دانلود پایان نامه
جدول شماره2: طبقه بندی کشورهای اروپایی بر حسب الگوی حکومتی(آخوندی و دیگران،پیشین: 138)
ردیف
مدل حکومت محلی در سطح شهر
کشورها
1
مدل شهردار قوی
اسپانیا، فرانسه، ایتالیا،پرتغال، مجارستان
2
مدل رهبری جمعی
بلژیک، هلند، چک، لوکزامبورگ
3
مدل رهبری توسط کمیسیون
دانمارک، سوئد، لتونی
4
مدل شورا-مدیر
فنلاند، ایرلند
5
سایر مدل ها
انگلستان

از دیگر الگوهای مدیریتی جهت اداره امور شهرها می توان به الگوهای مورد استفاده در امریکا اشاره نمود. به طور کلی الگوهای مدیریت شهری در امریکا را می توان در چهار الگوی اصلی مدل شهردار-شورا، مدل کمیسیونی، مدل شورا-مدیر شهر و مدل گردهمایی و نشست های شهری باز و نماینده طبقه بندی نمود.

نتیجه گیری
حکمرانی و مدیریت شهری از یک سو به دلیل تحولات جوامع و نگاه کلی به شهر و از دگر سو به دلیل وجود دولت های خودکامه، نبود مشارکت یا عملکرد ضعیف نهادهای مدنی و اجتماعی در شهر و به ویژه با پیچیده شده شهر و شهرنشینی، موجبات پیدایش نگرش تازه ای را در مدیریت شهری احساس کرد. در این میان، شهرها برای مدیریت و اداره ی خود راهی به جزء بسترسازی برای توسعه دموکراسی شهری و مشارکت حداکثری شهروندان نیافته اند و در این راه به شکل تازه ای از حکمرانی دست یافته اند که برخی آن را در حد انتزاع و ابداع جدید بشری در ایجاد نظام اجتماعی نوین دانسته اند. این شکل جدید به نام حکمرانی خوب شهری نامیده می شود. که منشا شهری دارد.این شکل حاکمیتی جدید در پی آن است تا نقش دولت را در حد هماهنگ کننده و پاسداری قوانین محدود کند و از دخالت مستقیم آن در تصمیم گیری ها، اداره و اجرای امور مربوط به زندگی روزمره ی شهروندان بکاهد. در اینجا منظور اصلی تحقق حکمرانی خوب شهری، تبدیل مدیریت شهری آمرانه، اقتدارگرا و یک سویه به مدیریت چند سویه و مشارکت طلبانه است.در این نظام شهرداران نقش رئیس اصلی اجرایی شهر را بر عهده دارند که قدرت آن ها متکی به آرای مستقیم و غیرمستقیم شهروندان از طریق شوراهای شهر است(جهانشاهی،1386: 35-34).
رشد شتابان شهرنشینی و شهرگرایی به ویژه در کشورهای در حال توسعه، اداره ی شهرها را با مشکلات جدی روبرو ساخته است(عظیمی و دیگران،1390: 118). رشد مسائل اجتماعی، اقتصادی و مانند آن در شهرها، بر پیچیدگی موضوع افزوده است. به همین دلیل و با توجه به وضعیت فوق، شهرهای جهان سومی و به طور خاص کلانشهرها برای اداره خود دچار مشکلات عمده ای شده اند. بنابراین با توجه به شاخص های حکمرانی خوب شهری همچنین با کمک مدل سیستمی می تواند شیوه مناسب برای حکمرانی و مدیریت شهری باشد. همچنین این مدل ضمن اداره شهر به تدریج از حجم مشکلات کم کند و شرایط بهتری را برای یک زندگی شهری فراهم کند(تهرانی و اسماعیل تبار،1391: 321).

فصل سوم
بررسی اجمالی تجربه برخی از کشورها در زمینه حکمرانی خوب شهری

مقدمه
این فصل شامل شش گفتار می باشد. در گفتار نخست؛ به بررسی اجمالی پیشینه حکمرانی خوب شهری در اسناد بین المللی پرداخته شده است. در گفتار دوم شاخص های حکمرانی و مدیریت شهری در ایالات متحده آمریکا(شهر نیویورک) مورد ارزیابی قرار گرفته است. در گفتار سوم نیز به بررسی حکمرانی شهری در انگلستان(شهر لندن) پرداخته شده است. همچنین در گفتار چهارم به بررسی حکمرانی خوب شهری در برخی از کشورهای در حال توسعه پرداخته شده است. در گفتارهای پنجم و ششم به ترتیب به بررسی حکمرانی و مدیریت شهری در ترکیه(شهر استانبول) و در پایان به بررسی حکمرانی و مدیریت شهری در مصر(شهر قاهره) پرداخته شده است. در این بین به بررسی علل موفقیت یا عدم موفقیت این کشورها در تحقق حکمرانی خوب شهری پرداخته شده است.
در یک نگاه ساده شاخص های حکمرانی شهری عبارتنداز:
1. تشویق مشارکت مردم در اداره امور شهر.
2. آگاهی از نیازها و خواسته های شهروندان.
3. تلاش در جهت تمرکز زدایی و حرکت به سوی واگذاری امور.
4. برخورداری از سازمانی ساده و تعداد اندک کارکنان ستادی.
5. اولویت و اهمیت قائل شدن برای گسترش فضاهای فرهنگی – اجتماعی.
6. آموزش فرهنگ شهرنشینی.
7. بهره وری و بهره گیری بهینه از امکانات.
8. تلاش برای دست یابی به توسعه پایدار شهری.
این اصول نشان می دهند که در حکمرانی شهری نوین و در جهانی که به طور فزاینده ای به سمت شهری شدن گام برمی دارد، مشارکت مردمی جایگاهی رفیع دارد. حکمرانی شهری خوب باید نظامی مناسب از حکومت شهری انتخاب و گسترش دهد. چنین حکومتی به معنای مجموعه ای از نظام ها، ساختارها و معیارهایی است که با بهره گیری از آن ها تمامی تصمیمات درباره آینده شهر گرفته می شود. سازوکارهای قدرتمند پاسخگویی مانند شفافیت کارهای اداری برای حکمرانی شهری ضروری است.
گفتار نخست: نگاهی اجمالی به پیشینه حکمرانی خوب شهری در اسناد بین المللی
برای آن که بتوان تصویر روشنی از وضعیت کنونی حکمرانی شهری در کشورهای پیشرفته به دست آورد به ناگزیر باید نگاهی هر چند مختصر به تاریخ غرب داشت. ریشه های حکمرانی در اروپا صرف نظر از دولت شهرهای یونانی به اواخر قرون وسطی باز می گردد. در آن دوران بر اثر رشد و گسترش طبقه صنعتگران و بازرگانان که در شهرها سکونت داشتند، رفته رفته پایه های فئودالیسم اروپایی شروع به لرزیدن کرد. آن ها کم کم کوشیدند تا خود را از پیروی نظام سیاسی فئودالی رها کنند و شرایط مناسب برای فعالیت های اقتصادی خود به وجود آورند. آزادی های شخصی، استقلال قضایی، استقلال اداری و ایجاد یک نظام مالیاتی مناسب با درآمد برای امور عمومی. این حرکت تازه که ابتدا به صورت اتحادیه ای از افراد آغاز شد، در کشاکش با برخی از سران کلیسا و فئودال ها، قرار گرفت و به نیروی سامان یافته ای مبدل شد. طبقه جدید شهری حاکمیت خود را از طریق سازمان های حکومت شهری تحقق بخشید که عبارت بودند از:
1. شورای بزرگ شهر، متشکل از نمایندگان خاندان خواص؛
2. شورای کوچک، که به شکل ستاد اجرایی عمل می کرد؛
3. تعداد قاضی که از طریق انتخابات یا قرعه کشی تعیین می شدند.
در واقع ویژگی های خاص جامعه اروپایی سبب شده بود تا با وجود حاکمیت فئودالیسم استقلال شهرها و حقوق مردم برای اداره امور خویش تا اندازه ای مراعات گردد و نوع روابط میان فرمانروا و فرمانبر بر اساس قواعد و مقرراتی استوار باشد. در این شکل از رابطه هر یک از طرفین تلاش می کند تا از حد و حدود خود تجاوز نکند.
مهم ترین اسناد حقوقی بین المللی در ارتباط با هنجارهای حکمرانی خوب شهری « اعلامیه جهانی حقوق بشر»54 ، «میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی»55، «میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی»56، «کنوانسیون محو همه اشکال تبعیض علیه زنان»57، «اعلامیه حق توسعه»58 و «کنوانسیون حقوق کودک»59 است که با توجه به مسائل مطروحه در این اسناد و ارتباط آن ها با حکمرانی خوب شهری و با حقوق بشر می توان به موارد ذیل اشاره کرد.
– مشروعیت و پاسخگویی حکومت60
-آزادی تشکل ها و مشارکت فعال61
– توانمندسازی زنان به مثابه عنصری کلیدی در راهبرد ریشه کنی فقر62
-چارچوب حقوقی برای ایجاد محیط زیستی سالم در شهرها63
– دسترسی و اعتبار اطلاعات64
– مدیریت کارای بخش عمومی65
– ایجاد مشارکت فعال کودکان در فرآیند تصمیم گیری66.(نوبری و رحیمی،پیشین: 22)67.

مطلب مرتبط :   انگلستان، نظامی، کودتا، بریتانیا، حکومت، برچر

الف. اقدامات دولت ها در مهم ترین کنفرانس های بین المللی
منبع دیگر برای استخراج حوزه های بالقوه نفوذ حکمرانی خوب شهری، اقدامات دولت ها در مهم ترین کنفرانس های ملل متحد است. در رابطه با مهم ترین اقدامات دولت ها برای شناسایی مدیریت مطلوب شهری می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
– توجه به نیازهای کودکان به ویژه کودکان خیابانی؛
– تعهد مدیریت شهری به بهبود شرایط زندگی شهروندان به ویژه افراد فقیر؛
-مشارکت برابر زنان و مردان در فرآیند تصمیم گیری؛
– ریشه کنی فقر به عنوان یک ضرورت سیاسی، اجتماعی و قومیتی؛
– زمامداری شفاف، کارآمد، عدالت محور و مسئولیت پذیر.
بنابراین با توجه به نقش شهرداری در تحقق حکمرانی خوب شهری؛ در ادامه به شاخص های این مفهوم به صورت تفصیلی اشاره می شود. چرا که نوع شاخص های تعیین شده مبنایی قابل توجه برای اتخاذ رویکرد سیاستگذاری به ویژه در این مقوله است(همان،23-22).

ب. برنامه جهانی در زمینه حکمرانی شهری
برنامه مدیریت شهری68 یکی از بزرگ ترین برنامه های مساعدت کننده تکنیکی جهانی در بخش شهری است. که متشکل از برنامه توسعه سازمان ملل و هابیتت2 و بانک جهانی است. این برنامه، یافته های مدیریت شهری را در قلمروی شامل حکمرانی خوب مشارکتی، تسکین فقر شهری، مدیریت محیطی شهری، و تسهیل پخش اطلاعات در سطوح ملی، منطقه ای و جهانی توسعه داده و به کار می برد. هدف توسعه برنامه مدیریت شهری، تقویت توزیع آنچه شهرها و شهرک ها در کشورهای در حال توسعه انسانی می سازند، شامل کاهش فقر، توانمند سازی حکمرانی مشارکتی محلی، بهبود اوضاع محیطی و مدیریت رشد اقتصادی.
راهبردهای اصلی برنامه حکمرانی شهری در مرحله3، روش شناسی مذاکره شهری و فرایندهای رفاهی سازمانی بود. آن از طریق مذاکره شهری که تصمیم سازی مشارکتی و حکمرانی انجام یافت و از طریق رفاه سازمانی به صورتی پایدار تأمین شود.
اداره برنامه حکمرانی شهری جهانی در UN هابیتت در نایروبی- کنیا- قرار دارد. جایی که چهار دفتر منطقه ای و دو دفتر زیر منطقه ای بدین ترتیب وجود دارد:
– دفتر منطقه ای آفریقا در ابیجان، سواحل ایووری و دفتر زیر منطقه ای شرق و جنوب آفریقا در ژوهانسبورگ( آفریقای جنوبی).
– دفتر منطقه ای کشورهای عربی در قاهره( مصر) و دفتر منطقه ای امریکای لاتین در کارائیب در کوئیتو(اکوادور).
این مناطق و دفاتر منطقه ای و زیر منطقه ای، مذاکرات شهری و فعالیت های وابسته سازمانی را عهده دار شده اند.
سازمان ملل و دیگر نهادهای بین المللی فعال در این زمینه از اواخر دهه 60میلادی کوشش کردند طی چند مرحله به صورت گام به گام شاخصه های حکمرانی خوب شهری را در کشورهای دنیا به ویژه کشورهای در حال توسعه اقداماتی کرده اند که در ذیل تمامی مراحل توضیح داده خواهد شد.
2.1 مرحله اول(1991-1968): این مرحله در سال 1968 آغاز گردید. برنامه مدیریت شهری یک چشم انداز جهانی و متمرکز روی چارچوب های توسعه حکمرانی و مدیریت شهری و ابزارهای موضوعاتی چون، مدیریت زمین، امور اداری و مالی وابسته به شهرداری، زیر ساخت ها و محیط شهری اتخاذ گردید. درس هایی که ترکیبی از اطلاعات کلیدی در خصوص حمایت از ظرفیت سازی ملی و منطقه ای به صورت فراوانی منتشر شد.
2.2 مرحله دوم(1996-1992): در این فاز چارچوب ها و درس های آموخته شده برای ظرفیت سازی در سطح منطقه ای، استفاده از مکانیزم هایی چون پنل های منطقه ای کارشناسان و کارگاه ها و مشاوره ها برای معرفی سیاست ها و ابزارهای سیاست های جدید مورد استفاده قرار گرفت. در مدت مرحله 2، برنامه، متمرکز شده و دفاتر برنامه مدیریت شهری منطقه ای جهت بر عهده گرفتن فعالیت های برنامه، تأسیس گردید.
2.3 مرحله سوم(2001-1997): در پی کنفرانس هابیتت2 در استانبول در سال 1996شروع شد در این برنامه تمرکز دوباره ای روی دو مرحله اول برای سطح محلی، تأکید بر مذاکرات شهری و رفاه سازمانی مبنا قرار گرفت. مرحله 3، سه زمینه را مورد توجه قرار داد: تسکین فقر شهری، پایداری محیطی شهری و حکمرانی شهری مشارکتی، و جنسیت به عنوان موضوعی جنبی. در مدت این مرحله 120 مذاکره شهری در 19 نهاد رفاهی منطقه ای و 40 نهاد ملی و محلی اجرا شد.
2.4 مرحله چهارم(2006-2002): این مرحله با موضوعات مرحله سوم ادامه یافت و قلمروهای کانونی جدید به آن اضافه گردید. HIV این یک قلمرو بحرانی است و دارای یک اولویت فوری، مخصوصاً در موضوعات مدیریت شهری برای نشان دادن وسعت و طرز عمل بیماری.
مرحله چهارم دارای تمرکز نیرومند است روی حکمرانی طرفدار فقرا و فعالیت های مدیریت دانش که تأثیرات مستقیم روی اوضاع زندگی فقرای شهری دارد. آن بر روی ترکیبی از مراحل تجربیات سه مرحله نخست و بیشتر، نهادسازی فرایندهای مشارکتی تمرکز کرده است. تأکید بزرگ تر روی یکپارچگی و تقویت تجربیات، ائتلاف فعالیت های برنامه مدیریت شهری با دیگر فعالیت ها و یک مبنای دانش قوی روی مدیریت شهری مکان گزینی خواهد نمود.
از ژانویه 2004، برنامه حکمرانی شهری به صورت موفقیت آمیزی به گذار از دفاتر منطقه ای برنامه مدیریت شهری به شبکه های جدید مهیج، برای دو سال گذشته، برنامه ریزی و آماده شد. اهداف برنامه مدیریت شهری و فعالیت هایی که به طور محکم در دست های شرکای محلی و منطقه ای مشاهده شد، که پشتیبانی از آن توسط برنامه توسعه سازمان ملل و UN هابتیت ادامه یافت.
این شبکه ها به منظور تقویت بیشتر توسعه، انتقال و تبادل دانش های اساسی روی جنبه های گوناگون مدیریت شهری پیش بینی شدند. آن ها خدمات تکنیکی و مشورتی را برای قلمروهای محلی فراهم خواهند نمود. و مشارکت

مطلب مرتبط :   پایان نامه با موضوع دیدگاه هالپرن درباره تفکر انتقادی، دیدگاه مک پگ درباره تفکر انتقادی