دانلود پایان نامه
هستند و آن را از ما ربودهاند صدای ما را بشنوند و با ما شروع به صحبت نمایند، یهودیت دینی خواهد شد که شامل همه یهودیان است – به واقع یهودیتی شامل مردان و زنان.»

بخش ب) خلقت

13
بالهای قمری: ارزشهای یهودی، علم و هلاخا

دیوید دابلیو. ویس294

یهودیت و دنیای علم

این فرض رایج معاصر رایج است که میگوید باور دینی و معرفت علمی با یکدیگر سازگاری ندارند. این تصور از این فرض نشأت میگیرد که علم میتواند تمام وقایع و پدیدههای قابل درک انسان را توضیح میدهد. بنابراین، برای سایر تعابیر و تفسیرها، جایی در جهان وجود ندارد. به علم و دین به عنوان ادعاهای رقابتی و متناقض در مورد واقعیت هستی نگریسته میشود. در جایی که مدارک علمی با صراحت تصدیقات دینی خاص که فقط دین با آنها موافقت دارد را رد میکند، این تناقض شدیدتر میشود.
در تقابل میان واقعیتهای قابل اثبات و اظهارات دینی، کسی که اهل تفکر و پرسش باشد تمایل دارد که اولی را انتخاب کند. تراژدی از دست رفتن یهودیت در میان بسیاری از مردم مستعد جامعه یهود به وسیله عدم لزوم چنین انتخابی شدیدتر میشود. در واقع، ممکن است مشاجرهای آشتی ناپذیر میان علوم مدرن و عقاید اصلی برخی از ادیان وجود داشته باشد؛ اما در مورد دین یهود چنین نیست.
این تصور که علم میتواند جهان را به طور کامل تشریح کند، اشتباه است. علاوه بر این، هیچ اصلی در دین یهود وجود ندارد که با جریان علت و معلولی دنیای مادی ارتباط داشته باشد. دین یهود که از مشاجره با علم به دور ایستاده است، مجبور به جست و جو و بررسی علمی میشود: فهم علمی صرفاً میتوانند ادعاهای اصلی اعتقادات یهودی را مورد حمایت و تأیید قرار دهند و نمیتوانند آنها را نفی کنند.

محدودیتهای تبیین های علمی

تبیین های علمی می کوشند تا نشان دهند که یک پدیدهی خاص، موردی از یک یا چند قاعدهی کلی است. قواعد اصلی در زمانهای مختلف به طور مستقیم از تجربیات شناختی انباشته شده استنباط شدهاند. غالباً این قواعد در ابتدا به وسیله دادهها و اطلاعات سودمند اما محدود، استنباط و پیش بینی میشوند. در هر رخدادی، اصول یا قوانین مربوط به آن باید هم توسط منطق سایر اصول و هم به وسیله هماهنگی مطالعات جامع آزمایشگاهی مورد تأیید قرار گیرند. با وجود این، در موارد متعددی، فهم کامل ماهیت پدیده غیر ممکن است. در جایی که اطلاعات ما فقط از طریق راههای غیرمستقیم و غیردقیق فراهم شوند، بسیاری از جزئیات مبهم باقی مانده و حقیقت فقط میتواند به صورت تقریبی وجود داشته باشد. در این موارد، ساختارهای ذهنی، یا نظریه ها، شکل میگیرند تا تصویری منسجم را ارائه دهند. نظریه ها باید با حقایق شناخته شده مطابقت داشته باشند و استنباطها و نتیجه گیریهای خود را از این حقایق کسب کنند.
در بسیاری از حوزههای علم، شامل علوم مربوط به بسیار بزرگ ها (مانند کیهان شناسی) و علوم مربوط به بسیار کوچک ها (مانند ذرات ابتدایی فیزیک)، ما فقط میتوانیم به وسیله نظریههایی که خود آنها موضوع روش شناسیهای تجربی مطالعات علمی نیستند، پدیدهی مورد مشاهده را درک کنیم. اطلاعات علمی هنگامی مسلم و حتمی هستند که از مطالعات بسیار دقیق کنترل شده منبعث شوند. تأیید آزمایشی ایدهها و تجربه است که حدود علوم طبیعی را معین میکند و آنها را از سایر حوزههای اندیشه مثل فلسفه، دین و شهود هنری متمایز میسازد. ممکن است عناصری برای ساختارهای ذهنی ما ضروری باشند تا بتوانیم نظم جهان را تبیین کنیم، اما آنجا که این عناصر قابل سنجش عینی نیستند، وارد مقولهی انتزاعی یا غیرملموس میشوند که این مقوله از محدوده مشخص علوم طبیعی فراتر میرود. بنابراین نظریه های مربوط به علوم طبیعی غالباً به دنبال شمول مقدماتی هستند که ذاتاً خارج از حوزه علم قرار دارند.
علاوه بر این، غالباً اثبات این که آیا یک نظریه علمی، حتی اگر با همهی حقایق شناخته شده و فرضیههای منطقی مطابقت داشته باشد، بیانگر تمام یا قسمتی از یک واقعیت است، غیرممکن است. نظریه های متنوع، با رضایت بخشی ظاهراً برابری، مجموعهای از نتایج و مشاهدات تجربی را «تبیین می کنند.»
همچنین نظریه ها به وسیله مجموعهای از تصورات بصری که ما به وسیله آنها تجهیز شدهایم، محدود میشوند.]1[ همانگونه که روان شناسی شصت سال پیش بیان کرد: «تمام تصاویر ما از چیزهایی است که با آنها آشناییم. در تصویرسازی از چیزهای مادی، ما به نحوی از کلمه ماده استفاده میکنیم که گویی آن را میبینیم. اما ما ماده را فقط در توده ای ناخالص میبینیم. این احتمال وجود ندارد که ماهیتهای ارسالی ماده با ماده ناخالص شباهت یا قرابت داشته باشند یا حتی آن ویژگیها را داشته باشند. بنابراین، تعجب آور نیست که تصویر مادی ما از اتم با تصویری که از الکترون داریم با هم مطابقت نداشته باشند. مثال خوبی که میتوان زد، ناتوانایی ما از ایجاد تصویری از یک الکترون است که با تمام مشخصات ظاهری آن مطابقت داشته باشد. این الکترون، گاهی چنان رفتار میکند که شبیه موج میشود و وقتی دیگر شبیه یک ذره متراکم کوچک به چشم میآید.»]2[ پیشرفتهای ریاضی فیزیک و سایر حوزههای علوم پایه طی نیم قرن گذشته بر صحت این نوع محدودیتها تأکید میکند.
قید دیگری نیز برای قاطعیت تبیین های علمی وجود دارد. حتی صرف نظر از طبقهبندیهای ما از فرضیه های آزمایش نشده، تبیین غالباً بیشتر توصیفی است تا تحلیلی. بنابراین، علم میتواند جهان پیچیده و منظم را برحسب رفتار اتمها و ملکولها تبیین کند. این مسئله به راحتی فضای خالی بین ساختار واحد و ساختار انبوه را پر نمیکند. علم می تواند بی نظمیهای غیر سازمان یافته را بیشتر از نظم هماهنگ موجود در تمام سطوح، از اتم تا کیهان، براساس ویژگیهای اجزای اولیه ماده و انرژی جهان پیش بینی کند. در حقیقت میتوانیم با برگشت به گذشته، پدیدههای مشخصی را درک کنیم. اجزای تشکیل دهنده آنها را مشخص و طبقه بندی کنیم و سپس ترتیب مشابه قسمتها سازنده و ویژگیهای مشابه همه اجزای تلفیق شده در پدیده را «درک کنیم.» با وجود این، هر چند ویژگیهای هر جز مشخص باشد، اما بدون دانستن یکپارچگیِ پایدار ویژگیهای کل، ما غالباً نتایج متفاوتی از عملکردهای متقابل یا محتمل آنها را تصور– نظریه پردازی – می کنیم: یعنی، عدم یکپارچگی را در نسبتهای آن ماهیت حاصله میبینیم.]3[
علم نمیتواند مسئول شکلگیری جهان از عناصر اولیه آن باشد. همچنین فرضیه برخورد اتفاقی بین این عناصر هم مکفی نیست. عمر جهان حدود هیجده میلیارد سال برآورد شده است. این محدوده زمانی برای ایجاد همگرایی تصادفیِ ملزومات بسیار ناکافی است و این مدت زمان بسیار طولانی برای بقای اتفاقی ماهیتهای واسطهای شکننده بسیار زیاد است. علم میتواند رخدادهای پیاپی را به محض وقوع آنها توصیف کند، اما غالباً در ارائهی دلیل این توالیها ناتوان است. برای مثال، علم میتواند تکامل گونهها را علت جویی کند. اما نمیتواند به طور کامل توضیح دهد که چرا این مسئله رخ داده است و چرا شکلهای تکامل یافته از نمونههای انطباقپذیر «[سطح] پایین تر» توسعه یافتهاند.]4[
مهم تر از هر چیز اینکه علم نمیتواند خود را در مورد منشاء اجزای اولیه تشکیل دهندهی جهان و در مورد علل ویژگیهای بارز ساختاری و عملکردی آنها دخیل بداند و جایگاهی برای خود قائل شود. این اجزاء همان گونه که بودهاند هستند و بررسیهای علمی فقط میتواند کار خود را از اینجا شروع کند. این همان مطلبی است که ویسکافِ295 کیهان شناس نیز در نوشته اخیرش درباره جهان بیان کرده است: «قبل از انفجار بزرگ چه چیزی وجود داشت؟ این سؤال که قبلاً چه اتفاقی افتاده است، دارای مضمونی عینی نیست. توضیحات و اظهارات علمی فقط در مورد وقایعی کاربرد دارند که بعد از آن به وقوع پیوستهاند. این پاسخ ممکن است راضی کننده نباشد، اما تنها پاسخ علمی است که میتوان به این سؤال داد … . در مورد مبدأ پیدایش جهان نه فقط با استفاده از واژههای علمی، بلکه به وسیله زبان شعری و روحانی نیز میتوان در این خصوص صحبت نمود، شیوهای که به عنوان مکمل نوع علمی آن میباشد. در حقیقت، منابع سنتی یهودی و مسیحی آغاز پیدایش جهان را از راهی تشریح میکنند که به طرز شگفت آوری مشابه مدل علمی آن است.»]5[
پاسخ علمی به سؤالاتی در خصوص مبدأ هستی که دارای مفهوم عینی نیستند، کاملاً رضایت بخش نیست. چون این سؤالات آنهایی هستند که در بطن جست وجوی ما برای مفهوم جهان و جایگاه ما در هستی میباشند. همچنین این پاسخ نیز قانع کننده نمیباشد، زیرا ما این عقیده را گرامی میداریم که علم، و تنها علم، میتواند نور تعقل و منطق را برای سؤالات و درخواستها به ارمغان بیاورد. اما این عقیده توهمی بیش نیست. فهم علمی به وسیله ابعاد خاص زمانی و جنبههای خاص واقعیتهایی که ما میدانیم محدود شده است. این دین است که فرضیههایی را در مورد مبدأ آغازین جهان طرح میکند و در مورد گشایش، نظم و هدف گیتی به طرح دیدگاه خود میپردازد. در این موارد، علم هیچگونه گواهی و تصدیقی ارائه نمیدهد. علم و دین، در صورتیکه حوزه هر کدام به درستی تعریف شده باشد، نمی توانند با هم تعارضی داشته باشند. نتایج ناهماهنگ آنها فقط هنگامی به وجود میآید که هر کدام برای خود در قلمروهای خارجی جایگاهی قائل شوند. برخلاف بسیاری از مذاهب و ادیان دیگر، یهودیت اصیل، از طرح اینگونه ادعای بیجا اجتناب میکند. این دین، گستاخی و غرور علم را که خواهان یک دیدگاه فراگیر نسبت به هستی است نمیپذیرد. اما بلافاصله به علم این اختیار را میدهد تا در خصوص آنچه که میتواند در دسترس تحقیقات علمی قرار گیرد به بررسی و تحقیق بپردازد.

مطلب مرتبط :   تحقیق درباره سازمانهای خصوصی، سازمان ملل متحد

عقاید یهود و معرفت علمی

اصل بدیهی و غیر قابل تقلیل دین یهود اعتقاد به خالقی است که با مخلوقاتش در ارتباط است. آن چه علم آشکار می سازد این است که هستی به طرز وصف ناپذیری پیچیده است و توسط مقررات و هماهنگی قوانینی اداره میشود که تفسیرهای مادی را به مبارزه میطلبد. یک دانشمند میداند که جهان هستی به خودی خود و به صورت تصادفی به وجود نیامده است و همچنین هیچ نیروی خارجی هم بیهدف آن را ایجاد نکرده است. این دانشمند میتواند جست وجوی خود را در آنجا رها کند. وی تحقیقات خود را محدود به ابزاری میکند که علوم طبیعی در اختیارش گذارده است و این سؤال مبدأ جهان و نظم موجود در آن را بدون پاسخ رها میکند. با وجود این، اگر بخواهد برای آنها پاسخی بیابد، وی به ناچار و با القائات منطقی علمی به سمت فرض هوش خلاق میرود که تمام فرمول بندی ها و قواعد مربوط به نظریه های شیوههای فیزیکی به آن وابستهاند و ویژگیهای این هوش خلاق برای تجزیه و تحلیلهای شناختی معین نشدهاند. بنابراین دانش علمی، بحثهای قدرتمندی را در خصوص وجود یک معمار نامرئی و دایمی برای جهان غیرقابل توضیح مطرح میکند و بنابراین در خصوص مرکز و محور دین یهود به بحث میپردازد. علم و دین یهود تفسیرهای مکمل یکدیگر را از واقعیت ارائه میدهند. معرفت علمی وجود یک هوش دایم و هدایتگر و در ورای جهان به وسیله منطق و دلیل اثبات میکند.]6[ در حالیکه دلایل علمی به تنهایی فقط میتوانند وجود نیرویی ناشناخته را تأیید کنند که متصدی تمام امور جهان است و برای همیشه و کاملاً انتزاعی باقی میماند، یهودیت برای این نیروی هدایتگر، ویژگی هایی قائل میشود – خدای اسرائیل – و تصدیق می کند که cognito dei در دسترس imitation dei است.]7[

مطلب مرتبط :   تحقیق درباره مولفه های سلامت روان، وزارت ورزش و جوانان

متون مقدس و واقعیتهای علمی

خوانش بنیادگرایانه از متون مقدس غالباً با واقعیتهای علمی سازگار نمی افتد. با وجود این، ادبیات مقدس یهود – متون مقدس، تلمود و نوشتههای سنتی حاخامی – تأکید خاصی بر معنویت و اخلاق دارند. اشاره به پدیدهها و وقایع موجود در طبیعت – به عنوان مثال داستان خلقت و ماجرای مهاجرت بنی اسرائیل از مصر به کنعان – بهعنوان تعاریف محدود مادی که به دین گره خوردهاند، به شمار نمیآیند. مفسران معتبر تلمود برای متون آن شرحهای متنوعی را پیشنهاد کردهاند که برخی از آنها تمثیلی و بسیاری دیگر طبیعی هستند. مکانیسمهای عملکرد جهانی با پیام یهود ارتباطی ندارند و هیچ مفهومی وجود ندارد که نتواند عقیده ضروری وجود یک خالقِ متوجه به خلقتش را انکار کند. از نظر دین یهود اگر چه قوانین طبیعت قابل درک هستند، اما در واقع این قوانین تجلی اراده الهی هستند، نه اجبار و اضطرار. بررسی این قوانین هیچ تهدیدی برای دین در بر نخواهد داشت. در واقع آنها میتوانند تا اندازه ای انسان را به یکی از جنبههای لایتناهی نزدیکتر کنند. فهم قوانین و اصول موجود در طبیعت نه تنها رازها و سرگردانیهای مخلوقات و توسعه پایدار را آشکار نمیسازد بلکه درک انسان از این موارد را پیچیدهتر میکند.]8[ علم فقط وقتی به سمت مادی گرایی متمایل می شود که سؤالات بسیار اساسی بی پاسخ رها شده باشند و احتمال وجود نوعی ارزش بنیادین بهعنوان مفهومی «غیرعلمی» کنار گذاشته شود.

دین یهود و کاربردهای علم

دست کم دو هزار سال است که دین یهود بر شایستگیهای علم تأکید دارد و جامعه یهود به دلیل تمایل به مطالعات سنتی، هم به خاطر خودش و هم به عنوان راهنمای عمل، شاخص بوده است. جامعه یهودی با دانشهای موجود در کتاب مقدس و تلمود در ارتباط بوده و تفاسیری که در مورد آنها ثبت شده و از بالاترین درجه اعتبار برخوردار است، توسط جامعه یهود به وجود آمدهاند. ریشه این حرکتها به فهم یهود ا