ﮐﻮدﮐﺎن ﺳﺮﯾﻊ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد (ﺑﻼﻧﺰ و ﻫﻤﮑﺎران، .(1991

ﺑِﺮدﺳِﻠﯽ و ﻫﻤﮑﺎران (1983) اﻇﻬﺎر ﮐﺮده اﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺎری رواﻧﯽ ﯾﮑﯽ از واﻟﺪﯾﻦ اﺣﺘﻤﺎل اﺑﺘﻼی ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎری رواﻧﯽ را در ﮐﻮدﮐﺎن اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ دﻫﺪ (داﮐﻼس، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﯾﺎﺳﺎﯾﯽ، .(1385

اﮐﺜﺮ روان ﺷﻨﺎﺳﺎن ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻤﺒﻮدﻫﺎی ﮐﯿﻔﯽ و ﮐﻤﯽ در راﺑﻄﻪ ی اوﻟﯿﻪ ﺑﯿﻦ ﻣﺎدر و ﻧﻮزاد اﺧﺘﻼل در ﺳﻼﻣﺖ روان ﻧﻮزاد را در ﭘﯽ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و اﯾﻦ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻋﻮارض ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﯾﺎ روان ﺗﻨﯽ و ﺳﺎﯾﮑﻮ ﺳﻮﻣﺎﺗﯿﮏ ﺧﻮد ر ا ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد. ﻋﻮارﺿﯽ ﻣﺜﻞ ﺑﯽ ﺧﻮاﺑﯽ، دل درد، اﺳﻬﺎل و ﯾﺒﻮﺳﺖ و ﻧﺎراﺣﺘﯽ ﻫﺎ و اﺧﺘﻼﻻت ﭘﻮﺳﺘﯽ و ﮔﻮارﺷﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺒﻮدﻫﺎی ﻋﺎﻃﻔﯽ و رواﻧﯽ دراﯾﻦ دوره ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﻧﺪ و در ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﻮارد واﻟﺪﯾﻦ، ﻣﺘﺨﺼﺼﯿﻦ و دﺳﺖ اﻧﺪرﮐﺎران ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﯾﺸﻪ ﻋﺎﻃﻔﯽ و رواﻧﯽ اﯾﻦ ﻋﻮارض ﺑﺎ آن ﻫﺎ ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.

26

رﻧﻪ اﺷﭙﯿﺘﺰ روان ﺗﺤﻠﯿﻠﮕﺮ اﺗﺮﯾﺸﯽ اﻻﺻﻞ آﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﭘﺪﯾﺪه آزردﮔﯽ ﻫﺎی روان ﺟﺴﻤﯽ اﺷﺎره ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﺎرﺳﺎﺋﯽ ﻫﺎی ﮐﻤﯽ و ﮐﯿﻔﯽ در راﺑﻄﻪ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﺑﯿﻦ ﻣﺎدر و ﮐﻮدک ﻫﺴﺘﻨﺪ. اﺷﭙﯿﺘﺰ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺧﺘﻼﻻﺗﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻏﻤﺎی ﻧﻮزاد، ﻗﻮﻟﻨﺞ ﺳﻮﻣﯿﻦ ﻣﺎه و اﮔﺰﻣﺎی ﮐﻮدﮐﯽ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽ آﯾﻨﺪ ﮐﻪ در اوﻟﯿﻦ ﺳﺎل زﻧﺪﮔﯽ ﻧﻮزاد از ﻣﺤﺒﺖ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻣﺎدر ﻣﺤﺮوم ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﺳﻬﻞ اﻧﮕﺎری و ﻃﺮد ﺷﺪن از ﻃﺮف ﻣﺎدر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻮزاد دﯾﺪه ﺷﻮد (اﺷﭙﯿﺘﺰ، .(1966

راﺑﻄﻪ ﻣﺎدر- ﻓﺮزﻧﺪ ﻧﺰد ﻣﺎدران ﻣﻀﻄﺮب ﺑﺎ ﻣﺎدران ﻏﯿﺮ ﻣﻀﻄﺮب ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ. ﻣﺎدران ﻣﻀﻄﺮب در رواﺑﻂ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪان ﺧﻮد دﭼﺎر ﻣﺸﮑﻞ اﻧﺪ، ﺑﻪ آن ﻫﺎ ﮐﻤﺘﺮ ﻣﺤﺒﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ، ﮐﻤﺘﺮ ﻟﺒﺨﻨﺪ ﻣﯽ زﻧﻨﺪ و در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪان ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﺎﻟﺘﯽ اﻧﺘﻘﺎدی و ﻋﺼﺒﯽ دارﻧﺪ. زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ واﻟﺪﯾﻦ از ﻧﻈﺮ روان ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﯾﺎ اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﺑﺎﺷﻨﺪ، در ﻣﺮاﻗﺒﺖ و اﺑﺮاز ﻣﺤﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻮدﮐﺎن ﻧﺎﺗﻮان و ﺗﺤﺮﯾﮏ ﭘﺬﯾﺮ ﺧﻮد دﭼﺎر ﻣﺸﮑﻞ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﯾﮏ دﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﻧﺎ اﻣﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد. از ﺳﻮﯾﯽ واﻟﺪﯾﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﻮدک ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ و آﺳﯿﺐ ﭘﺬﯾﺮ ﺧﻮد دﭼﺎر اﺿﻄﺮاب ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ و از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ اﯾﻦ اﺿﻄﺮاب، آﻧﺎن را از ﻟﺤﺎظ ﻋﺎﻃﻔﯽ در ﻧﻈﺮ ﮐﻮدک ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﮐﻮدک در ﻣﻘﺎﺑﻞ ، دﭼﺎر اﺿﻄﺮاب ﻣﯽ ﺷﻮد (اﺷﭙﯿﺘﺰ، .(1966

در ﺟﺮﯾﺎن ﺗﻌﺎﻣﻼت ﻣﺎدران اﻓﺴﺮده ﮐﻮدﮐﺎن ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺑﯿﺎن ﭼﻬﺮه ای ﻣﺜﺒﺖ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﯿﺎن ﭼﻬﺮه ای ﻣﻨﻔﯽ، ﮐﺎﻫﺶ ﺑﯿﺎن ﮐﻼﻣﯽ ، ﮐﺎﻫﺶ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ و ﺑﺎزﯾﮕﻮﺷﯽ و ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﺎﻻت ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻣﻨﻔﯽ ﻣﺎدراﻧﺸﺎن را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دادﻧﺪ. ﺧﺮدﺳﺎﻻن و ﮐﻮدﮐﺎن ﻣﺎدران اﻓﺴﺮده،ﺗﺎﺧﯿﺮ ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ، اﺧﺘﻼل ﻫﺎﯾﯽ در ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻋﺎﻃﻔﻪ، ﻣﺸﮑﻼت ﺟﺪاﯾﯽ و دﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﻧﺎاﯾﻤﻦ را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﻨﺪ. ﺧﺮدﺳﺎﻻت و ﭘﯿﺶ دﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﻫﺎی ﻣﺎدران اﻓﺴﺮده در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻣﺎدراﻧﺸﺎن ﮐﺎﻫﺶ ﺑﯿﺎن ﮐﻼﻣﯽ، اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺎزداری در ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻫﺎی ﻧﺎآﺷﻨﺎ، و رﻓﺘﺎرﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺎزداری ﺷﺪه- ﻣﻀﻄﺮب ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺎﻻﻧﺸﺎن را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﻨﺪ. ﻓﺮزﻧﺪان ﻣﺪرﺳﻪ رو در ﺟﺮﯾﺎن ﺗﻌﺎﻣﻼت ﻣﺎدر-ﮐﻮدک ﻣﻨﻔﯽ ﮔﺮاﯾﯽ و رﻓﺘﺎر ﺧﺎرج از ﺗﮑﻠﯿﻒ را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﻨﺪ و در ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎ ﻣﺎدراﻧﺸﺎن راﺣﺖ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ آن ﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻮدﮐﺎن ﻣﺎدران ﺑﻬﻨﺠﺎر ﺻﻤﯿﻤﯿﺖ ﮐﻤﺘﺮ و ﮔﻮﺷﻪ ﮔﯿﺮی، اﻧﺰوای اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﺑﯽ ﺗﻮﺟﻬﯽ و ﻧﺎﺷﮑﯿﺒﺎﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮی ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﻨﺪ. اﺧﺘﻼل در ﺟﺮﯾﺎن دوره ﻧﻮﺟﻮاﻧﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﯽ اﻋﺘﻨﺎﯾﯽ ﺷﺪﯾﺪ، ﺗﻌﺎرض و ﮔﻮﺷﻪ ﮔﯿﺮی ﺑﺮوز ﻣﯽ ﮐﻨﺪ (ﻣﺎش و ای ﺑﺎر ﮐﻠﯽ (ﺟﻠﺪ اول)- ﺗﺮﺟﻤﻪ؛ ﺗﻮزﻧﺪه ﺟﺎﻧﯽ و ﺗﻮﮐﻠﯽ زاده، .(1383

ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ رواﺑﻂ ﺑﯿﻦ ﻧﺴﻠﯽ دررﻓﺘﺎر ﺟﻨﺎﯾﯽ اﺛﺒﺎت ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﻮﺟﻮد ﺣﺎﮐﯽ از اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ آﺳﯿﺐ ﺷﻨﺎﺳﯽ رواﻧﯽ واﻟﺪﯾﻦ ﺑﺎ رﻓﺘﺎر ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮاﻧﻪ و ﺿﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﻮدﮐﺎن ارﺗﺒﺎط دارد. ﺷﺨﺼﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ واﻟﺪﯾﻦ ارﺗﺒﺎط وﯾﮋه و ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮕﯽ ﺑﺎ اﺧﺘﻼل ﺳﻠﻮک ﮐﻮدﮐﺎن دارد. اﯾﻦ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮای ﭘﺪران ﺑﺴﯿﺎر روﺷﻦ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﺑﯿﻦ اول اﺧﺘﻼل ﺳﻮء ﻣﺼﺮف ﻣﻮاد در واﻟﺪﯾﻦ و دوم ﺷﺨﺼﯿﺖ ﻫﯿﺴﺘﺮﯾﺎﯾﯽ ﻣﺎدر ﺑﺎ اﻟﮕﻮﻫﺎی رﻓﺘﺎر ﺿﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﺖ. ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی ﮐﻮدﮐﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی دوران ﮐﻮدﮐﯽ واﻟﺪﯾﻦ ارﺗﺒﺎط دارد. ارﺗﺒﺎط اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﻣﺎدر ﺑﺎ ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی ﮐﻮدک ﻧﯿﺰ ﭘﯿﭽﯿﺪه اﺳﺖ، و در ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ. در ﺑﺮﺧﯽ ﮔﺰارش ﻫﺎ ﻧﯿﺰ اﺛﺮات وراﺛﺘﯽ در ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی ﮐﻮدک ﻧﯿﺰ ﭘﯿﭽﯿﺪه اﺳﺖ و در ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ. در ﺑﻌﻀﯽ ﮔﺰارش ﻫﺎ ﻧﯿﺰ اﺛﺮات وراﺛﺘﯽ در ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی و رﻓﺘﺎر ﺿﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت

27

ﺿﻌﯿﻔﯽ ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻣﺎ در ﮐﻞ واﻟﺪﯾﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻔﯽ، رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮاﻧﻪ و ﺑﯽ اﻋﺘﻨﺎﯾﯽ ﮐﻮدک را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻓﺰاﯾﻨﺪه ای ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ (ﻣﺎش و ای ﺑﺎرﮐﻠﯽ (ﺟﻠﺪ اول)- ﺗﺮﺟﻤﻪ ؛ ﺗﻮزﻧﺪه ﺟﺎﻧﯽ و ﺗﻮﮐﻠﯽ زاده، .(1383

مطلب مرتبط :   سیاست، جنایی، تعامل، حقوق، جزایی، جمهوریدرباره:

ﺑﺪرﻓﺘﺎری در دوران ﮐﻮدﮐﯽ اﻏﻠﺐ در ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎﯾﯽ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﺸﮑﻠﯽ اﺗﻔﺎق ﻣﯽ اﻓﺘﺪ ﮐﻪ در آن ﻫﺎ ﻓﻘﺮ و ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﯽ، آﺳﯿﺐ ﺷﻨﺎﺳﯽ واﻟﺪﯾﻦ و ا ﺧﺘﻼل ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺧﺎﻧﻮاده ﺗﺄﺛﯿﺮ زﯾﺎدی در رﺷﺪ ﮐﻮدک ﻣﯽ ﮔﺬارد (ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻠﯽ ﭘﮋوﻫﺶ، (1993 (ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از؛ ﻣﺎش و ای ﺑﺎر ﮐﻠﯽ (ﺟﻠﺪ دوم)- ﺗﺮﺟﻤﻪ؛ ﺗﻮزﻧﺪ ﺟﺎﻧﯽ و ﺗﻮﮐﻠﯽ زاده، .(1383

28

وﯾﮋﮔﯽ ھﺎی اﻓﺮاد ﺑﺎ اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری

اﻏﻠﺐ داﻧﺶ آﻣﻮزان ﺑﺎ اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری دارای وﯾﮋﮔﯽ و ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎر ﻧﺎﻫﻤﮕﻮن و ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﻌﻀﯽ از آﻧﺎن ﺣﺘﯽ ﺑﻪ آﻣﻮزش وﯾﮋه ﻧﯿﺰ ﻧﯿﺎز ﻧﺪارﻧﺪ، زﯾﺮا اﺧﺘﻼل ﺑﺮ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ آﻧﺎن ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻧﮕﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ.

ﺑﺮای ﻣﺜﺎل داﻧﺶ آﻣﻮزان ﮐﻪ دﭼﺎر ﺗﺮس از ﻣﺪرﺳﻪ اﺳﺖ ﺑﻪ آﻣﻮزش وﯾﮋه ﻧﯿﺎز دارد (ﺗﺮﻧﺒﺎل و ﻫﻤﮑﺎران، .(2000

ﻫﺎردﻣﻦ، درو و اﯾﮕﺎن (1999) وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﻓﺮاد ﺑﺎ اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری ﺧﻔﯿﻒ و ﺷﺪﯾﺪ را در ﺟﺪوﻟﯽ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻧﻤﻮده

اﻧﺪ:

ﺟﺪول:1 وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی اﻓﺮاد ﺑﺎ اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری ﺧﻔﯿﻒ و ﺷﺪﯾﺪ (ﻫﺎردﻣﻦ، درو و اﯾﮕﺎن، (1999

وﯾﮋﮔﯽ
اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری ﺧﻔﯿﻒ

اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری ﺷﺪﯾﺪ

ﻫﻮش
از زﯾﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺗﯿﺰﻫﻮش، ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل زﯾﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ
زﯾﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ

ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ
ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ زﯾﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ، ﻣﯿﺰان ﺗﺮک ﺗﺤﺼﯿﻞ
وﺟﻮد اﺧﺘﻼل ﺷﺪﯾﺪ در ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ، ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ

ﺑﯿﺶ از ﺳﺎﯾﺮ اﻓﺮاد اﺳﺘﺜﻨﺎﯾﯽ
رﯾﺎﺿﯽ و ﺧﻮاﻧﺪن را در ﺣﺪ اﺑﺘﺪاﯾﯽ ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ.

وﺟﻮد ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻤﺪه در ﺣﻔﻆ و ﮔﺴﺘﺮش رواﺑﻂ
در ﻣﻮارد
ﺑﺴﯿﺎر اﻧﺪک ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ دﯾﮕﺮان

رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ

ﻫﺴﺘﻨﺪ. اﻏﻠﺐ از ﺑﺮﻗﺮاری راﺑﻄﻪ ﺣﺘﯽ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺎﻻن اﺟﺘﻨﺎب ﻣﯽ

اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ

ورزﻧﺪ.

ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی اﻧﻄﺒﺎﻗﯽ
ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ روزﻣﺮه و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از

در ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی زﻧﺪﮔﯽ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻤﺪه ای

ﺧﻮد دارﻧﺪ
ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ.

ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮی ﮐﻼﻣﯽ و ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ در آﻧﺎن ﺑﻪ ﻓﺮاواﻧﯽ

در اﻏﻠﺐ
ﺳﺎﻋﺎت روز، ﺑﻪ ﻃﻮر ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﺗﻮام ﺑﺎ

ﻣﺸﮑﻼت رﻓﺘﺎری

ﺧﺼﻮﻣﺖ
و ﻣﺨﺮب دارﻧﺪ. ﺑﻪ ﺧﻮد و دﯾﮕﺮان آﺳﯿﺐ ﻣﯽ

ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد

رﺳﺎﻧﻨﺪ.

زﺑﺎن و ﮔﻔﺘﺎر
ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ
اﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺐ ﺣﺮف ﻣﯽ زﻧﻨﺪ. ﻓﺎﻗﺪ

ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی ﮔﻔﺘﺎری – ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ.

ﺗﻤﺎس ﺑﺎ واﻗﻌﯿﺖ
ﺗﻤﺎس ﺑﺎ واﻗﻌﯿﺖ ﺧﻮب اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ و اﻓﺮاد
ﺗﻤﺎس ﺑﺎ
واﻗﻌﯿﺖ ﻣﺨﺪوش اﺳﺖ. دﻧﯿﺎی ﺧﻮد را ﺑﺮاﺳﺎس

اﻃﺮاف ﺧﻮد آﮔﺎﻫﯽ دارﻧﺪ
ﺗﻮﻫﻤﺎت و ﺗﺨﯿﻼت ﺷﮑﻞ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ.

وﺟﻮد ﺳﺎﯾﺮ اﺧﺘﻼﻻت
اﺧﺘﻼﻻت ﯾﺎدﮔﯿﺮی ﺑﯿﺶ از ﺳﺎﯾﺮ اﺧﺘﻼﻻت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽ
اﺧﺘﻼﻻت ﺧﻮردن و اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﺑﯿﺶ از ﺳﺎﯾﺮ اﺧﺘﻼﻻت

ﻫﻤﺮاه
ﺷﻮد
ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد.

اﺷﺘﻐﺎل
ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺷﺎﻏﻞ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ، زﯾﺮا در اﻧﺠﺎم وﻇﺎﯾﻒ

ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﺷﺎﻏﻞ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ، زﯾﺮا ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺧﻮد را

ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻐﻞ ﻧﺎﺗﻮاﻧﻨﺪ
ﻧﺪارﻧﺪ و ﺑﻪ دﯾﮕﺮان ﻧﯿﺰ واﺑﺴﺘﻪ اﻧﺪ.

٢ – اﺧﺘﻼل ﻋﺎﻃﻔﻲ

29

– 2- 1 ﺗﻌﺮﯾﻒ اﺧﺘﻼل ﻋﺎﻃﻔﯽ

اﺧﺘﻼل ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻃﺒﻘﻪ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﮔﺴﺘﺮده ای در رواﻧﭙﺰﺷﮑﯽ ﮐﻪ ﺗﻌﺪادی ﺳﻨﺪرم ﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک در ﯾﮏ ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ اﺳﺎﺳﯽ ﯾﻌﻨﯽ اﺧﺘﻼل ﺧﻠﻖ ﯾﺎ ﻋﻮاﻃﻒ را ﺗﺎ ﺣﺪی ﮐﻪ ﺑﻪ اﺑﻌﺎد اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﯾﺎ ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺑﺮﺳﺪ ، در ﺑﺮ ﻣﯿﮕﯿﺮد . ﻣﻌﻬﺬا ، اﯾﻦ اﺻﻄﻼح زﻣﺎﻧﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد ﮐﻪ ﻗﺮاﺋﻦ ( آﺷﮑﺎر) اﺧﺘﻼل ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﯾﺎ ﯾﮏ ﺑﯿﻤﺎری رواﻧﯽ دﯾﮕﺮ در ﮐﺎر ﻧﺒﺎﺷﺪ ( ﮐﺎﭘﻼن و ﺳﺎدوک، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﭘﻮراﻓﮑﺎری، . (1381

ﻃﺒﻖ ﺗﻌﺮﯾﻒ راﻫﻨﻤﺎی ﺗﺸﺨﯿﺺ و آﻣﺎری اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی رواﻧﯽ رواﻧﭙﺰﺷﮑﯽ اﻣﺮﯾﮑﺎ ( ( 1994 ؛ اﺧﺘﻼل ﻋﺎﻃﻔﯽ اﺻﻄﻼﺣﯽ اﺳﺖ ﮐﻠﯽ و ﻣﺮﺑﻮط ﻣﯽ ﺷﻮد ﺑﻪ اﺧﺘﻼل رواﻧﯽ ﮐﻪ در آن آﺷﻔﺘﮕﯽ اﺳﺎﺳﯽ در ﻋﻮاﻃﻒ و ﻫﯿﺠﺎﻧﺎت ﻓﺮد ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ( ﻣﻬﺪی ﭘﻮر ؛ .( 1379

– 2- 2 ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺸﮑﻼت ﻋﺎﻃﻔﯽ

ﺑﺎ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ، ﺧﺼﻮﺻﺎ رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ﮐﻮدک و ﻧﻮﺟﻮان ، ﮔﺎم ﺑﻠﻨﺪی در راه ﺗﺸﺨﯿﺺ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ، ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎﻟﯿﻨﯽ در رﻓﻊ ﻣﺸﮑﻼت ﻋﺎﻃﻔﯽ و رﻓﺘﺎری اﻓﺮادی ﮐﻪ ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎرﻧﺪ ، ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻮﺛﺮ اﻓﺘﺎده اﺳﺖ .

در ﺳﺎل 1908 آﻟﻔﺮد ﺑﯿﻨﻪ اوﻟﯿﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﺧﻮد را در ﻣﻮرد ﮐﻮدﮐﺎن آﻏﺎز ﮐﺮد . ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از آن ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ای ﮐﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﻋﯿﻨﯽ و ﻋﻠﻤﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ . در ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺸﮑﻼت ﻋﺎﻃﻔﯽ و رﻓﺘﺎری ﮐﻮدﮐﺎن ﻣﻌﻤﻮل ﻧﺸﺪه ﺑﻮد . در آن زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﺸﮑﻼت ﻋﺎﻃﻔﯽ ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮان ﻓﻘﻂ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻮاﻣﻞ زﯾﺮ ﻣﯽ ﺷﺪ :

– 1 ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎ و ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎی ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﮐﻪ ﻣﺒﯿﻦ ﺧﺎﻃﺮات اﯾﺎم ﮐﻮدﮐﯿﺸﺎن ﺑﻮد .

– 2 اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ . در اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﻫﺎ از ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﻣﯽ ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺟﺰﺋﯿﺎت رﻓﺘﺎر زﻣﺎن ﮐﻮدﮐﯿﺸﺎن را ﺷﺮح دﻫﻨﺪ .

مطلب مرتبط :   مشی‌گذاری، ?، حل‌ها، مدل‌های، می‌کند.، مشی،

– 3 ﮔﺰارش روزاﻧﻪ از رﻓﺘﺎر ﮐﻮدک و ﺑﺮرﺳﯽ اﯾﻦ ﮔﺰارﺷﻬﺎ ( ﻣﺎن ، 1972 ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳﺎﻋﺘﭽﯽ ، .( 1377

اﻣﺮوزه ﻃﺒﻖ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی راﻫﻨﻤﺎی ﺗﺸﺨﯿﺼﯽ و آﻣﺎری اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی رواﻧﯽ اﻧﺠﻤﻦ رواﻧﭙﺰﺷﮑﺎن اﻣﺮﯾﮑﺎ DSMIW) ، 1994 ) اﺧﺘﻼل ﺧﻠﻘﯽ ، ﺑﻪ اﺧﺘﻼل ﻫﺎی اﻓﺴﺮدﮔﯽ ( اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﯾﮏ ﻗﻄﺒﯽ ) اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی دو ﻗﻄﺒﯽ و دو اﺧﺘﻼل ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﯾﻌﻨﯽ ، اﺧﺘﻼل ﺧﻠﻘﯽ ﻧﺎﺷﯽ ا زﺑﯿﻤﺎری ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ و اﺧﺘﻼل ﻧﺎﺷﯽ از ﻣﻮاد ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ( DSMIW ، . ( 1994

درﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪی DSMIW – III ﻣﻮارد زﯾﺮ در اﺧﺘﻼﻻت ﺧﻠﻘﯽ ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﺷﺪه اﻧﺪ :

– 1 اﺧﺘﻼﻻت ﺧﻠﻘﯽ اﺳﺎﺳﯽ ( اﻓﺴﺮدﮔﯽ ، اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﯾﮏ ﻗﻄﺒﯽ، ﻣﺎﻧﯿﮏ ، ﭘﺴﯿﮑﻮزﻣﺎﻧﯿﮏ – دﭘﺮﺳﯽ ) . (a اﺧﺘﻼل دو ﻗﻄﺒﯽ – ﻣﺮﮐﺐ ، ﻣﺎﻧﯿﮏ ، دﭘﺮﺳﻮ . (b) اﻓﺴﺮدﮔﯽ اﺳﺎﺳﯽ ، دوره واﺣﺪ ، ﯾﺎ ﻋﻮد ﮐﻨﻨﺪه.

– 2 ﺳﺎﯾﺮ اﺧﺘﻼﻻت ﺧﻠﻘﯽ اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ – اﺧﺘﻼل ادواری ، اﺧﺘﻼل دﯾﺲ ﺗﺎﯾﻤﯿﮏ ( اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﻧﻮروﺗﯿﮏ، اﻓﺴﺮدﮔﯽ ، ﭘﺴﯿﮑﻮﻧﻮروﺗﯿﮏ ) .

30

– 3 اﺧﺘﻼﻻت ﺧﻠﻘﯽ ﻧﺎﺟﻮر- اﺧﺘﻼل دو ﻗﻄﺒﯽ ، اﻓﺴﺮدﮔﯽ ( ﭘﻮراﻓﮑﺎری ، .( 1382

ﻃﺒﻘﮫ ﺑﻨﺪی اﺧﺘﻼﻟﮭﺎی رواﻧﻲ

ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻘﺮاط و ﺟﺎﻟﯿﻨﻮس ﺑﻮده اﺳﺖ ﺑﻘﺮاط اﺧﺘﻼﻻت رواﻧﯽ رﻓﺘﺎر را ﺑﻪ ﺗﺮﺷﺤﺎت ﺑﺪن ﻧﺴﺒﺖ داده و ﺗﺮﺷﺤﺎت ﺑﺪن را ﺑﻪ ﭼﻬﺎر ﻧﻮع ﺻﻔﺮا ، ﺳﻮدا ، ﺧﻮن و ﺑﻠﻐﻢ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی ﮐﺮده و ﺟﺎﻟﯿﻨﻮس ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺎس ﻣﺰاﺟﻬﺎ را ﺑﻪ اﺳﺎﻣﯽ ﺻﻔﺮاﯾﯽ ، ﺳﻮداﯾﯽ ، ﺧﻮﻧﯽ و ﺑﻠﻐﻤﯽ ﻧﺎم ﻧﻬﺎده اﺳﺖ . ﺑﻌﺪﻫﺎ ﮐﺮﭼﻤﺮ و ﺷﻠﺪون ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺪﻧﯽ و ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ را ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﮐﺮدﻧﺪ و اﺧﺘﻼﻻت ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ و رﻓﺘﺎری را زاﺋﯿﺪه ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ و ﺑﺪﻧﯽ داﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ رواﻧﮑﺎوان ﻋﻠﺖ و ﻣﻨﺸﺎء اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری و ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ راﺗﺠﺮﺑﯿﺎت دوران ﮐﻮدﮐﯽ و ﻋﻮاﻣﻞ رواﻧﯽ ﯾﺎ ﺳﺎﯾﮑﻮژﻧﯿﮏ داﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ (ﻣﯿﻼﻧﯽ ﻓﺮ، .( 1380

اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی ﮐﻮدﮐﯽ ﺗﺎ ﭼﻪ ﻣﯿﺰان رواج دارد ؟

ﺑﺎ ﺷﻤﺎرش ﺗﻌﺪاد ﮐﻮدﮐﺎن ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﺧﺘﻼل رﻓﺘﺎر ، در ﻫﺮ ﻣﯿﺰان ﻣﯽ ﺗﻮان درﺟﻪ ﺷﯿﻮع را ﺑﻪ دﺳﺖ آورد .

درﺟﻪ ﺷﯿﻮع ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﮑﻢ ﺗﻌﺪاد ﯾﺎ درﺻﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻮدﮐﺎﻧﯽ را در ﺟﺎﻣﻌﻪ دارد . و اﻧﺘﺸﺎر را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﺎ ﺷﻤﺮدن ﺗﻌﺪاد ﮐﻮدﮐﺎن ﺗﺎزه ﻣﺒﺘﻼ ﺷﺪه در ﯾﮏ دوره زﻣﺎﻧﯽ ﺧﺎص ﺑﺪﺳﺖ آورد ( ﺟﻌﻔﺮﭘﻮر، .( 1379

اﮔﺮ ﻓﺮدی ﺑﺨﻮاﻫﺪ از وﺟﻮد اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی ﮐﻮدﮐﯽ در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻃﻼع ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨﺪ ؛ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ از ﻣﺤﯿﻄﻬﺎﯾﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻠﯿﻨﯿﮏ ﻫﺎ ، ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻬﺎ ، اﻗﺎﻣﺘﮕﺎه ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ، ﻣﻄﺒﻬﺎی ﺧﺼﻮﺻﯽ ﮐﻮدﮐﺎن ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﺧﺘﻼل رﻓﺘﺎری و ﻣﮑﺎﻧﻬﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ اﯾﻨﻬﺎ ﺑﺎزدﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ اورد . ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل ﻧﻮﺟﻮاﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﮑﺎﻧﻬﺎ آورده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ، ﺷﺎﺧﺺ ﺻﺤﯿﺢ و ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی رﻓﺘﺎری ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ

. در ﮔﺬﺷﺘﻪ دﯾﺪه اﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﻌﯿﺎر ﻗﻀﺎوت در ﻣﻮرد وﺟﻮد اﺧﺘﻼل ﭘﯿﭽﯿﺪه اﺳﺖ . اﻓﺰون ﺑﺮ آن ﻏﺎﻟﺒﺎ دﯾﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻮاردی وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺷﺮم ، ﺗﺮس از ﺑﺮ ﭼﺴﺐ ﺧﻮردن ، ﯾﺎ ﻏﻔﻠﺖ ﮔﺰارش ﻧﺸﺪه اﺳﺖ .

ﻣﻮﺿﻮع ﺟﺪی دﯾﮕﺮاﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯿﺰاﻧﻬﺎی ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻧﻤﯽ رود .اﻣﮑﺎن دارد در ﮐﻠﯿﻨﯿﮑﯽ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﮐﻮدﮐﯽ را ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ ﭘﺮ ﺗﺤﺮک ﺗﺸﺨﯿﺺ دﻫﻨﺪ ، در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ در ﮐﻠﯿﻨﯿﮏ دﯾﮕﺮ ﻫﻤﺎن ﮐﻮدک را ﻧﺎﺗﻮان از ﯾﺎدﮔﯿﺮی ﺑﺪاﻧﻨﺪ ، ﺑﺪﯾﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺸﺨﯿﺼﻬﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﺳﺒﺐ ﺑﺮوز ﺷﮏ و ﺗﺮدﯾﺪاﺧﺘﻼل رﻓﺘﺎر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﻣﯽ ﺷﻮدﮐﻪ در ﻣﻮرد اﺧﺘﻼﻟﻬﺎی ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﮔﺮدآوری ﺷﺪه اﺳﺖ ( ﻧﻠﺴﻮ و اﯾﺰراﺋﯿﻞ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﻨﺸﯽ ﻃﻮﺳﯽ، .1(1387

1 -Izarell

31

ھﻨﺠﺎرھﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻓﺮھﻨﮕﻲ

ﺷﺎﯾﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻼک ﺑﺮای ﻗﻀﺎت در ﻣﻮرد اﺧﺘﻼل رﻓﺘﺎر ، ﻧﻘﺶ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﯿﺎن ﻗﺒﻞ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﺴﺎن ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﻨﺎم روت ﺑﻨﺪﯾﮏ ( 1 ( 1984 ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﻮﺛﺮ ﺷﺮح داده ﺷﺪ ، وی ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ وﺳﯿﻌﯽ ﮐﻪ در ﻣﻮرد ﻓﺮﻫﻨﮕﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد اﺑﺮاز داﺷﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ، رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻌﯿﻨﯽ را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ آن ، اﻓﺮاد ﺧﻮد را ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﭘﺮورش ﻣﯽ دﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﻃﺒﻖ آن ﻋﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ . اﻓﺮادی ﮐﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﻮﺿﻊ ﮔﯿﺮﯾﻬﺎی ﻗﺒﻠﯽ ، ﺧﻠﻖ و ﺧﻮ ﯾﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻫﺎی اﮐﺘﺴﺎﺑﯽ ، اﯾﻦ رﻓﺘﺎرﻫﺎ را از ﺧﻮد ﺑﺮوز ﻧﺪﻫﻨﺪ ، اﺟﺘﻤﺎع آﻧﻬﺎ را اﻓﺮادی ﮐﺞ رو و ﻣﻨﺤﺮف ﻣﯽ ﺷﻨﺎﺳﺪ . اﻧﺤﺮاف اﯾﻦ اﻓﺮاد ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎع ﺳﻨﺠﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد .

در ﯾﮏ ﻣﺤﺪوده وﺳﯿﻊ ، ﺑﻬﻨﺠﺎر ﺑﻮدن ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﻌﺮﺑﻒ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺑﻬﻨﺠﺎری در وﺣﻠﻪ اول واژه ای اﺳﺖ ﺑﺮای آن ﺑﺨﺶ از رﻓﺘﺎر ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در ﻫﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭘﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ؛ و ﻧﺎﺑﻬﻨﺠﺎری ، واژ