دانلود پایان نامه
اجرای پروژه های توسعه ای مطرح شد و ادامه یافت
آغاز بسترسازی، با رویکرد تشویقی نه اجباری
PM28
تا اینکه در سال 1384 تعداد موضوعات طرح های توسعه ای که ملزم به استفاده از این ابزار شدند به 29 موضوع کلان گسترش یافت (طرح های نیروگاهی، جاده سازی، راه سازی، توسعه ریلی، پالایشگاه ها و …)
توسعه تدریجی زیرساخت‌های زیست‌محیطی
PM29
بنابراین مدّت زمانی گذشت تا بستر لازم تا حدّی شکل بگیرد.
توسعه تدریجی زیرساخت‌های زیست‌محیطی
PM30
در آن زمان نیز حتی تخصصهای لازم برای موضوع محیط زیست وجود نداشت.
اهمیت وجود تخصص‌ و دانش زیست‌محیطی
PM31
بنابراین عوامل زیادی مطرح بودند که موید فراهم نبودن بستر توجه به محیط زیست می بودند.
عدم ایجاد زیرساخت‌های لازم زیست‌محیطی
PM32
شورای عالی محیط زیست نیز به دلیل نبود این بسترها نمی توانست توفیق چندانی در زمینه توجه به ملاحظات زیست محیطی کسب کند.
زیرساخت‌ها، زمینه فعالیت مؤثر شورای عالی
PM33
البته در این بین نقش پررنگ شورای عالی محیط زیست به عنوان مقام سیاستگذار این حوزه مهم است که متأسفانه در دوره‌ای متوقف شد.
اهمیت نقش شورای عالی محیط زیست
PM34
با توجه به هماهنگی‌هایی که در شورای عالی محیط زیست انجام می‌شد متوقف شدن فعالیت‌های آن مشکلات ساختاری را به وجود آورد که موجب شد مراجع تخصصی و قانونگذاری خواستار فعالیت محدود آن شوند.
توقف فعالیت شورا عامل ایجاد مشکلات ساختاری
PM35
به نظر بنده برای اجرایی شدن اصل 50 قانون اساسی نیازمند یک vision هستیم.
ضرورت ترجمه عملیاتی اصل 50 در قالب قوانین
PM36
این چشم انداز به موضوع محیط زیست ذیل سند چشم انداز 1404 برای اولین بار شکل گرفت
اهمیت سند چشم‌انداز به عنوان سند بالادستی
PM37
که در سند چشم انداز مطالب خوبی راجع به محیط زیست مطرح شد
قوت سند چشم‌انداز در مفاد زیست‌‌محیطی
PM38
که می توانستیم با اتکا به آن بر روی سیاستگذاری کلان زیست محیطی فعالیت هایی را انجام داد که متأسفانه این چشم انداز در 8 سال گذشته مورد توجه جدّی قرار نگرفت.
امکان تدوین قوانین با الهام از چشم‌انداز
PM39
برنامه های توسعه نیز شامل مطالبی بود که اجرای آنها می توانست به ویژه در تکمیل زیرساختهای زیست محیطی کمک کند.
برنامه‌های توسعه به عنوان عامل مکمل زیرساخت‌ها
PM40
به عنوان مثال نکاتی در برنامه سوم پیش بینی شده بود که می توانست در تکمیل زیرساختها کمک کند نظیر تشکیل شرکت بهینه سازی مصرف سوخت یا سازمان بهره وری انرژی و …
نهادسازی،‌ عاملی در تکمیل زیرساخت‌ها
PM41
که آنها هم به صورت کامل اجرایی نشد.
عدم اجرای کامل مفاد برنامه‌های توسعه
PM42
حال برای اجرایی شدن مفاد چشم انداز و تدوین آن در قالب سیاستها نیازمند تدوین یک سند ملی محیط زیست بودیم
ضرورت ترجمه سند چشم‌انداز به سند ملی محیط زیست
PM43
که می بایست با اتکا به چشم انداز و قانون اساسی این سلسله اسناد کلان را تکمیل کنیم.
تأکید بر بهره‌گیری از محتوای اسناد بالادستی
PM44
سند ملی در واقع پاسخگو به این سوال است که در حوزه های مختلف چه سیاست های کلانی می بایست به صورت هماهنگ اتخاذ شود.
نقش و کارکرد سند ملی محیط زیست
PM45
البته در راستای تدوین این سند که با همکاری بخش دانشگاهی پیش نویس آن تنظیم شد و به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد شد در دو سال گذشته اقداماتی صورت گرفته است.
مشارکت بخش دانشگاهی در تدوین سند ملی
PM46
البته هنوز این مسئله محل ابهام است که آیا جایگاه طرح و تصویب این سند شورای مذکور است یا نهاد سیاستگذاری کلان تر نظیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و یا شورای کلان مربوط به این موضوع یعنی شورای عالی محیط زیست؟
ابهام در جایگاه مشروعیت بخشی سند ملی
PM47
که به نظر بنده شورای عالی محیط زیست مناسب تر به نظر می رسد.
تناسب بیشتر شورای عالی برای تصویب سند
PM48
این سند در حال حاضر در کش و قوس این است که چه نهادی باید به آن مشروعیت بخشی کند.
ابهام در جایگاه مشروعیت بخشی سند ملی
PM49
یکی از مشکلات و نواقص پیش نویس فعلی آن است که تقریباً با نگاه، رویکرد و خواسته های شورای عالی انقلاب فرهنگی تنظیم شده است در حالی که باید به صورت جامع تر و کلان تری به آن نگریسته شود
جامع نبودن رویکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی در تدوین سند
PM50
و اصولاً باید در مقام سیاستگذاری توسعه پایدار کشور به آن پرداخته شود.
ضرورت اتخاذ رویکرد توسعه پایدار در تدوین سند
PM51
فکر می کنم در موضوع سیاستگذاری زیست محیطی هم مشکلات ساختاری داشته ایم
مشکلات ساختاری حوزه محیط زیست
PM52
و هم مشکلات نگرشی و دیدگاهی که می بایستی یک تجدید نظر و بازنگری اساسی در این موضوعات صورت پذیرد.
مشکلات نگرشی حوزه محیط زیست
PM53
باید ببینیم در حال حاضر مطابق با چشم انداز در چه جایگاهی قرار داریم.
ضرورت سنجش وضع موجود بر اساس چشم‌انداز
PM54
همین طور جایگاه در برنامه های توسعه و برنامه پنجم در چه وضعیتی هستیم.
ضرورت سنجش وضع موجود بر اساس برنامه‌های توسعه
PM55
در سند ملی محیط زیست تا چه میزان پیشرفت داشته ایم
ضرورت سنجش وضع موجود بر اساس سند ملی محیط زیست
PM56
و مطابق با این ارزیابی ها اصلاحات لازم را انجام دهیم.
ضرورت انجام اصلاحات پس‌از شناخت وضع‌موجود
PM57
جایگاه و ساختار فعلی سازمان محیط زیست به عنوان معاونت رئیس جمهور مناسب به نظر می رسد و می تواند فعالیتهایش را در قالب این جایگاه به پیش ببرد.
مانع نبودن جایگاه فعلی سازمان محیط زیست
PM58
مشکل مهم دیگر که حتماً باید به آن توجه شود در حوزه آموزش و فرهنگ سازی زیست محیطی است
فقدان فرهنگ‌سازی و آموزش زیست‌محیطی
PM59
که به نظرم باید کار گسترده ای در این زمینه انجام شود.
ضرورت توجه فوری به مقوله فرهنگ و آموزش
PM60
ما در مقایسه با یک شهروند اروپایی برخوردمان با محیط زیست به نظر غیراسلامی است در حالی رفتار آنها مطابق با موازین شریعت، اسلامی تر به نظر می رسد.
بروز رفتارهای غیراسلامی از شهروندان
PM61
قوانین زیست محیطی بعضاً خوبی داریم اما مشکل عدم اجرای این قوانین به نظرم در ضعف نظارت بر چگونگی توجه به این قوانین است.
نظارت ضعیف بر شیوه اجرای قوانین
PM62
ممکن است این قوانین ناقص باشند ولی نظارت ما ضعیف تر از ضعف در قوانین است.
نظارت ضعیف بر شیوه اجرای قوانین
PM63
باید قدری هزینه ها و جرائم زیست محیطی را سنگین تر کرد که از بروز تخلفات جلوگیری نمود.
عدم بازدارندگی جرائم فعلی زیست‌محیطی
PM64
به عنوان مثال یکی از دوستان ما در اتریش که از یکی از مسئولین مربوطه پرسیده بود که شما چه مقرراتی برای شکار گوزن دارید؟ در پاسخ با این عکس العمل مواجه شده بود که مگر اصلاً باید گوزن ها را شکار کنیم؟!
نگرش‌های متفاوت شهروندان کشورهای توسعه‌یافته
PM65
این در حالی است که در کشور ما به راحتی چنین شکارهایی با جرائم پسینی ناچیز انجام می شود و اینها مشکل آفرین است.
عدم بازدارندگی جرائم فعلی زیست‌محیطی
PM66
البته نیازمند بازنگری در قوانین و تعبیه ضمانت های اجرایی کافی در آنها هستیم
ضرورت بازنگری در قوانین
PM67
و در اجرا نیز نیازمند امکانات هستیم که محدود است.
محدودیت منابع در اجرا
PM68
اگر به مقوله آموزش و فرهنگ سازی توجه داشته باشیم شاید به خیلی از این قوانین نیازی نداشته باشیم.
فرهنگ‌سازی، بدیل قوانین
PM69
به عنوان مثال در این زمینه باید رشته های مختلف مهندسی در دانشگاه های مختلف به صورت اجباری با محیط زیست آشنا شوند.
ضرورت آموزش اجباری دانشگاهی
PM70
ما تلاش زیادی کردیم که در این زمینه اقدامی صورت گیرد که سرانجام مطابق با تصمیم شورای عالی محیط زیست دو واحد به صورت اختیاری برای رشته های مهندسی در خصوص اهمیت محیط زیست در برنامه درسی شان گنجانده شد
موفقیت در توسعه آموزش زیست‌محیطی دانشگاهی
PM71
که البته همین هم خیلی کمک کرده است ولی باید آن را الزامی کرد که وقتی یک مهندس وارد کارخانه ای شد باید این اهتمام و احتیاط را داشته باشد که آلودگی ها و پسابهای آن کارخانه را کنترل نماید
تأثیرات بسیار گسترده آموزش دانشگاهی
PM72
و این موضوع برایش تبدیل به دغدغه شده باشد
ایجاد تعهد زیست‌محیطی در نتیجه آموزش
PM73
نه اینکه به دلیل هزینه بر بودن توجه به ملاحظات زیست محیطی در کارخانه به آن توجهی نکند.
عدم رویکرد مقطعی به موضوع محیط زیست
PM74
درست مثل توجهی که ما از کودکی به احترام به تکه نانهای افتاده در معابر می کنیم
تأثیر آموزش و تربیت خانوادگی بر فرهنگ‌سازی
PM75
و عدم توجه به آنها را گناه می دانیم که این به دلیل آموزش هایی است که از کودکی به ما داده شده است.
تأثیر آموزش و تربیت دینی بر فرهنگ‌سازی
PM76
بنابراین این چنین آموزشهایی می تواند جایگزین بسیاری از قوانین زیست محیطی موجود باشد.
اهمیت جایگاه آموزش به عنوان بدیل قوانین
PM77
قوه قضاییه در بعد نظارت زیست محیطی مشکلات زیادی داشته اند
ضعف قوه قضاییه در ایفای شأن نظارتی
PM78
چرا که آشنایی قضات ما با موضوعات زیست محیطی کم بوده است
آشنایی محدود قضات با موضوعات محیط زیستی
PM79
و ثانیاً اگر هم ورودی داشته باشند موضوع اساسی عدم بازدارنده بودن اصل جریمه پیش بینی شده در قانون است که این ربطی با آن قضات ندارد.
عدم بازدارندگی جرائم فعلی زیست‌محیطی
PM80
قضات باید در این زمینه آموزش ببینند البته در این زمینه کارگاه های آموزشی برای قضات جهت آشنایی با مسائل زیست محیطی اجرا شد که بسیار هم مفید بود
ضرورت آموزش قضات
PM81
و البته باید گسترش پیدا کند و مقطعی نباشد.
ضرورت استمرار در آموزش قضات
PM82
این آموزشها به تدریج در اصلاح بینشهای قضات نیز موثر خواهد بود.
تأثیر آموزش بر اصلاح رویکردها
PM83
ما پس از گذشت سه دهه از پیروزی انقلاب اسلامی باید روندی را شاهد باشیم که افراد از درون خود سازمان‌ها رشد کنند و ریاست آن سازمان را برعهده گیرند.
ترجیح انتصابات مدیریتی سازمان از داخل آن
PM84
اینکه فردی از بیرون یک مجموعه ناگهان وارد یک سازمان می‌شود و ریاست آن سازمان را برعهده می‌گیرد، می‌تواند تبعاتی منفی برای آن سازمان ایجاد کند؛
تبعات منفی انتصابات مدیریتی از خارج
PM85
هر چقدر هم فرد باهوش و توانمند باشد مدت‌زمانی لازم است که آن فرد خودش را با شرایط منطبق کند.
تبعات منفی انتصابات مدیریتی از خارج
PM86
در اینکه سازمان حفاظت محیط‌زیست نباید سیاسی شود تردیدی نیست
ضرورت سیاست‌زدایی از عملکرد سازمان
PM87
چون محیط‌زیست و مسائل مربوط به آن باید جدا از بازی‌های سیاسی مورد بررسی قرار گیرد
ضرورت سیاست‌زدایی از عملکرد سازمان
PM88
اما باید قبول کنیم که در کشور ما همه جنبه‌های ریاستی به نوعی با سیاست پیوند خورده است.
پیوند اجتناب‌ناپذیر ریاست و سیاست در کشور
PM89
اینکه سازمان بخواهد به یک وزارتخانه محیط‌زیست تبدیل شود ایده تازه‌ای نیست حتی در دوره‌ای در دولت و مجلس هم به‌صورت جدی تشکیل وزارتخانه محیط‌زیست مطرح شد
قدمت ایده ارتقاء جایگاه سازمان به وزارتخانه
PM90
اما به نوعی خود مسوولان سازمان هم با این امر موافق نبودند.
عدم استقبال از ایده ارتقاء جایگاه به وزارتخانه
PM91
در خیلی از کشورها معاونت رئیس‌جمهور برد سیاسی قوی‌تری از یک وزیر دارد.
مطلوبیت بیشتر جایگاه معاونت نسبت به وزیر
PM92
آنچه مسلم است این است که این سازمان باید از اقتدار کافی و علاوه بر آن از محتوای تخصصی‌ای برخوردار باشد که بتواند حرکت‌هایی را انجام دهد که به حفظ محیط‌زیست کشور بینجامد.
اقتدار سازمان،‌عامل کلیدی اثرگذاری آن
PM93
در کنار این مساله باور مسوولان برای شکل‌گیری این اقتدار بسیار حائزاهمیت است.
تأثیر رویکرد سایر مسئولین بر اقتدار سازمان
PM94
مساله‌ای که در این بین خیلی مهم است ستادی بودن سازمان حفاظت محیط‌زیست است یعنی سازمان ستادی است.
ستادی و متمرکز بودن فعالیت‌های سازمان
PM95
به این معنا که ضوابط را مشخص و ابلاغ و نظارت می‌کند.
شیوه بالا به پایین سازمان
PM96
مشکلی که معمولا با آن روبه‌رو هستیم این است که برخی مسوولان اجرایی کشور، سازمان حفاظت محیط‌زیست را مانعی برای پیشرفت‌ می‌دانستند
مانع ذهنی مسئولین در نگاه به سازمان
PM97
و هنوز هم برخی مسوولان به این موضوع اعتقاد دارند در حالی که شعار کشور ما توسعه پایدار است.
تقابل نگاه توسعه‌ای نزد مسئولین با نگاه زیست‌محیطی
PM98
به عبارت دیگر توسعه نباید متوقف شود مثلا اگر قرار است آزادراه تهران‌شمال و طرح‌هایی روی دریاچه ارومیه اجرایی شود باید این طرح به گونه‌ای اجرا شود که تمامی ملاحظات زیست‌محیطی در آن رعایت شود
ضرورت ملاحظه ابعاد پایدار بودن توسعه
PM99
هرچند که هزینه‌هایی به همراه داشته باشد. درحقیقت این هزینه‌ها صرفه‌جویی‌های بیشتری را در آینده به‌دنبال خواهد داشت.
رویکرد بلندمدّت در تجزیه و تحلیل هزینه منفعت
PM100
بعضی از مواقع ضروری است هزینه زیادتری انجام گیرد برای اینکه در بلندمدت هزینه‌های کمتری را پرداخت کنیم.
رویکرد بلندمدّت در تجزیه و تحلیل هزینه منفعت
PM101
من می‌گویم توسعه باید با شتاب انجام گیرد ولی به‌صورت پایدار.
عدم