ی علاقه‌مند می‌باشند. در مجموع 5/83 درصد از کودکان به کارتون‌های طولانی مدت و 10 درصد به کارتون‌های کوتاه‌مدت علاقه‌مند بوده‌اند. در مجموع 42 درصد از کودکان بیشتر به کارتون‌های “آموزش دهنده” و 19 درصد بیشتر به کارتون‌های “سرگرم کننده” علاقه دارند. در مجموع 81 درصد از کودکان دوست دارند شخصیت‌های کارتون‌ها “حرف بزنند” و 5 درصد دوست دارند تنها “آهنگ” پخش شود. در مجموع 46 درصد از کودکان به شخصیت های کارتونی به صورت “انسان” و 23 درصد به شخصیت‌های کارتونی “حیوان” بیشتر علاقه مندند. در مجموع 57 درصد از کودکان به “قیافه واقعی” و 33 درصد به “قبافه تخیلی و عجیب” در نمایش شخصیت‌های کارتونی علاقه‌مندند. در مجموع 5/49 درصد از کودکان علاقه‌مند به کشمکش و بزن بزن (مانند کارتون تام و جری) در کارتون‌ها نیستند. و 5/41 درصد به این موضوع علاقه‌مند هستند. عمده‌ترین پیشنهادهایی که کودکان برای تهیه کارتون‌ها مطرح کرده‌اند “جذاب‌تر شدن” (20 درصد)، “آموزده‌تر شدن” (15 درصد) و “ساخت کارتون‌های خنده‌دار” (5/8 درصد) بوده است.
2-1-3-3 حقیقی، ابراهیم و معصومه عصام و ناهید کاتبی (؟).کودک، نوجوان و تلویزیون، تهران، مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای.
چکیده: داده‌ها مهم تحقیقات سایر کشورها عبارتند از:
– تلویزیون عمدتا برای بینندگان کم سن و سال‌تر و کم‌باهوش، مفید واقع می‌شود.
– تأثیر تلویزیون در موفقیت کودک در مدرسه نه مثبت است نه منفی.
– برای کودکان باهوش، اثر منفی تلویزیون بیشتر از اثر مثبت آن است.
– تلویزیون باعث تشدید علاقه کودک نسبت به دانش و فرهنگ و خلاقیت نمی‌شود.
– تلویزیون در توسعه افق فکری کودک مؤثرتر از سایر رسانه‌ها نیست.
– تلویزیون در نحوه گذران اوقات فراغت کودک تغییر ایجاد می‌کند و فعالیت‌های خارج از خانه را کاهش می‌دهد.
تحقیقات یونسکو تا سال 1963 به این نکات اشاره دارد. تأثیر تلویزیون بر کودکان زمانی به حداکثر خود می‌رسد که:
– بر همان ارزش‌ها یا دیدگاه‌ها در برنامه‌‌‌‌‌‌‌های پی برده شود.
– ارزش‌ها با منافع و نیازهای فوری بچه‌ها مربوط باشد.
– دوستان، والدین یا اطرافیان نزدیک هنوز سیستمی از ارزش‌ها را که در نتیجه آن کودک بتواند قضاوت درستی در مورد برنامه‌های تلویزیون به عمل آورد به او القا نکرده باشند.
– همانندسازی بچه با شخصیت‌های تلویزیونی نیز در رابطه میان کودک و برنامه تلویزیون و میزان تأثیر از اهمیت خاصی برخوردار است.
2-1-3-4 صالحی، زیبا (؟). نظرسنجی و نیازسنجی از کودکان و نوجوانان کارتون‌ها، تهران: مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
چکیده :
– در کل 32 درصد از کودکان و نوجوانان بیننده همیشگی کارتون‌ها هستند و 68 درصد بعضی وقت‌ها کارتون تماشا می‌کنند. این نسبت بین پسران و دختران تقریبا به یک اندازه است. کودکان 7 تا 8 سال بیشتر از سایر گروه‌های سنی بیننده همیشگی کارتون‌ها هستند.
– در مجموع 74 درصد کودکان و نوجوانان، کارتون‌ها را برای سن خود مناسب و 26 درصد نامناسب دانسته‌اند. با افزایش سن، کودکان و نوجوانان، کارتو‌ن‌ها را کمتر مناسب سن خود می‌دانند.
– 57 درصد از کودکان و نوجوانان به موضوع افسانه‌ای و تخیلی، 36 درصد به موضوع کارآگاهی و 26 درصد به موضوع علمی علاقه‌مند هستند.
– دختران بعد از موضوع افسانه‌ای و تخیلی (55 درصد) بیشتر به موضوع خانوادگی و عاطفی (34 درصد) علاقه‌مندند. اما پسران بعد از موضوع افسانه‌ای و تخیلی (58 درصد) بیشتر به موضوع ورزشی (32 درصد) علاقه دارند. کودکان 7 تا 8 سال کمتر از سایر گروه‌های سنی به موضوع افسانه‌ای و تخیلی و نوجوانان 13 تا 17 سال کمتر از سایر گروه‌های سنی به موضوع قصه‌های قرآنی علاقه‌مند هستند.
– در مجموع 72 درصد از کودکان و نوجوانان به کارتون‌های نقاشی متحرک و 20 درصد به کارتون‌های خمیری عروسکی علاقه‌مند بودند. دختران بیش از پسران به کارتون‌های خمیری عروسکی علاقه نشان داده‌اند و پسران بیش از دختران به کارتون‌های نقاشی متحرک علاقه نشان دادند. با افزایش سن از میزان علاقه به کارتون‌های خمیری عروسکی کاسته می‌شود و علاقه به کارتون‌های نقاشی متحرک افزایش می‌یابد.

2-2 چهارچوب نظری تحقیق
2-2-1 فرضیه تحقیق
به دلیل اینکه در این پژوهش از روش داده‌بنیاد به منظور رسیدن به نتیجه مطلوب استفاده می‌گردد لذا نظریه‌ خاصی در ابتدای پژوهش عنوان نمی‌گردد.
منظور از تئوری داده‌بنیاد ، نظریه برگرفته از داده‌هایی است که در طی فرآیند پژوهش به صورت نظام‌مند گردآوری و تحلیل شده‌اند. در این راهبرد، گردآوری و تحلیل داده‌ها و نظریه‌ای که در نهایت از داده‌ها استنتاج می‌شود، در ارتباط نزدیک با یکدیگر قرار دارند. پژوهشگر به جای این که مطالعه خود را با نظریه از پیش تصور شده‌ای آغاز کند، کار را با یک حوزه مطالعاتی خاص شروع کرده، اجازه می‌دهد که نظریه از دل داده‌ها پدیدار شود. نظریه برگرفته از داده‌ها نسبت به نظریه‌ای که حاصل جمع آمدن یک سلسله مفاهیم بر اساس تجربه یا تاملات صرف است، با احتمال بیشتری می‌تواند نمایانگر واقعیت باشد و از آن جا که نظریه‌های زمینه‌ای از داده‌ها استنتاج می‌شوند، می‌توانند با ایجاد بصیرت و ادراک عمیق تر، رهنمود مطمئنی برای عمل باشند.

مطلب مرتبط :   گناه، باورهای، معرفت، باورنده، معرفتی، پلنتینگا

فصل سوم:
روش تحقیق

3-1 روش تحقیق:
3-1-1 کلیات
در این پژوهش با توجه به مسأله تحقیق که جنبه اکتشافی دارد، از روش تحقیق کیفی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد23 استفاده شده است. دلیل استفاده از این روش، کشف تلقی افراد از قالب‌های موفق برنامههای تلویزیونی کودک، کارکردها و مسائل آن است و نه ارائه دیدگاه و نظریه‌سازی بر اساس منابع و آثار موجود که مرتبط با این موضوع هستند. از سوی دیگر هدف از این تحقیق ارائه دیدگاه و نظریهای بر اساس تجزیه و تحلیل دادهها و اطلاعات به دست آمده از مصاحبه با افراد نیست، بلکه کشف و استخراج و مقولهبندی و دستهبندی دیدگاهها و تلقیهای آنها از خلال اظهار نظرات و سخنانشان در پاسخ به سؤالات مطرح شده است که اقتضا می‌کند از روش تحقیق کیفی مبتنی بر نظریه دادهبنیاد استفاده شود.
در این پژوهش نظریهی دادهبنیاد با توجه به اصلاحاتی که افرادی چون چارمز24 و کاتز25 در برابر انتقاداتی که از این روش به میان آمد و همچنین برخی اصلاحات و اضافاتی که برای این پژوهش ضروری هستند، استفاده شده است. روایتی که در این پژوهش مورد استفاده قرار می‌گیرد خصوصا در زمینهی مقوله‌بندی دادهها به تقریر گلاسر26 از این روش نزدیکتر است تا اشتراوس27 که با همکاری یکدیگر بنیانگذار این روش بودهاند. همچنین توضیحات روشنگر اسکودو- ویلسون28 و آمبلر-هاتچینسون29 در خصوص برخی از تصورات نادرست که منجر به سطحینگریهای روششناختی دربارهی نظریهی دادهبنیاد شده است و نکات روششناختی دقیقی را در اجرای این روش بیان داشتهاند، مورد نظر پژوهشگر بوده است.
دلیل مهم بهکارگیری روش دادهبنیاد این است که امکان دستیابی به مقولهها و دیدگاههای مختلف و حتی متضاد را فراهم می‌کند. یعنی آنچه کشف می‌شود، وابسته به همان دادهها و اطلاعاتی است که در خلال گفت‌وگوها به دست میآید و اگر اطلاعات به دست آمده در تقابل و تعارض با یکدیگر باشند، خللی بر روند اجرای پژوهش و تحلیل و تفسیر آنها و انجام مقولهبندیها وارد نمی‌کند. به بیان دقیق‌تر متغیرهای مستقل این پژوهش، دادههایی هستند که از بررسی واقعیتها به دست آمدهاند.
همچنین روش دادهبنیاد این امکان را فراهم می‌کند تا یافتههایی را که حکایتگر واقعیت هستند، از منظر افراد دیگر بررسی کرد. به عبارت دیگر می‌توان دادهها و اطلاعات حاصل از گفت‌وگوها را که توسط پژوهشگر کدگذاری و مقولهبندی می‌شوند، در اختیار پژوهشگران دیگری قرار داد تا بر اساس همین روش کدگذاری و مقولهبندی کنند و عینیت یافتهها را مورد بررسی قرار داد.

3-2 تئوری داده‌بنیاد (Grounded Theory)

3-2-1 مقدمه :
نظریه‌ی برخاسته از داده‌ها یا تئوری داده‌بنیاد، یکی از روش‌های تحقیق کیفی درعلوم انسانی است که به ایجاد تئوری از داده‌ها و در حین تحقیق، اشاره دارد (مارتین و تونر، 1986). این متد، با یک موقعیت تحقیقی ویژه آغاز می‌شود و پژوهش‌گر در این موقعیت، با نقش فعال خود، در شکل‌گیری و نتیجه‌گیری تحقیق مداخله می‌کند تئوری داده بنیاد (که با نام های تئوری برخاسته از داده‌ها ، تئوری زمینه‌ای و تئوری بنیادی نیز شناخته می‌شود) یک روش تحقیقی عام، استقرایی و تفسیری است که در سال 1967 توسط بارنی گلیزر30 و آنسلم اشتراوس31 بوجود آمد (گلیزر و اشتراوس، 1967). گراندد تئوری32 را می‌توان به عنوان رویکردی پژوهشی معرفی کرد که در آن بر اساس داده‌های واقعی و از طریق روشی علمی نظریه‌های بنیادین33 جدید تدوین می‌شود.
کاربرد گراندد تئوری در سطح جهانی رو به رشد است، چرا که گراندد تئوری ویژگی‌های ممتاز و ارزنده‌ای دارد که برای پژوهشگران حوزه مطالعات کیفی کاملا ً نویدبخش است. بویژه امتیازهای این روش در ابتدای استفاده از آن بیشتر به نظر می‌رسد . از آنجا که گراندد تئوری امکان تدوین نظریه‌ای تازه را از مجموعه داده‌های واقعی گردآوری شده در یک پروژه با رویکرد کیفی فراهم می‌آورد، این ویژگی آن می‌تواند برای هر پژوهشگری جذاب باشد. ایورز در این باره می‌نویسد (2001): اقبال به تحقیقات کیفی در سالیان اخیر رو به فزونی است. به ویژه تعداد پژوهش‌های منتشر شده‌ای که بر مبنای گراندد تئوری هستند.(ص655)
حداقل افزایش ذکر تعریف گراندد تئوری در آثار حوزه روش پژوهش نشانی از این اقبال رو به رشد محسوب می‌شود. (ببینید: آلویسون34 و اسکلدبرگ، ????؛ گوستاوسون35، ????؛ اشتالمر36، ????؛ هارتمن37، ????؛ دانرمارک و دیگران38، ????؛ گووا و هیلاندر39، ????، مهدی لقمان‌نیا و همکاران40، 1389، گوهری‌پور مرتضی41، 1392 ).
رویکرد اکتشافی گراندد تئوری نیز دلیل دیگری برای محبوبیت آن است. علاوه بر این بی‌نیازی از تدوین فرضیه در ابتدای پژوهش و در پی آن بی نیازی از آزمون‌های آماری در فرآیند تحقیق نیز می‌تواند دلیل دیگری برای جذابیت آن به شمار آید. همچنین، وجود زمینه‌های فراوان برای مطالعات کیفی با استفاده از این روش یکی دیگر از دلایل مقبولیت گراندد تئوری در میان پژوهشگران است.

مطلب مرتبط :   حشرات، قارچ، B.، تشتک¬های، سوسپانسیون، قطری

3-2-2 انتخاب نظریه داده‌بنیاد به عنوان روش تحقیق
با توجه به اینکه در موزد موضوع پایان‌نامه، متون مکتوبی اعم از کتاب، مقاله، پژوهش و … به رشته تحریر درنیامده بود و نظریات متشططی در این خصوص شنیده می شد لذا استفاده از این روش یکی از گام‌های پیش رو برای رسیدن به جواب به نظر می‌آمد. در این خصوص سخنان برن و گرو42 1999، مؤیدی برای استفاده از این روش گردید که نوشته‌اند : گراندد تئوری معمولا در زمینه‌هایی به کار می‌رود که قبلا تحقیق زیادی در مورد آن صورت نگرفته است. همچنین این روش برای کسب دیدگاه جدید در مورد زمینه‌های تحقیقاتی آشنا، استفاده می‌شود.
در آغاز یک تحقیق، پژوهشگر باید از خود سؤال کند که آیا من توجه کافی به دیدگاه افراد درباره این پدیده خاص نموده‌ام؟ آیا تحقیقات تجربی منتشر شده، مفهوم این پدیده را ساده انگارانه نگاه نکرده‌اند؟ آیا نیاز به فهم عمیق‌تر خصوصیات مربوط به این پدیده خاص وجود دارد؟ آیا این پدیده قبلا بررسی نشده است؟ جواب مثبت به این سؤالات یا سؤالات مشابه می‌تواند مناسب بودن نظریه داده‌بنیاد به عنوان روش تحقیق را نشان دهد. در عین حال همانند سایر تحقیقات، محقق باید منابع در دسترس،‌چهار چوب زمانی و تعهدات فردی به تحقیق را در نظر بگیرد.
گراندد تئوری بهترین روش برای مطالعه‌ی فرآیند‌ها و تجاربی است که به اشکال مختلف نمودار می‌شود (مایام، 2001، ص.8) اما گراندد تئوری برای کشورهای جهان سومی چیزی بیش از تنها یک روش تحقیق است. سمیک ابراهیم (2000) در این باره می‌نویسد : گراندد تئوری محاسن زیادی برای کشورهای در حال توسعه دارد. یکی به دلیل اینکه اساسا تحقیقات انجام شده در کشورهای جهان سوم اندک است و دیگر اینکه همان تحقیقات اندک هم به مراکز دانشگاهی محدود می‌شود. استفاده از گراندد تئوری می‌تواند این مزیت را داشته باشد که تحقیقات واقعی در شرایط واقعی انجام می‌شود و این برای کشورهای جهان سوم مغتنم است.

3-2-3 ویژگیهای داده‌بنیاد
دو وجه اصلی در گراندد تئوری وجود دارد که عبارتند از: تولید تئوری تازه بر اساس داده‌های واقعی و پرهیز از تعمیم بخشیدن و آزمودن نظریه تازه متولد شده. در رویکرد استقرایی که بیشترین کاربرد را در روش‌های پژوهش کیفی از جمله در گراندد تئوری دارد، تاکید پژوهشگران بر روش استقرایی در تحلیل داده‌ها است. در گراندد تئوری بین “نظریه بنیادی”43 و “نظریه صوری44” تفاوت وجود دارد. معمولاً، نظریه‌های بنیادی در حوزه‌های اصلی مطرح می‌شوند و نظریه‌های صوری در مورد حوزه‌های مفهومی ارائه می‌گردند. شاید بتوان مهم‌ترین ویژگی تولید نظریه را در گراندد تئوری به این واقعیت مربوط دانست که در این رویکرد فرآیند تدوین تئوری مبتنی بر یافتن مفاهیم و ویژگی‌های هر یک از آنها بر اساس داده‌های گردآوی شده است.
در بیان ویژگی‌های گراندد تئوری قبلا به موضوع پیوند مستمر پژوهشگر با واقعیت‌های