاً بیگناه باشد و یا رفتار فعلی او متضمن چنین پاسخ شدیدی نباشد، فرو میریزد.
2-13- فواید ابراز وجود
افراد با جرأت خود را دوست دارند و در مقایسه با افراد پرخاشگر یا برعکس، افراد سلطهپذیر، از این نظر که نسبت به خود احساس مثبت و خوبی دارند، در وضعیت بهتری هستند. ابراز وجود تنها عامل ایجاد احساس خودارزشمندی نیست. در ادعای هربرت فنشترهایم روان درمانگر، واقعیتی بزرگ نهفته است که میگوید: «میزان ابراز وجود شما سطح عزت نفس شما را تعیین خواهد کرد.»
یک فایده ابراز وجود، ترویج روابط ارضا کننده است. ابراز وجود، انرژی مثبت بسیاری را به سمت دیگران آزاد میکند. فرد جرأتمند به دلیل آنکه با دور کردن احساس خجالت و اضطراب اشتغال فکری کمتری دارد و احساس نیاز به دفاع از خود یا کنترل نیز او را کمتر بر میانگیزد، قادر است که به آسانی دیگران را «ببیند، بشنود و به آنان عشق بورزد.»
ابراز وجود وجب میشود که با خود راحتتر باشید و به دیگران نیز امکان بدهید، با شما بودن را راحتتر بیابند. غنیترین و سالمترین روابط صمیمانه میان دو فرد جرأتمند دیده میشود.
همچنین، رفتار با ابراز وجود، به مقدار زیادی از ترس و اضطراب شخص میکاهد. تحقیقات انجام گرفته در این زمینه به اثبات رسانده است که یادگیری پاسخهای جرأتمندانه به طور قطع میتواند، اضطراب و تنشی را که پیش از آن در موقعیتهای خاص تجربه میشدند، کاهش دهد.
یکی از بزرگترین مزایای ابراز وجود آن است که فرد به همان شکلی زندگی میکند که خود دوست دارد. هنگامی که به دیگران فرصت میدهید تا بدانند شما خواستار چه هستید، و خود نیز برای دستیابی به حقوق و خواستههایتان پافشاری میکنید، شانس و امکان رسیدن به آنچه از زندگی میخواهید، به مقدار زیادی افزایش مییابدو در بیشتر موارد، ابراز وجود مناسبترین، مورترین و سازندهترین راه دفاع از حریم شخصی و ارضای نیازهای انسان است. حتی در مواقعی که ابراز وجود به نتایج مورد نظر نمیرسد، بازهم راه بهتر برقراری ارتباط محسوب میشود.
2-13-1- بهای ابراز وجود
ابراز وجود دارای مزایای متعددی است، اما بهایی دارد که افراد جرأتمند باید آن را بپردازند. این بها شامل اختلال در زندگی شخصی، درد و رنج همراه با رویارویی صادقانه و توجهآمیز و مبارزهی شخصی و طاقتفرسای مربوط به تغییر رفتارهای عادت شدهی خود فرد است. اگرچه افراد سلطهپذیر به شکل درونی مایلند که در مورد تعداد، گستره و وقوع بدبیاریهای احتمالی و نتایج منفی ناشی از ابراز وجود اغراق کنند، اما احتمال دارد که در عمل نیز چنین نتایجی به بار آید.
در قلمرو شغلی، گاهی افرادی که به شکل سازنده و با جرأت ظاهر شدهاند، کارشان به اخراج کشیده شده است. در موقعیتهای جدیتر نیز ممکن است، زندگی فرد آشفته شود و یا حتی همسرش برای طلاق و جدایی او اقدام کند. اما چنین پیامدهای ناگواری به ندرت در نتیجه آموزش ابراز وجود اثربخش روی میدهند. بلکه در اغلب مواقع، هنگامی که فرد در ابراز وجود مهارت مییابد، روابط انسانی او نیز بهود مییابد و در حرفهی خود موفقتر و تأثیرگذارتر عمل میکند. اما حتی در بهترین نحوهی اقدام به ابراز وجود نیز همواره امکان وقوع قدری ناآرامی و اختلال وجود دارد.
بهای دیگر جرأتمندی در این واقعیت نهفته است که گاه خود بودن نیز میتواند تجربهای دردناک باشد. جرآتمند بودن مستلزم میل به قبول خطر مشاجره است. ضمن آنکه همواره برای ایجاد یک رابطهی معنادار بین افراد برابر نیز وجود چنین تعارضهایی ضروری است. اساساً ابراز وجود آسیبپذیر بودن در روابط مهم را نیز در بر دارد، زیرا بدون این آسیبپذیری شخص نمیتواند شادی ناشی از یک عشق پایدار را تجربه کند.
سهم عمدهی آموزش ابراز وجود آن است که هریک از این عوامل منفی را مورد توجه قرار میدهد. این اموزش کمک میکند که افراد بیاموزند، پیامدهای احتمالی ابراز وجود را به شکلی واقعبینانهتر ارزیابی کنند و برخی از موضعهای ارزشی خود را از دیدگاهی متفاوت و سودمندتر ببینند. پژوهشهایی نیز در مورد رفتارهای مرتبط با هر یک از این سه سبک صورت گرفته است.
Rose and Tryon (1979)، با انجام یک بررسی نظامدار کنترل شده کتوجه شدند، رفتارهای زیر نشانهی ابراز وجود هستند:
صحبت کردن با صدای بلند (صدایی با بلندی 68 دسیبل نشانهی پرهیز از ابراز وجود و صدایی با بلندی 76 و 84 دسیبل، به ترتیب علامت ابراز وجود و پرخاشگری است).
کمبودن مدت نهفتگی پاسخ (مکث 16 ثانیهای پیش از پاسخ دادن، نشانهی پرهیز از ابراز وجود است، در حالی که مکث 3 تا 4 ثانیهای نشانهی ابراز محسوب میشود).
تغییر زیاد لحنها.
میزان تماس چشمی افرادی که اهل ابراز وجودند، بیشتر است. آنها همچنین پیبردند، لبخند باعث میشود تا دیگران پاسخ ما را نشانهی ابراز وجود بدانند، نه پرخاشگری.
2-14- انواع ابراز وجود
ابراز وجود انواع مختلفی دارد. لنج و جاکوبوسکی (1974)، پنج نوع ابراز وجود را معرفی میکند که عبارتند از: (بیگی و فیروزبخت، 1383)