دانلود پایان نامه

متغیر وابسته : یادسپاری اطلاعات علمی
1-7 تعاریف مفهومی و عملیاتی
1-7-1 تعاریف مفهومی
روش تدریس یادگیری مشارکتی: یادگیری مشارکتی را به عنوان وسیله ای برای تقویت مهارت های فکری و ارتقاء سطح یادگیری ، جایگزینی برای گروه بندی دانش آموزان بر اساس توانائی هایشان و وسیله ای برای بهبود روابط دانش آموزان نژادهای مختلف و آماده کردن آنها برای ایفاء نقش در فعالیت گروهی یاد می کند . منشأ یادگیری مشارکتی ، تعریف از مشارکت می باشد( کاگان ،1990 ، ص ، 65 ).
روش تدریس انفرادی: این نوع یادگیری همان شکل سنتی یادگیری است، در این حالت، یادگیرنده به صور مستقل دست به انجام کار یا فعالیت درسی می زند. در یادگیری انفرادی که به ندرت کار یک دانش آموز با دانش آموز دیگر پیوند می خورد، هر دانش آموز کار خودش رو انجام می دهد(اسلاوین، 1987، به نقل از آقازاده، 1384).
یادسپاری اطلاعات علمی: فرایندی است که انسان طی آن یک سری اطلاعات خام و دست نخورده را که برای انجام کارها لازم است را بر روی مغز خود ذخیره می کند(ملکیان و زارع پور،1389).
1-7-2 تعاریف عملیاتی
روش تدریس مشارکتی: منظور از روش تدریس یادگیری مشارکتی در این تحقیق کارگاه های آموزشی است که برای معلمان در خصوص آموزش این روش تدریس در 6 جلسه برگزار خواهد شد.
روش تدریس انفرادی: منظور از روش تدریس یادگیری انفرادی در این تحقیق کارگاه های آموزشی است که برای معلمان در خصوص آموزش این روش تدریس در 6 جلسه برگزار خواهد شد.
یادسپاری اطلاعات علمی: منظور نمراتی است که دانش آموزان در آزمون یادسپاری درس علوم کسب خواهند کرد که با توجه به این نمرات، می توان از تاثیر روش های تدریس یادگیری مشارکتی و انفرادی بر یادسپاری آگاه شد .
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق
2-1 مقدمه
هدف اصلی امرآموزش ایجاد یادگیری در دانش آموزان است و این امر با عمل تدریس اتفاق می افتد. عمل تدریس سلسله فعالیت های مرتب، منظم، هدف دار و از پیش طراحی شده است؛ فعالیتی که هدفش ایجاد مطلوب یادگیری است. فعالیتی که به صورت تعامل و رفتار متقابل بین معلم و فراگیر جریان دارد یعنی ویژگی ها و رفتار معلم در فعالیت ها و اعمال شاگردان تأثیر می گذارد و بالعکس. از ویژگی ها و رفتارهای آنان متأثر می شود، این تأثیر ممکن است به صورت مستقل یا غیرمستقل به وقوع بپیوندد. به عبارت دیگر، تدریس عبارت است از تعامل یا رفتار متقابل معلم و شاگرد، براساس طراحی منظم و هدفدار معلم برای ایجاد تغییر در رفتار شاگرد(سیف، 1385).
هدف از تدریس افزایش توانایی یادگیری است و تدریس خوب نتیجه اش خوب یادگرفتن است. دانش آموزانی خوب یاد می گیرند که راهبردهای خوب یادگرفتن وکسب آموزش و پرورش را درخود توسعه می دهند. الگوی تدریس به دانش آموزان کمک می کند که ذخایر این راهبردها در آنان توسعه یابد، این الگوها به رشد دانش آموزان به مثابه فردی با توانایی افزایش تفکر و رفتار عاقلانه و ساختن مهارت ها و تعهدات اجتماعی یاری می رساند، متأسفانه در مدارس موجود چندان توجهی به این اصل نمی شود. نظام های آموزشی و معلمان بیش از آنکه عمل کنند حرف می زنند آنان با روش های خشک قالبی، دیکته کردن کتاب های درسی و برنامه های فشرده خود، قدرت اندیشیدن را از شاگردان گرفته اند. مدارس به جای انتقال و انباشتن حقایق علمی به ذهن شاگردان، بایستی به روش های فعال که باعث افزایش قدرت تفکر انتقادی و اندیشیدن در دانش آموزان می شود تأکید کنند(بهرنگی و آقایاری، 1383).
روش های فعلی ما برای انباشتن ذهن دانش آموزان به مطالب تکراری و همچنین تقویت حافظه تلاش می کنند “حافظه” و از هدف اصلی خود که «تفکر» می باشد دور افتاده است. در آموزش و پرورش که متکی به حافظه که بحث کمتری در کلاس به منظور بالارفتن شناخت و قدرت درک دانش آموزان صورت می گیرد، ممکن است فراگیران به آزمون ها پاسخ صحیح بدهند ولی استعدادهای ذاتی آنها شکوفا نشود. راجرز می گوید: آن نوع یادگیری تسهیل می شود که خودآنگیخته باشد و شاگرد در فرآیند یادگیری مشارکت مسؤلانه داشته باشد، زیرا در این راستا خودآنگیختگی کل شخصیت شاگرد، یعنی عقل و احساس او را شامل می شود و فراگیرترین و پایدارترین نوع یادگیری را بوجود می آورد(پارسا، 1387).
بنابراین، یکی از ضروری ترین تحولات در نظام های آموزشی، تحول در نگرش و روش تدریس معلمان و مدیران اجرایی نظام آموزشی است. برای دستیابی به چنین تحولی معلمان باید دانش و بینشی صحیح از نظریه ها و راهبردهای مختلف آموزشی داشته باشند؛ زیرا نظریه ها و رویکردهای تحول آفرین در فرآیند اجرا، با استفاده درست از راهبردهای یاددهی – یادگیری هویت می یابند، و کارآیی و مفید بودنشان مشخص می شود. بهترین برنامه های درسی در فرآیند اجرای نامطلوب ممکن است به انحراف کشیده شود و نتیجه معکوس به بار آورد(شعبانی، 1385).
2-2 ضرورت استفاده از روش های تدریس
تسلط معلم بر روش ها و فنون آموزشی یکی از ملاک های شایستگی معلمان به حساب می آید. در واقع بسیاری از صاحب نظران این ملاک را بر دیگر ملاک های شایستگی معلمان ترجیح می دهند. پیروان این ملاک معلم را مانند فرد صاحب فن دیگری می دانند که هر چه بر فوت و فن کارش مسلط باشد در کارش موفق تر خواهد بود( ملکی ، 1385).
روش عبارت است از سازماندهی فرآیند یاددهی – یادگیری و روش تدریس عبارت است از تعامل یا رفتار متقابل معلم و شاگرد بر اساس طراحی منظم و هدفدار معلم برای ایجاد تغییر در رفتار شاگرد(شعبانی، 1384 ).
در یک تدریس موفق و اثر بخش علاوه بر شخصیت و مقام و منزلت معنوی و اعتبار معلم در نزد شاگردان شناخت انواع روش های تدریس و توانایی بکار گیری آنها در کلاس درس از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. چرا که اگر روش های تدریس به کار گرفته شده نا مناسب باشد و با محتوای مورد همخوانی نداشته باشد و یا اینکه معلمان به روش های تدریس مورد استفاده تسلط نداشته باشند، در این صورت معلوم نخواهد بود که بر سر اهداف آموزشی که همه تلاش ها و امکانات درخدمت تحقق آنها هستند در مدارس و کلاس های درس چه خواهد آمد تدریس می تواند زیبا باشد، دلچسب و برانگیزاننده باشد، امید بخش باشد، اثر بخش باشد، پویا باشد وقتی که معلمان در بکارگیری روش های تدریس مهارت داشته باشند(همان منبع).
تسلط بر روش های تدریس از آنجا در امر آموزش اهمیت دارد که گروهی از صاحب نظران و علمای تربیت، تسلط به روش های تدریس را مهمتر از دانش و اطلاعات علمی معلم ارزیابی می نمایند. به طور کلی تجربه نشان داده است معلمانی که به روش های تدریس مسلط بوده اند از دیگر همکاران خود که تنها به اطلاعات علمی تکیه داشته اند موفق تر بوده اند( یغما، 1374،ص9 ).
پیشرفت های شگفت آور دنیای کنونی، بی گمان، زاده ی یادگیری انسان است. طبیعت وجهان پیرامون، پیوسته در مسیر شدن و دگرگونی قرار دارد و انسان نیز برای هماهنگی با آن دگردیسی ها و مبارزه با آن ها، درک چگونگی تغییرات و رسیدن به راه حل های مناسب، سازگاری و ادامه ی زیست، پیوسته در تلاش برای یادگیری و افزودن بر کرانه های تجارب خویش است. انسان از راه یادگیری به ارتقای فکری می رسد، فضیلت می یابد و به رشد تفکر بشر کمک می کند(شلدره ای، قاسم پور مقدم وعلیزاده، 1390).
شناخت ساده ترین روابط میان اشیاء و رویدادهای محیطی تا ادراک پیچیده ترین قواعد و فرمول های علمی در محیط های طبیعی همه و همه در پهنه ی یادگیری می گنجد. درک اهمیت نقش یادگیری در پیشرفت زندگی بشر، لزوم توجه به امر یادگیری و شناخت و شرایط و عوامل حاکم بر آن را توجیه می کند (همان منبع،ص14).
معلم افزون بر آگاهی های لازم در زمینه ی ماده ی درسی، باید درباره ی شیوه های طراحی آموزشی و ارزش یابی آن نیز دانش و مهارت کافی داشته باشد. آموزش یکی از مسائل بسیار مهم نظام های تعلیم و تربیت است. منظور از آموزش، فرآیند دوسویه ی یاددهی – یادگیری اطلاعات، مهارت ها و نگرش های مثبت درباره ی موضوعی معین است که از قبل برای گروه سنی خاصی طراحی و برنامه ریزی می شود و در شرایط زمانی معین به اجرا در می آید(همان منبع،ص94).
برای رویا رویی با انبوه چالشهایی که آینده در دل خود پنهان داشته است، جامعه بشری در تلاش برای رسیدن به آرمانهایی چون صلح، آزادی و عدالت اجتماعی، آموزش و پرورش را سرمایه ای اجتناب ناپذیر می داند. با توجه به پیشرفت تکنولوژی و تغییرات مداومی که به وجود می آید باید شرایط تغییر در هر جامعه ای ایجاد شود. شرط اولیه هر تغییری شناخت و آگاهی است، که به دنبال آن باید کار با برنامه ریزی برای دست یابی به اهداف مطلوب صورت بگیرد(همان منبع،ص15).
اهمیت و ثمر بخشی روشهای تدریس و یادگیری بهتر همواره مورد نظر دانشمندان و محققین علوم تربیتی بوده است از آغاز قرن بیستم توسط مومانو لای و سپس کلاپارد، ماریا مونته سوری ، جان دیویی ، هربارت، ثورندایک و همکارانش و ….در بسیاری از کشورها مطالعات زیادی به مدت چهل سال در مورد ثمر بخشی میزان روشهای آموزش در کلیه دروس انجام گرفت(شعبانی، 1385).

مطلب مرتبط :   پایان نامه رایگان با موضوع ساختار سلسله مراتبی، فرایند توانمندسازی