دانلود پایان نامه

ذیل اشاره نمود:
2-4-9-1- تقوا و پرهیزگاری
تقوا و پرهیزگاری یکی از اصول مهم اخلاقی و یکی از منابع اصلی قدرت است و می تواند در نفوذ و تاثیر رهبران بر زیردستان و میزان آن نقش اساسی داشته باشد. شاید در بدو امر و نگاه ابتدایی چنین به نظر برسد که تقوا و پرهیزگاری یک مسئله معنوی و مربوط به رابطه میان انسان و خداست و بنابراین، هیچ ربطی به مسئله مدیریت و رهبری در سازمان ندارد و نمی توان آن را یکی از منابع اصلی قدرت دانست لیکن با یک نگاه عمیق و تحلیلی می توان به رابطه وثیق و عمیق میان قدرت و تقوا پی برد.تقوا و پرهیزگاری باعث می شود که انسان در میان مردم در نظر دیگران از عزت و احترام بیشتری برخوردار شود و محبوب دلهای آنان گردد و هر کس که از عزت و احترام بیشتری در میان مردم برخوردار باشد و مردم او را بیشتر دوست داشته باشد، قدرت افزون تری خواهد داشت و بهتر از دیگران می تواند در مردم نفوذ کند و بر آنان تاثیرگذار باشد. حضرت امام حسن مجتبی (ع) در تبیین یکی از آثار مثبت و برکات معنوی تقوا و پرهیزگاری به همین نکته اساسی اشاره می کند و می فرماید:
«اذا اردت عزا بلاعشیره و هیبه بلا سلطان فاخرج من ذل معصیه الله الی عز طاعه الله.»
اگر می‌خواهی بدون داشتن عشیره و طایفه، عزت و احترام داشته باشی و بدون برخورداری از سلطنت و مقام،هیبت و شکوه داشته باشی، از ذلت معصیت خدا خارج شو و به سوی عزت اطا عت الهی حرکت کن.
2-4-9-2- رفق و مدارا
یکی دیگر از اصول مهم اخلاق اجتماعی که از مصادیق و منابع اصلی «قدرت اخلاقی» است، اصل رفق و مداراست که یکی از ابزارهای لازم و ضروری برای مدیریت است.رفق و مدارا و ملایمت موجب نرم شدن دل افراد و ایجاد تمایل قلبی در آنان است. بنابراین، نفوذی که از طریق رفق و مدارا حاصل می شود، نفوذ در دلهاست و نفوذ در دلها، قوی ترین و موثرترین نفوذ است. پیامبر‌گرامی اسلام (ص) نمونه روشن و بارز در زمره رهبرانی است که از نفوذ قوی و عمیقی در میان مردم برخوردار بودند.
«فبما رحمه من الله لنت لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک فاعف عنهم و استغفر لهم و شاورهم فی الامر.»
پس به موجب لطف و رحمت الهی،با آنان نرمخو و نرم دل شدی و اگر تندخو و سخت دل بودی قطعاً از پیرامون تو پراکنده می شدند پس از آنان درگذر و برایشان آمرزش بخواه و درکارها با آنان مشورت کن.
رفق و مدارای آن حضرت در برخورد با مردم و معاشرت با آنان، یکی از نقاط عطف سیره عملی و اخلاق اجتماعی ایشان بود. و یکی از دستورهای خداوند متعال به رسول خدا (ص) بود. همین نکته را حضرت امام صادق (ع) متذکر شده و فرموده است:
جاء جبرییل الی النبی (ص) فقال: یا محمد،ربک یقرئک السلام و یقول لک دار خلقی: جبرئیل نزد پیامبر (ص) آمد و گفت: ای محمد، پروردگارت سلام می رساند و می فرماید: با خلق من مدارا کن.
2-4-9-2-1- آثار و پیامدهای رفق و مدارا
– دستیابی فرد به خواسته‌هایش از دیگران
حضرت امام صادق(ع) ضمن تاکید بر مدارا کردن با مردم می فرماید:
من کان رفیقاً فی امره نال ما یرید من الناس: کسی که در کار خویش، رفق و مدارا در پیش گیرد، به آنچه از مردم می خواهد، نایل می شود.
امیرمومنان حضرت علی (ع) نیز شرط اصلی برای نفوذ در مردم و دستیبابی به مقاصد و خواسته‌های خود ازمردم را رفق و مدارا با آنان دانسته و فرموده اند:

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

من لم یلن لمن دونه لم ینل حاجته:کسی که نسبت به زیردستان خود نرمش نداشته باشد، به خواسته اش نمی رسد.
رهبران سازمانی بیشتر از دیگران نیازمند سیا ست رفق و مدارا هستند و تنها در صورتی می توانند به اهداف و نتایج مورد نظر خود دست یابند که رفتار و برخورد آنان با زیردستان و پیروانشان با نرمی و ملایمت همراه باشد که آنان را تحت تأثیر قرار دهد و در آنان انگیزه ی لازم برای همکاری و همیاری با رهبران را به وجود آورد. اگر کارکنان و زیردستان، ‌رهبر خود را قبول داشته باشند، یعنی اگر رهبر در زیردستان و پیروان خود نفوذ داشته و در آنان تأثیر گذار باشد، دستیا بی به اهداف و نتایج مورد نظر به مراتب آسان تر خواهد بود.
– فائق آمدن بر مشکلات و تسهیل و تقویت روابط انسانی
ارتباطات اجتماعی همواره با مشکلات و مسائل خاصی همراه است. مدیر اگر بخواهد بر این مشکلات و سختی‌ها فایق آید. لازم است که با رفق و مدارا با کارکنان و زیر دستان خویش رفتار کند.حضرت امام صادق (ع) در تبیین این مسئله می فرماید: الرفق ییسر الصعاب و یسهل شدید الانساب:رفق و مدارا، سختی‌ها و دشواری‌ها را آسان و چاره‌های سخت را ساده می کند.
– بهره‌مندی از دستاوردهای معنوی
یکی دیگر از آثار مثبت و برکاتی که بر در پیش گرفتن سیاست رفق و مدارا مترتب می شود، بهره‌مندی از فیوضات و دستاوردهای معنوی است.
ان فی الرفق الزیاده و البرکه و من یحرم الرفق یحرم الخیر،، همانا در رفق و مدارا فزونی در برکت است و کسی که از ملایمت و مدارا محروم باشد، از خیر محروم شود.
سیاست رفق و مدارا در برخورد با دیگران یکی از عوامل مهم برای موفقیت و پیروزی مدیر و سازمان است، همچنان که امیر مؤمنان حضرت علی (ع) این مسئله را مورد تأکید قرار داده و فرموده‌اند:
الرفق مفتاح النجاح،‌رفق و مدارا کلید پیروزی و کام یابی است.
2-4-9-2-2- رفق و مدارا،‌یا شدت و تندی؟
ممکن است در اینجا این سؤال مطرح شود که آیا استفاده از رفق و مدارا در تعاملات و روابط ا نسا نی، به ویژه در سازمان یک امر دایمی و همیشگی است یا با توجه به اقتضائات و شرایط مختلف، ممکن است حتی خلاف آن، یعنی رفتار تند و خشن ضرورت یابد؟
سیاست رفق و مدارا در صورتی مطلوب و منطقی و یک اصل کلی در تعاملات اجتماعی و روابط ا نسا نی خواهد بودکه مورد سوءاستفاده قرار نگیرد. امیرمؤمنان حضرت علی (ع)‌در یکی از سخنان نغز خویش این نکته را تبیین کرده و فرموده است:‌
إذا کانَ الرِّفْقُ خُرْقاً کانَ الْخُرْقُ رِفْقَاً” رُبَّما کانَ الدَّواءُ داءً وَ الدّاء دَواءً،، در صورتی که رفق و مدارا، اسباب خرق و زحمت شود،‌ تندی و شدت عمل عین رفق و مداراست، چنانکه گاهی دارو موجب بیماری می شود و بیماری خود داروست.
2-4-9-3- الفت و محبت
امیرمؤمنان حضرت علی(ع) می فرماید:
قلوب الرجال وحشیه فمن تألفها اقبلت علیه: دلهای مردمان سرکش است، پس آنکه به آنها الفت و محبت ورزد، به او روی می‌آورند.
پیامبر‌گرامی اسلام (ص) نیز که خود مظهر لطف و محبت به مردم بود، بر این نکته ی مهم و اساسی تأکید کرده و فرموده اند:
المرء مع من احب :دل و جان انسان با کسی است که او را دوست دارد.
یکی از نیازهای اساسی انسان که در اغلب مطالعات صاحب نظران و روان شناسان به چشم می خورد، نیاز انسان به محبت و توجه دیگران است. خداوند متعال انسان را فطرتاً به گونه ای آفریده است که دوست دارد دیگران به او توجه و محبت نمایند و دل و جان او در تسخیر محبت و لطف دیگران است، یعنی فطرت آدمی چنان است که اگر از کسی لطف و محبت و احسان ببیند، به تسخیر او در می آید و تحت تأثیر او قرار می گیرد. به همین دلیل یکی از رموز موفقیت پیامبر‌گرامی اسلام (ص) در نفوذ بر دلهای مسلمانان و تسخیر قلوب آنها مسئله رحمت و محبت است.
2-4-9-4- دفع بدی با خوبی

یکی دیگر از مصادیق قدرت اخلاقی که نقش بسیار مهمی در تأثیر گذاری بر دیگران و نفوذ در آنان دارد، « دفع بدی با خوبی » است. با این قدرت اخلاقی مدیران سازمان‌ها می توانند در کاکنان و زیردستان خود نفوذ کنند و رفتار آنها را در جهت دستیابی به اهداف سازمانی هدایت نمایند.
خداوند متعال در مورد این اصل مهم و تأثیرات شگرف آن در تعاملات اجتماعی و روابط انسانی، خطاب به پیامبر‌گرامی اسلام (ص) می فرماید:
ولاتستوی الحسنه و لا السیئه ادفع بالتی هی احسن فاذا الذی بینک و بینه عدوه کأنه ولی حمیم: نیکی با بدی یکسان نیست، بدی را با نیکی دفع کن، آنگاه خواهی دید همان کسی که میان تو و او دشمنی است، گویی دوستی گرم و صمیمی است.
اصولاً در مقابل رفتارهای بد و برخوردهای نا مناسب دیگران،‌ سه نوع واکنش می توان نشان داد:
اول، مقابه به مثل، یعنی در مقابل رفتار و برخورد نامناسب دیگران، برخورد نامناسب داشته باشیم.
دوم، عفو و گذشت، یعنی در مقابل رفتار بد آنان هیچ عکس العملی نشان ندهیم.
سوم، عکس العمل مثبت، یعنی در مقابل بدی‌های آنان از خود خوبی نشان دهیم و، به اصطلاح، بدی را با خوبی دفع کنیم.
این سؤال مطرح می شود که زمینه‌ها و بستر‌های مناسب برای به وجود آمدن این قدرت چیست و چه کسی می تواند دارای این قدرت باشد و خداوند متعال در آیه ی بعدی اعمال این قدرت را منوط به صبر و شکیبایی و ایمان قوی دانسته و فرموده است:
و مایلقیها الا الذین صبروا و ما یلقیها الا ذو حظ عظیم،، جز کسانی که دارای صبر و استقامت اند، یه این مقام نمی‌رسند و جز کسانی که بهره‌ی عظیمی از ایمان و تقوا دارند به آن نایل نمی گردند.
2-4-9-5- سعه‌ی صدر

سعه‌ی صدر و داشتن ظرفیت گسترده ی فکری و روحی، یکی دیگر از مصادیق قدرت اخلاقی است که می تواند در نفوذ و تأثیر گذاری مدیران بر کارکنان و زیردستان نقش به سزایی داشته باشد و باعث افزایش میزان اثر بخشی و موفقیت مدیران شود. سعه ی صدر علاوه بر اینکه یکی از منابع اصلی قدرت است و در میزان نفوذ مدیران تاثیر بسیاری دارد، می تواند زمینه و بستر مناسبی برای برخی دیگر از منابع قدرت مثل رفق و مدارا، الفت و محبت و دفع بدی با خوبی نیز باشد. بنابراین، سعه ی صدر به معنای داشتن ظرفیت کافی روحی و فکری در برخود با مسائل گوناگون است و هر اندازه فرد دارای وسعت نظر، گشادگی دل، ‌قدرت تحمل و حوصله ی بیشتری باشد، می توان گفت که از سعه ی صدر بیشتری نیز برخوردار است (شفیعی و همکاران، 1388).
مدیریت یکی از کارهای پیچیده و دشوار است و همه ی کارها و وظایف مدیر حساس و مهم است، لیکن وظیفه ی رهبری از حساسیت و پیچیدگی بیشتری برخوردار است، چراکه مدیر برای انجام وظیفه ی رهبری با موجود پیچیده و حساسی به نام انسان، سروکار دارد و تعامل با انسان دشواری‌ها و مشکلات خاصی دارد، بنابر این کسی که می خواهد در نقش مدیر یک سازمان وظیفه‌ی مهم و حساس رهبری را انجام دهد باید توانایی و ظرفیت فکری و روحی، وسعت نظر، قدرت تحمل و حوصله‌ی بسیار زیادی داشته باشد. حضرت موسی (ع) وقتی که از جانب خداوند متعال مأمور شد تا به سوی فرعون برود و بنی اسرائیل را از دست او نجات دهد و خود رهبری و هدایت آنها را برعهده بگیرد و آنگاه که از جا نب خداوند متعا ل به او خطاب شد که:
اذْهَبْ إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى: به سوی فرعون برو که او طغیان کرده است.
حضرت موسی سعه‌ی صدر را به عنوان اولین و مهمترین ابزار لازم برای انجام این مسئولیت سنگین و دشوار، از خداوند متعال درخواست کرد: قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی * و یَسِّرْ لِی أَمْرِی .
خداوند متعال نیز این موهبت بزرگ الهی را به اشرف مخلوقات و خاتم پیامبران عنایت کرد و خطاب به او فرمود:
أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ * وَ وَضَعْنا عَنْکَ وِزْرَکَ2 * الَّذِی أَنقَضَ ظَهْرَکَ .
امیرمؤمنان حضرت علی (ع)‌در مورد وسعت نظر و سعه ی صدر آن حضرت می فرماید:
کان أوسع الناس صدرا، او (رسول خدا) با سعه ی صدر ترین مردم بود.
سعه‌ی صدر و وسعت نظر، یکی از ویژگی‌های ضروری برای مدیران است، به ویژه اگر بخواهند وظیفه ی رهبری را انجام دهند، یعنی اگر مدیران بخواهند در کارکنان سازمان نفوذ کنند و بر عملکرد آنان تأثیر گذارند که درخصوص سازمانهای آموزشی چنین امری بسیار مشهود است.
امیر مؤمنان علی (ع) مهم ترین وسیله و ابزار لازم برای مدیریت را داشتن سعه ی صدر و سینه ای گشاده، می داند و می فرماید:
آلَهُ الرِّئاسَهِ سِعَهُ الصَّدرِ ،، ابزار ریاست، سعه ی صدر است.
2-4-9-5-1- عوامل سعه‌ی صدر
علل و عوامل متعددی می توانند در ایجاد و تقویت سعه ی صدر تأثیر گذار باشند. برخی از این عوامل عبارت اند از: قرآن و ذکر خدا.
الف) قرآن: قرائت قرآن، به ویژه اگر با تدبر و تعمق در مفاهیم والا و نورانی آن همراه باشد، نورانیت و صفای خاصی به دل انسان می دهد و ظرفیت روحی و فکری انسان را به مقدار بسیار افزایش می دهد.
حضرت امام علی (ع) در ضمن دعای ختم قرآن، خطاب به خداوند متعال عرض می کند:
اللهم اشرح بالقرآن صدری:خدایا به واسطه ی قرآن به من سعه ی صدر عنایت فرما.
البته آن حضرت که خود را شاگرد اشرف مخلوقات و افضل پیامبران، یعنی پیامبر‌گرامی اسلام (ص) می داند، این معنا را از آن حضرت به یادگار دارد، چراکه رسول خدا (ص) نیز در یکی از دعاهای خویش این مسئله را مطرح و عرض می کند:
اللهم نور بکتابک بصری واشرح به صدری: خدایا با کتاب خودت دیده ام را نورانی کن و به وسیله‌ی آن به من سعه ی صدر عنایت کن.
ب) یاد خدا: یاد خدا و ذکر او به انسان آرامش می دهد و قدرت تحمل او را بالا می برد و میتوا ند بسیاری از مشکلات و مسائل مربوط به ا نسان را حل کند.
آنگاه که دل آرام گرفت و اظمینان یا فت، قدرت تحمل در انسان بیشتر می شود و ظرفیت روحی و فکری او در حد زیادی افزایش می یابد. چنانکه امیر مؤمنان حضرت علی (ع) فرمود:
الذکر یشرح الصدر،‌یاد خدا، سینه را فراخ می کند (سعه ی صدر به وجود می آورد).
ذکر، به ویژه ذکر قلبی و داشتن این احساس که انسان همواره در محضر حضرت حق است، دل و جان انسان را نورانی می کند و ظرفیت او را افزایش می دهد. امیر مؤمنان حضرت علی (ع) فرموده است:
دوام الذکر، ینیر القلب و الفکر، ذکر مداوم، قلب و فکر را نورانی می کند.
و آنگاه که دل و جان ا نسان به نور ا لهی روشن و منور گشت، ا نسان به وسعت نظر می رسد، و از سعه‌ی صدر واقعی برخوردار می گردد.
2-4-10- بستر شکل گیری اخلاق حرفه‌ای مدیران و پایداری آن
اخلاق‌مداری مدیران با بسترسازی مناسب و فراهم آوردن زمینه‌ها و شرایط لازم شکل می‌گیرد. این تمهیدات هم مادی است و هم معنوی، هم فردی و هم اجتماعی، هم نیازمند تحولات ساختاری است و هم تحولات فرهنگی (دلشاد تهرانی،‌1389). در این قسمت به برخی از مهم‌ترین این تمهیدات اشاره می‌گردد:
2-4-10-1- شایسته سالاری و اهلیت‌گرایی
وقتی کسی مناسب کاری نیست و اهلیت لازم را برای مسئولیتی ندارد و در جایگاهی قرار می‌گیرد که جایگاه او نیست، انواع تباهی‌ها ظهور می‌کند. از پیامبر اسلام(ص) نقل شده است که فرمود: «کسی که بر مسلمین پیشی گیرد و پیشوای آنان گردد در حالی‌که می‌بیند در میان مسلمانان کسی شایسته‌تر و با فضیلت‌تر از او وجود دارد، نسبت به خدا و پیامبر او و مردم مسلمان خیانت کرده است» و امام ششم(ع) فرمود: کسی که عهده‌دار چیزی از امور مسلمانان شود و آن را ضایع و تباه سازد، خداوند او را ضایع می‌گرداند.تباه و خراب شدن کارها ناشی از عدم صلاحیت‌های تخصصی و