دانلود پایان نامه
زندگی می کنند شبی را برحسب اتفاق نتواند به لانه برگردد دیگر نخواهد توانست مجدداً به آنجا مراجعه کرده و زندگانی گذشته را دنبال نماید . زیرا در چنین حالی جفت دیگر با او تا سر حد مرگ مبارزه می کند . راه یابی کبوتران نیز بسیار جالب توجه می باشد . آزمایشات دانشمندان در سالهای اخیر نشان داده است که این پرندگان به کمک انوار خورشید راه و مقصد نامعلوم خود را می یابند و از مناطق ناشناخته می گذرند . ( محمودی ، 1352 ، 137 – 139 ) .
حس جهت یابی این پرنده بسیار قوی است و بدین جهت برخی گونه های آن را به منظور نامه رسانی و کسب خبر تربیت می کنند و به آنها کبوتر قاصد ( نامه بر ) گویند . آنها بر خلاف سایر هم نوعان با صدای گرفته و بسیار خشنی « بغبغو » می کنند و در مقابل گرسنگی و تشنگی مقاومت بیشتری داشته و پرندگان بسیار صدیق و امانت داری می باشند .
نگهداری کبوتر بسیار کم خرج می باشد و حتی فضله آن کودی بسیار عالی و قوی است بطوریکه در بیابانها برج هایی به نام برج کبوتر و کبوتر خان احداث می کنند ، تا کبوتران وحشی بر آن بنشینند و هر چند وقت یکبار ، افکنده این کبوتران را از برج ها استخراج کرده به نام « کود کبوتر » به بهای گزاف می فروشند .
درباره کبوتر مضامین زیبا و اشارات جالب توجه فراوانی در شعر و نثر فارسی دیده می شود . به طور مثال این پرنده ، نام چندین باب از کتاب کلیله و دمنه که یکی از کتابهای کهن افسانه ای این مرز و بوم است را به خود اختصاص داده و از آن جمله می توان به باب « کبوتر طوق دار » ، « کبوتر و روباه و بوتیمار » و … اشاره نمود .
همچنین شعرای بسیاری ، از نمادهای سمبلیک این پرنده در اشعار خود استفاده کرده اند :
دل نیست کبوتر که چو بر خـاست ، نشینــد / از گوشه بامی که پریدیم ، پریدیم ( وحشی بافقی ) .
کبوتــران که دگــر آشیان نــخواهــد دیــد / قضــا بــردش تــا بچنگ بــاز آیــد ( سعدی ) .
این بوی روح پــرور از آن کــوی دلبــر است / و ایــن آب زندگــانی از آن حوض کوثــر است
ای بـــاد بوستان ، مگــرت نــامه در میــان / وی مرغ آشنا ، مگرت نامه در پر است ( سعدی ) .
در اینجا مرغ آشنا که نامه در پر دارد ، اشاره به همان کبوتر نامه بر است که از جمله کبوتران گرانبها می باشد . در قدیم بر پای این کبوتران مقداری زر خالص می بستند . که « سربها » نامیده می شد و علت این بود که اگر کبوتر ، در دامی گرفتار می شد و یا کسی آن را می گرفت آن شخص بداند که کبوتر ، مرغی نژاده و گران بهاست ، زر را به عنوان بهای سر کبوتر برداشته و از کشتن آن خودداری کرده و آزادش نماید یا بفهمد که ارزشش بیش از قیمت گوشت و خون اوست و آن را زنده نگاه دارد .
کبوتر در آثار باستانی ایران و کشورهای دیگر نقش مهمی داشته است . اسطوره های کهن ، نشان می دهد که کبوتر را « پیک ناهید » نیز نامیده اند . مجسمه هایی که از کبوتر در خوزستان و جاهای دیگر ایران پیدا شده همگی رمز ناهید هستند . ( محجوب ، مجله سخن ، 1348 ، 135 – 136 ) .
باستان شناسان نقش کبوتر ماده را بر روی سکه ها و نشان های « اریکس » در سیسیل که پرستش مرغ عشق در آنجا رواج داشت ، بازیافته اند . همان نقشها بر روی سکه های شهرهای « مقدونیه » ، « انطاکیه » و … ، پیش از ظهور مسیحیت دیده می شوند . به زعم « بریان »327 کبوتر ماده در حوالی « هیراپولیس » در سوریه عنوان « الهه » داشت و به همین اعتبار مورد پرستش و نیایش بود . کبوتر ماده علامت « سمیرامیس » نیز بود که نامش در لغت آشوری ، به معنای « ماده کبوتر کوهستان » است .
کبوتر مبین قوه حیاتی غرایز است و کاملاً به رموز عشقی مربوط می شود . گر چه مسیحیان آنرا نماد روح القدس دانسته اند . معانی رمزی ابتدایی کبوتر ماده در قصه های پریان باقی مانده است . او مرغ آفرودیت ، زن ایزد عشق است .
به این اعتبار ، کبوتران ماده ، قمریان و کبوتران نر و سفید رنگ بیشماری ، کالسکه های ماهرویانی را می کشند که به سوی شاهزادگان دلفریب خویش می شتابند تا به آنان بپیوندند . ( دلاشو ،1366 ، 161– 162) .
3 – 7 – 10 منابع قدیمی :
3 – 7 – 10 – 1 تورات :
در داستان نوح ، پس از اینکه طوفان فرو می نشیند ، حضرت نوح ، کبوتر را پس از زاغ برای یافتن خشکی به بیرون از کشتی می فرستد .

و در روز اوّل از ماه دهم قلّه های کوهها ظاهر گردید . و واقع شد بعد از چهل روز که نوح دریچه کشتی را که ساخته بود باز کرد . و زاغ را رها کرد . او بیرون رفته در تردّد می بود تا آب از زمین خشک شد . پس کبوتر را از نزد خود رها کرد تا ببیند که آیا آب از روی زمین گمشده است . امّا کبوتر چون نشیمنی برای کف پای خود نیافت زیرا که آب در تمام روی زمین بود نزد وی به کشتی برگشت پس دست خود را دراز کرد و آنرا گرفته نزد خود به کشتی در آورد . و هفت روز دیگر نیز درنگ کرده باز کبوتر را از کشتی رها کرد . و در وقت عصر کبوتر نزد وی برگشت و اینک برگ زیتون تازه در منقار ویست پس نوح دانست که آب از روح زمین گمشده است . و هفت روز دیگر نیز توقّف نمود کبوتر را رها کرد و او دیگر نزد وی برنگشت . ( تورات ، باب هشتم ، سفر پیدایش ، آیات 5 تا 12 ) .
در این آیه از قربانی کردن کبوتر سخن به میان رفته است .
و در روز هشتم دو فاخته یا دو جوجه کبوتر بگیرد و آنها را نزد کاهن بدر خیمه اجتماع بیاورد . و کاهن یکی را برای قربانی گناه و دیگری را برای قربانی سوختنی بگذارد وکاهن برای وی نجاست جریانش را به حضور خداوند کفاره کند . ( تورات ، کتاب غزل غزلهای سلیمان ، باب اول ، آیات 15 و 16 ) .
در تورات کتاب غزل غزلهای سلیمان در چند آیه سلیمان یار و محبوب خویش را به کبوتر تشبیه کرده است . اینک تو زیبا هستی ای محبوبه من اینک تو زیبا هستی . و چشمانت مثل کبوتر است.( باب اول ، آیات 15 و 16 ) .
ای کبوتر من ، که در شکافهای صخره و در ستر سنگهای خارا هستی . چهره خود را به من بنما و آوازت را به من بشنوان . زیرا که آواز تو لذیذ و چهره ات خوش نماست . ( باب دوم ، آیه 14 ) .
اینک تو زیبا هستی ای محبوبه من اینک تو زیبا هستی . و چشمانت از پشت بُرقع ( روبند ، نقاب ) تو مثل چشمان کبوتر است . ( باب چهارم آیه 1 ) .
چشمانش کبوتران نهرهای آب است . با شیر شسته شده و در چشم خانه خود نشسته . ( باب پنجم ، آیه 12 ) .
اما کبوتر من و کامله من یکی است … ( باب ششم ، آیه 9 ) .
(کتاب مقدس – عهد عتیق ( تورات ) ، 1000 – 1004 ) .
3 – 7 – 10 – 2 انجیل :
در این آیه کبوتر به روح خدا تشبیه شده .
اما عیسی چون تعمید یافت فوراً از آب بر آمد که در ساعت آسمان به روی گشاده شد و روح خدا را دید که مثل کبوتری نزول کرده به روی می آمد . ( انجیل متی ، باب سی ام ، آیه 16 ) .
پس یحیی شهادت داده گفت روح را دیدم که مثل کبوتری از آسمان نازل شد بر او قرار گرفت . ( انجیل یوحنا ، باب یکم ، آیه 32 ) .
همچنین در انجیل مرقس ( باب اول ، آیه 10 ) و لوقا ( باب سی ام ، آیه 22 ) نیز ، این مورد تکرار شده است . در جایی دیگر حضرت عیسی ، خطاب به دوازده شاگرد خود می گوید :
هان من شما را مانند گوسفندان در میان گرگان می فرستم پس مثل مارها هوشیار و چون کبوتران ساده باشید . ( انجیل متی ، باب دهم ، آیه 16 ) .
در این آیه به این نکته اشاره شده که در آن زمان فروش کبوتر ، رایج بوده است .
پس عیسی داخل هیکل ( قصر ، معبد ) خدا گشته جمیع کسانی را که در هیکل خرید و فروش می کردند بیرون نمود و تختهای صرّافان و کرسیهای کبوتر فروشان را واژگون ساخت . ( انجیل متی ، باب بیست و یکم ، آیه 12 ) .
در اینجا قربانی کردن جوجه کبوتر طبق شریعت موسی را چنین توصیف می کند :
و تا قربانی گذرانند چنانکه در شریعت خداوند مقرر است یعنی جفت فاخته یا دو جوجه کبوتر . ( انجیل لوقا ، باب دوم ، آیه 24 ) . ( کتاب مقدس – عهد جدید ( انجیل ) ، 4 – 144 – 53 – 57 – 15 – 35 – 90 ) .
3 – 7 – 10 – 3 منطق الطیر :
خطاب با قُمری :
خه خه ای قمری دمساز آمـده / شــاد رفــتـــه تنــگ دل بـاز آمده
تنگ دل زانی که در خون مانده / در مــضــیــق ذوالـنّـون مــانــده
ای شده سر گشته ماهــی نفس / چند خــواهی دیــد بد خواهی نفس
سر بکوب این ماهی بــد خواه را / تــاتــوانی ســود فــرق مـــاه را
گر بود از ماهی نــفـست خلاص / مونس ونُس شوی در صدر خاص . ( عطار نیشابوری ، 1353 ، 42 ) .
3 – 7 – 10 – 4 نهج البلاغه :
در فرمایشات حضرت علی ( ع ) نیز ، اشاراتی به کبوتر شده که ذکر چند نمونه از آن می پردازیم : ” ای بندگان خدا برای کوچ کردن از این سرا ، که برای اهلش زوال و نیستی مقدر شده آماده شوید . و آرزو بر شما غالب نشود و مدت زندگانی در آن به نظر شما طولانی نیاید . پس به خدا سوگند ، اگر مانند شتران غمزده فرزند مرده بنالید و مانند صدای کبوتر ( حزن انگیز ) بخوانید و مانند راهبی که دنیا را ترک کرده فریاد و زاری کنید و از مالها و فرزندان در راه خدا بگذرید برای درخواست تقرب از جهت بلندی و مقام و منزلت او یا آمرزش گناهی که نوشته شده و فرشتگان آن گناه را ثبت کرده اند ، هر آینه کم است در مقابل ثوابی که از جانب خداوند متعال من برای شما امیدوارم و همچنین کم است در برابر عذاب او که من از آن برای شما می ترسم . ”
و نیز ضمن خطبه ای در وصف شگفتی آفرینش دسته هایی از حیوانات ( مورچه ، ملخ و غیر آنها ) چنین می فرماید :”… پس منزه است خداوندی که در آسمانها و زمین است او را با اختیار و اضطرار ( درخوشی و سختی ) سجده می کنند و رخسار و چهره به خاک می مالند ( خضوع و فروتنی می نمایند ) و اطاعت کرده و فرمان او می برند . از روی بی اختیاری و ناتوانی ، مهارشان را به دست او دهند از روی ترس و بیم ، پرندگان در اختیار امر و فرمان او می باشند . شماره پرها و نفس کشیدن آنها را می دانند و دست و پای آنها را در آب و خشکی استوار گردانیده ( بعضی را ساکن دریا و برخی را در بیابان قرار داده ) است . و روزیشان را تعیین فرموده و بر اصناف آنها احاطه دارد . این کلاغ است و این عقاب است و این کبوتر است و این شترمرغ است، هر مرغی را بنامش خوانده و روزیش را ضامن گشته است …” ( محمودی ، 1352 ، 142 ) .
3 – 7 – 11 ضرب المثلها و کنایه ها :
– کبوتر صد دیناری یا هو نمی خواند .
کــبــوتــر بــا کــبـــوتــر بــاز بــا بـــاز / کند همجنس بــا هــمجنس پــرواز ( نظامی ) .
کـــبــوتــر کــنــد بــا کــبــوتــر پــرش / کند زاغ با زاغ دیــگر چــرش ( مرحوم ادیب ) .
( دهخدا ، جلد 2 – 3 – 4 ، 2537 ) .
– کبوتر پر قیچی : کنایه از کسی که به واسطه او دیگران را جلب و جذب نمایند .
– کبوتر حرم : کنایه از زن مستور و عفیف و شخص ایمن و مصون .
تــا بــقــا شــد کــبــوتــر حــــرمــــش / نقــطــه شیــن عــرش دانه اوست ( خاقانی ) .
شکسته بال تر ، از من میان مرغان نیست / دلم خوش است که نامم کبوتر حرم است ( محتشم ) .
– کبوتر دو برجه ( دو بامه ) : کنایه از زن بدکار و نانجیب و شخصی که برای اتکال به دو کس ، به هیچیک ، اطاعتی بسزا نکند .
جایی نمی روم ز در و بــام ایــن حرم / نـه زاین کبوتران دو برج و دو بامه ام ( سنجر کاشانی ) .
( دهخدا ، 1338 ، 321 ) .
– کبوتر دم : کنایه از بوسه با صدا