برگهای سبز تولیدی و درصد برگهای سبز در این گیاه نشان داد که در تیمار 4/2 گرم در لیتر، 77/92% از برگهای این گیاه سبز بودند و در این سطح از شوری، این گیاه توانسته بود به طور میانگین 33/16 برگ جدید تولید نماید درحالیکه با افزایش بیشتر شوری، تعداد برگهای تولیدی و درصد برگهای سبز در این گیاه به شدت کاهش یافت.
نتایج حاصل از بررسی غلظت پتاسیم در ریشههای پایه GF677 نشان داد که مقدار شوری و نوع ژنوتیپ پیوندی بر مقدار آن موثر است. بر اساس نتایج به دست آمده، غلظت پتاسیم در ریشههای پایههایی که رقمهای سهند، مامایی و ژنوتیپ 16-1، روی آنها پیوند شده بودند، تنها تا تیمار شوری 2/1 گرم در لیتر افزایش نشان داد در حالیکه در ریشههای پایههایی که رقمهای شاهرود 12، شکوفه، نانپاریل، تونو، A200، ژنوتیپ 40-13، روی آنها پیوند شده بودند، تا تیمار شوری 4/2 گرم بر لیتر و در در ریشههای پایههایی که ژنوتیپ 25-1، روی آنها پیوند شده بودند، تا تیمار شوری 6/3 گرم بر لیتر افزایش یافت و سپس با افزایش بیشتر شوری، مقدار آن کاهش نشان داد. در مجموع کمترین محتوای پتاسیم در سطح شوری 8/4 گرم در لیتر و در ریشههای پایههای شاهد (بدون پیوند)، مشاهده شد (جدول 3-14). این نتایج حاکی از آن است که نوع پیوندک با توجه به میزان حفظ سرعت و قدرت رشدی خود در شرایط تنش شوری در جذب پتاسیم و انتفال آن به بخش هوایی موثر است. در بررسی اثر تنش شوری بر وضعیت عناصر غذایی پنج رقم زیتون، غلظت پتاسیم، در اثر شوری کاهش یافت که این کاهش در ریشه بیشتر از اندامهای هوایی بود ]رضایی و همکاران، 1385[. پتاسیم علاوه بر ایفای نقش اساسی در متابولیسم‌های حیاتی، در شرایط تنش شوری بسیار با اهمیت جلوه می‌کند به نحوی که مدیریت کارآمد پتاسیم در مقابل سدیم در گیاه در بقای آن در شرایط شوری اساسی است [Staples and Toenniessen, 1984]. برخی گیاهان توانایی این را دارند که سیتوپلاسم سلولهای خود را از کاهش شدید مقادیر پتاسیم محافظت کرده و از واکوئل‌ها به عنوان مخزنی برای بافر کردن یون پتاسیم بهره ببرند. در همین رابطه گیاهان متحمل، توانایی آن را دارند که مقادیر پتاسیم سیتوسولی خود را در حضور کلرید سدیم بهتر حفظ نمایند [Staples and Toenniessen, 1984].
نتایح حاصل از مقایسه میانگین دادهها نشان داد که برهمکنش شوری و ژنوتیپ بر نسبت سدیم به پتاسیم در برگ و ریشه معنی دار شد. بر اساس نتایج به دست آمده، در تمامی ژنوتیپهای مطالعه شده، با افزایش غلظت شوری، نسبت سدیم به پتاسیم در برگ افزایش یافت ولی مقدار افزایش آن در بین ژنوتیپهای بررسی شده با یکدیگر اختلاف داشت. افزایش نسبت سدیم به پتاسیم در برگهای ارقام شاهرود 12 و شکوفه، نسبت به گیاهان شاهد، معنیدار نبود در حالیکه میزان افزایش در نسبت سدیم به پتاسیم در ژنوتیپ 25-1 و رقمهای نانپاریل و A200، در سطح شوری 8/4 گرم بر لیتر نسبت به گیاهان شاهد، معنیدار بود. در سایر ژنوتیپهای مطالعه شده، افزایش در نسبت سدیم به پتاسیم در سطوح شوری 6/3 و 8/4 گرم بر لیتر نسبت به گیاهان شاهد، معنیدار بود (جدول 3-15). نتایج نشان دادند که نسبت سدیم به پتاسیم در ریشههای تمامی پایههای مطالعه شده، با اعمال تنش شوری و افزایش غلظت آن بهطور معنیداری افزایش یافت. نسبت سدیم به پتاسیم در ریشههای پایههایی که ارقام شاهرود 12 و شکوفه و ژنوتیپ 25-1، روی آنها پیوند شده بودند، در سطوح شوری 6/3 و 8/4 گرم بر لیتر به طور معنیداری نسبت به گیاهان شاهد، افزایش یافت در حالیکه در ریشههای پایههایی که سایر ژنوتیپهای پیوندی مطالعه شده روی آنها پیوند شده بودند، در سطح شوری 4/2 و 6/3 و 8/4 گرم بر لیتر و در پایههای شاهد (بدون پیوند)، در تمامی سطوح اعمال تیمار شوری به طور معنیداری نسبت به گیاهان شاهد، افزایش یافته بود. در مجموع، بیشترین نسبت سدیم به پتاسیم در سطح شوری 8/4 گرم بر لیتر و در ریشههای پایههای شاهد (بدون پیوند)، مشاهده شد (جدول 3-16). در تحقیقات قبلی، اثر تیمارهای شوری بر دانهالهای 4 رقم بادام (آذر، سهند، تونو و نانپاریل) بررسی و گزارش شده است که با افزایش سطح شوری، مقدار سدیم، کلر و نسبت سدیم به پتاسیم در ساقه هر چهار رقم به طور معنیداری افزایش پیدا کرده بود بطوریکه کمترین میزان این نسبت مربوط به رقم سهند بود که نشاندهنده انتقال کمتر سدیم و کلر از ریشه به ساقه و انتقال مقدار زیاد پتاسیم یه بخش هوایی این رقم میباشد ]گریگوریان و همکاران، 1384[.
به طور کلی نتایج حاصل از بررسی غلظت سدیم، پتاسیم و نسبت سدیم به پتاسیم در سطوح مختلف شوری در ژنوتیپهای بررسی شده نشان داد که مقدار جذب سدیم توسط ریشهها و انتقال آن به قسمت هوایی، (برگها)، در پایههای شاهد، (پیوند نشده)، در تیمارهای 6/3 و 8/4 گرم در لیتر به طور معنیداری از سایر ژنوتیپهای پیوندی مطالعه شده به جز (ارقام تونو، مامایی و سهند و ژنوتیپهای40-13 و 16-1)، بیشتر بود. از طرفی در این پایه، مقدار جذب پتاسیم توسط ریشهها و انتقال آن به بخش هوایی تا تیمار 4/2 گرم در لیتر افزایش نشان داد و سپس با افزایش بیشتر غلظت شوری، مقدار آن کاهش یافت. در حالیکه غلظت پتاسیم در برگهای رقمهای شاهرود 12، شکوفه، نانپاریل، A200 و ژنوتیپ 25-1، تا سطح شوری 8/4 گرم بر لیتر افزایش نشان داد. در واقع میتوان گفت یکی از مکانیسمهای پیوندک در مقابله با تنش شوری انتخاب یون پتاسیم در شرایط تنش و افزایش جذب این عنصر در مقایسه با سدیم است. از آنجایی که دو یون سدیم و پتاسیم در هنگام جذب توسط ریشهها با یکدیگر در رقابت میباشند، گیاهان متحملتر به شوری به طور انتخابی جذب پتاسیم به سدیم را ترجیح میدهند. گزارش شده است که گیاهان به صورت انتخابی جذب پتاسیم را به سدیم ترجیح میدهند ولی در صورت بیشتر بودن غلظت یون سدیم در محلول خاک، کمبود پتاسیم در گیاهان قطعی است ]حیدری شریف آیاد، 1380[. میزان جذب پتاسیم نسبت به سدیم در شرایط تنش بسته به نوع گونه گیاهی و میزان مقاوت آن به شوری متفاوت میباشد ]حیدری شریف آیاد، 1380[. همچنین، یکی دیگر از دلایل درصد سدیم کمتر در ژنوتیپهایی که در بالا به آنها اشاره شد در مقایسه با پایههای شاهد (پیوند نشده)، سرعت و قدرت رشدی بیشتر این ژنوتیپها در شرایط تنش شوری در مقایسه با پایههای شاهد (پیوند نشده) بود. این ژنوتیپها در سطوح شوری 6/3 و 8/4 گرم بر لیتر به طور معنیداری تعداد برگ بیشتری نسبت به پایههای شاهد تولید کردند. این نتایج نشان میدهد که حتی در صورت جذب سدیم توسط ریشهها و انتقال آن به قسمت هوایی، این ژنوتیپها، سدیم را در بین تعداد بیشتری از برگهای تولیدی پخش میکنند و در نتیجه از سوختگی و نکروزه شدگی برگها جلوگیری میکنند. در واقع کاهش تجمع سدیم در برگها میتواند به دلیل سرعت رشدی بیشتر این ژنتیپها و پخش سدیم در تعدادی زیادی از برگها و رقیق شدن آن در برگها باشد.
3-4-4- برهمکنش شوری و ژنوتیپ بر محتوای کلسیم برگ و ریشه

مطلب مرتبط :   مدیریت دانش